Naar hoofdinhoud
Welkom Wolf vraagt om kuddebeschermingshonden in te zetten.

Na wolvenaanval in Brecht: waarom worden geen honden ingezet om vee te beschermen?

Artikel luisteren
6min
Meer info

Na de wolvenaanval in Brecht waarbij 35 schapen werden gedood, rijst de vraag waarom er op grote domeinen geen honden worden ingezet om het vee te beschermen. Zowel de eigenaar van de schapen als Jan Loos van Welkom Wolf pleiten ervoor om kuddebeschermingshonden in te zetten. Het kabinet van bevoegd minister Jo Brouns (CD&V) zegt dat de inzet van honden onderzocht wordt, maar dat er nog een paar pijnpunten zijn.

Maaike Joris
Gepubliceerd:

Samenvatting:

  • Bij een wolvenaanval op het militair domein Groot Schietveld in Brecht werden begin vorige maand 35 schapen gedood, ondanks een wolfwerende omheining. Herder Bert Plasmans wil nu honden inzetten om de kudde te beschermen.

  • Jan Loos van Welkom Wolf zegt dat de Vlaamse overheid het gebruik van kuddebeschermingshonden momenteel niet toelaat. Het kabinet van minister Jo Brouns (CD&V) bevestigt dat dit nog niet mag op publieke domeinen en onderzoekt de inzet van de honden, onder meer door vragen over veiligheid en aansprakelijkheid.

  • In Nederland lopen al projecten met kuddebeschermingshonden. Herder Michiel Poelenije zegt: "Het zijn hele sociale dieren, ook tegenover de bezoekers die bij ons komen."

De wolfwerende omheining heeft de schapen die op het militair domein Groot Schietveld in Brecht stonden niet kunnen beschermen bij een wolvenaanval begin vorige maand. Er staan aangepaste flexibele rasters, maar omdat het terrein erg oneffen is, was het systeem mogelijk niet waterdicht.

"We werken volgens de voorschriften van de overheid, maar de bescherming blijkt nu toch onvoldoende te zijn", zegt Bert Plasmans, de herder van de schapen in Brecht. "Wij zouden dus graag met honden werken om de schapen te bewaken."

De honden blijven dag en nacht bij de kudde.

"De vzw Vlaamse Schapenhouderij heeft een pilootproject opgestart waarbij ze gaat onderzoeken wat er mogelijk is met kuddebeschermingshonden", vertelt Plasmans. "De eerste vergadering staat deze maand nog gepland. We willen de Vlaamse overheid ook uitnodigen om daar een kader rond te scheppen."

Wat zijn kuddebeschermingshonden?

Kuddebeschermingshonden zijn hondenrassen die al eeuwenlang worden ingezet om schapen, geiten of ander vee te beschermen tegen roofdieren. In tegenstelling tot herdershonden drijven ze de kudde niet, maar leven ze er permanent tussen en bewaken ze de dieren zelfstandig.

Ze reageren op mogelijke bedreigingen door te waarschuwen, af te schrikken of indien nodig tussenbeide te komen. Ze worden vooral ingezet in open velden of natuurgebieden waar het niet altijd mogelijk is om constant toezicht te houden. 

Nog geen toestemming

"Daar knelt momenteel het schoentje", zegt Jan Loos van Welkom Wolf. "De Vlaamse overheid verbiedt momenteel haar herders om kuddebeschermingshonden te gebruiken. Er is geen enkele Vlaamse ambtenaar die de durf heeft om de verantwoordelijkheid te nemen om deze honden te laten inzetten."

"Ze hebben ergens de angst dat die honden ooit misschien eens uit het raster springen en een fietser achtervolgen of wat dan ook. Maar op het Groot Schietveld gaat het bijvoorbeeld om een volledig afgesloten militair domein, dus daar is dat al niet van toepassing."

Wat als er bijvoorbeeld een kind wordt aangevallen op zo'n onbewaakt moment? Wie is er dan aansprakelijk?

Kabinet van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V)

Het kabinet van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) bevestigt dat het momenteel nog niet toegelaten is om de honden in te zetten in publieke domeinen. "Maar we bekijken het wel en er lopen al proefprojecten in afgesloten domeinen", klinkt het.

"Er komt heel wat bij kijken dus dit kan niet zomaar van de een op de andere dag ingevoerd worden. De honden die hiervoor worden ingezet, kunnen best gevaarlijk zijn." 

"Deze honden zijn permanent aanwezig, ook op momenten dat er geen herder bij is. Wat als er bijvoorbeeld een kind wordt aangevallen op zo'n onbewaakt moment? Wie is er dan aansprakelijk? Dat zijn allemaal zaken die onderzocht moeten worden."

Honden zijn opgeleid

Jan Loos begrijpt dat er risico's verbonden zijn aan het inzetten van honden, maar die zijn te beheersen, denkt hij. "Het zijn inderdaad zeer indrukwekkende honden, maar het is niet de bedoeling om ze zomaar bij de schapen te gooien en daar het probleem mee op te lossen." 

"Die honden worden groot op een boerderij. Ze worden liefst daar al gesocialiseerd aan kinderen en omgang met mensen. Als je de juiste honden kiest, is er geen probleem."

De honden worden grootgebracht op een boerderij.

Voorbeelden in Nederland

Loos haalt aan dat heel wat Europese landen de kuddebeschermingshonden al inzetten, ook Nederland. Daar lopen inderdaad projecten met honden op enkele domeinen van Staatsbosbeheer. 

In het Nationaal Park Dwingelderveld in de provincie Drenthe bijvoorbeeld, zet herder Michiel Poelenije kuddebeschermingshonden in om zijn kudde schapen te beschermen.

"Na een wolvenaanval op klaarlichte dag hebben we beslist dat er meer beveiliging moest komen voor de schapen, maar ook voor de bordercollies die de schapen drijven en voor de herder", vertelt hij. "Toen hebben we die honden aangeschaft, en dat bevalt ons heel goed, want we hebben best veel wolven in deze regio." 

Ook in de Veluwe in Nederland worden de honden ingezet.

"Wij werken in een gebied zonder afrastering, dus wij lopen overdag buiten met de schapen. Dan is een hond het nuttigst om de kudde te beschermen, want die kan de wolf op tijd opmerken en effectief verjagen."

Het zijn hele sociale dieren, ook tegenover de bezoekers die bij ons komen

Michiel Poelenije, herder

De mensen moeten niet bang zijn dat de honden hen gaan aanvallen, zegt Poelenije. "Het is een vooroordeel dat die honden heel gevaarlijk en agressief zijn. Dat ervaren wij helemaal niet. Het zijn hele sociale dieren, ook tegenover de bezoekers die bij ons komen. We hebben namelijk best veel publiek bij onze schaapskooi."

Er zijn wel een paar regels waar je je aan moet houden, vertelt de herder. "Je moet aandachtig blijven, vooral als je zelf een hond bij je hebt. Dan moet je hem echt aangelijnd houden en gewoon rustig doorlopen."

"Ik ga niet meer zonder die honden op pad. Ik ben er heel blij mee", besluit Poelenije.

Kuddebeschermingshonden uit Spanje

Welkom Wolf heeft de voorbije jaren zelf ook kuddebeschermingshonden naar België gehaald. "We zijn ze met een aantal partners gaan halen uit beren- en wolvengebied in Spanje", vertelt Jan Loos. 

"We wilden zeker zijn dat we te maken hebben met honden uit de werkende lijn en niet met honden uit het vechtcircuit bijvoorbeeld, want dat bestaat ook." De honden verblijven momenteel op een plek in de Ardennen. "Ze kunnen morgen worden ingezet in Kalmthout en omgeving, als de regelgeving er komt", zegt Loos.

Verschil met huishonden

Ook op het gebied van dierenwelzijn moet de regelgeving duidelijk zijn, vertelt Loos. "Die honden blijven 24 op 24 bij de schapen, in weer en wind. Dat kan omdat het geen gewone huishonden zijn."

"Ze mogen in de natuur achterblijven, maar je moet via een regelgeving wel kunnen uitleggen aan de mensen dat dit een ander soort hond is dan de hond die thuis op de sofa tv ligt te kijken", aldus Loos.

BEKIJK
Deze Pyrenese berghond Minon beschermt een kudde schapen in het oosten van Frankrijk
LUISTER

Regionaal nieuws uit Antwerpen

Radio 2
Gepubliceerd:
3min

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"