Leyla Yüksel studeerde als eerste Turkse gynaecologe af aan Universiteit Antwerpen: "Dankzij mijn achtergrond luister ik anders naar patiënten"

Wanneer je Leyla Yüksel (55) vraagt naar haar moment de gloire hoeft ze niet lang na te denken. "De dag dat we aan de universiteit mijn diploma mochten ophalen", vertelt de gynaecologe. 

"Alle studenten zaten met hun ouders in de aula. Mijn mama, papa, schoonbroer en zus waren aanwezig. Sommigen keken raar naar ons, een echt Turks arbeidersgezin. Maar ik was zo trots dat zij er waren, en zij waren trots op mij." 

De ouders van Yüksel migreerden voor haar geboorte uit Turkije. Ze hoopten tijdelijk wat geld te verdienen in België, maar bouwden er een leven op en bleven.

Voor Yüksel was het van kinds af duidelijk dat ze arts wilde worden. "Er waren veel zieken in mijn familie. Door de zware arbeid kreeg mijn vader problemen met zijn nek. Mijn jongere broer en zus werden ziek door een genetisch defect. Ik heb altijd al voor mensen willen zorgen."

Als jonge Turkse ging ze tolken in een dokterspraktijk in Antwerpen. "Voor familie en vrienden. Dat moest niet, maar ik wilde het." Ze keek er haar ogen uit. "De manier waarop die dokter daar zat, zo elegant en statig. De manier van praten, het interieur, de wachtzaal met boekjes… Ik wilde het allemaal."

En dus ging Yüksel geneeskunde studeren. "Ik was de 1e Turkse vrouw aan de faculteit Geneeskunde in Antwerpen, mijn zus de 2e. Ik noem mezelf een rolmodel of pionier. Het was 37 jaar geleden bijna ondenkbaar dat een Turks meisje, een moslima uit een arbeidersgezin, het zo ver zou brengen." 

"Die achtergrond heeft mij gevormd. Alles wat mijn familie en ik hebben meegemaakt, heeft geresulteerd in wie ik nu ben. Opgroeien in armoede of in moeilijke omstandigheden heeft gevolgen, zowel positief als negatief."

Yüksel specialiseerde zich in de gynaecologie. "Het is het begin van het leven, het begin van alles. En het werk is hard, maar ik heb geen seconde spijt van mijn keuze."

Met haar Turkse achtergrond bekleedt ze een bijzondere positie als gynaecologe in het AZ Sint-Lukas in Gent. In die stad heeft 1 op de 10 inwoners Turkse roots. 

"Het helpt om dezelfde taal te spreken. Mijn werk ziet er soms iets anders uit dan in andere praktijken, omdat ik veel patiënten eenmalig over de vloer krijg. Moslima’s durven seksuele problemen of vragen niet altijd openlijk te bespreken met iemand van een andere cultuur, uit schrik voor onbegrip. Ze zijn bang om uitgelachen te worden, wat natuurlijk niet zal gebeuren. Een arts is een arts. Maar ergens begrijp ik het wel."

Tegelijk merkt Yüksel hoe sommige Turkse vrouwen liever niet bij haar terecht komen. "Ze denken: zij komt uit hetzelfde milieu als ik, maar waarom zit zij daar en ik hier?"

Bovenal lijken vooral vrouwen in armoede de weg te vinden. "Ik zie veel Vlamingen die in moeilijke omstandigheden zitten. Ze komen naar mij, omdat ik luister en ze zich begrepen voelen. Het is niet dat mijn collega’s dat niet doen, maar op een of andere manier slaag ik erin om die mensen een goed gevoel te geven", zegt Yüksel.

Vanuit die positiviteit richtte Yüksel samen met haar man en arts Ercan Cesmeli in 2020 de vzw Burgerplicht op. De organisatie zet samen met vrijwilligers in op onderwijs, cultuur, gezondheid en vooral solidariteit in de Gentse Rabotwijk.

"Door hard te werken, ben ik geraakt waar ik nu sta. Mijn moeder was huisvrouw en zorgde altijd voor warm eten, maar verder kon ze mij niet helpen. Ik heb veel tijd en energie in mijn studies gestoken en de maatschappij heeft in mij geïnvesteerd. Dat wil ik nu teruggeven."

"We vinden het onze plicht om vooruit te geraken in het leven en de mensen die achterblijven mee te trekken", zegt Yüksel. "Iedereen heeft behoefte aan sociaal contact en het gevoel dat je belangrijk bent, dat je een mens bent."

"Ik heb in mijn kinderjaren iets gedaan voor anderen. Dit is een logische verderzetting van wie ik altijd ben geweest. Als arts en als vrijwilliger wil ik mensen het positieve laten zien. Eigenlijk gaat het zo slecht nog niet, zolang we maar voor elkaar zorgen", besluit Yüksel.