Brussel in 1900 of Dag van de Wetenschap? Dit zijn onze weekendtips

Maandagochtend reed ik met een cameraploeg van VRT op en af naar Petit Palais in Parijs, om een reportage te maken over een van dé tentoonstellingen van dit najaar. Van Parijs zelf hebben we amper iets gezien, maar 'Bruxelles 1900 ' was de verplaatsing meer dan waard.

De expo brengt meer dan 250 kunstwerken en objecten bij elkaar: schilderijen, tekeningen, wandtapijten, meubels, affiches, juwelen en beeldhouwwerken. Samen vertellen ze het verhaal van het Brussel van eind 19e eeuw: de tijd van de art nouveau, het symbolisme, maar ook van een felle sociale strijd.

De overgrote meerderheid van de werken komt uit Belgische collecties, waar deze topstukken te vaak verstopt blijven in museumdepots. Alleen al Museum Kunst & Geschiedenis, KBR en de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België lenen samen 150 van de 250 werken uit. Het is prachtig om de collecties van die musea eens bij elkaar te zien, samen staan ze nog sterker. Een feest van herkenning voor de liefhebbers. 

Tegelijkertijd werd ik omvergeblazen door enkele (voor mij) onbekende werken van Léon Spilliaert en Fernand Khnopff uit de Hearn Family Trust. Die Amerikaanse privéstichting bezit een van de grootste verzamelingen Belgische kunst ter wereld. Ook zij lenen gul uit aan deze expo in Petit Palais.  

Ik besef dat ik je op kosten jaag met deze tip, maar wie een extra reden zocht voor die citytrip naar Parijs: de expo loopt nog tot 25 april. Niet twijfelen. De zaalteksten zijn via QR-code ook beschikbaar in het Nederlands.

In Petit Palais in Parijs tonen ze ook meubels die architect Victor Horta ontwierp voor Hôtel Aubecq, een van de grote art-nouveaumeesterwerken. Enkele ontwerpschetsen hangen aan de muur in de expo 'Bruxelles 1900'. Helaas werd het stadspaleis aan de Louizalaan afgebroken in 1950.

Toch kan je sinds kort een soort Aubecq-ervaring beleven in Brussel. Dankzij een leerling van Horta en zijn weduwe werd namelijk een deel van de gevel gered. 76 jaar later ligt de gevel gereconstrueerd op de grond van een loods in Sint-Agatha-Berchem, tegen de grens met Vlaanderen. Het is al de 3e keer dat die werd heropgebouwd, vandaar de titel van het project: Hôtel Aubecq 3.0 .  

Samen met een gids kan je de loods bezoeken en leer je meer over de geschiedenis van dit unieke erfgoed. In de weekendtips van 18 september had ik het er al eens over, toen het project voor het eerst werd getest tijdens de Brusselse monumentendagen. Ondertussen kan iedereen die dat wil een gegidste rondleiding boeken met de enthousiaste gidsen van Korei . Zo kan je 'Bruxelles 1900' toch ook een beetje in Brussel zelf beleven.

Zondag vindt voor de 16e keer de Dag van de Wetenschap plaats. Een handige kaart met alle locaties vind je hier . Onmogelijk om alle 900 activiteiten te overlopen, er is gewoon te veel keuze. 

Ik kan je wel vertellen dat het Gents Universiteitsmuseum (GUM) van deze dag een Panamarenkodag maakt. Kinderen kunnen een eigen vogelrobot maken, met ijzerdraad en hout, net zoals kunstenaar Panamarenko vroeger. En met een VR-bril kan je zijn atelier virtueel binnenstappen. Inschrijven is niet nodig, het museum is de hele dag gratis toegankelijk.

De prijs voor 'meest creatieve titel' gaat dan weer naar het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ). Zij bundelen hun activiteiten in het Marien Station Oostende als 'Zee la vie '. Van 10 uur tot 17 uur kan je daar gratis binnen.

De campussen van de verschillende Vlaamse universiteiten en hogescholen organiseren heuse wetenschapsfestivals. Zo kan je terecht in Leuven , Gent , Genk , Hasselt , Antwerpen , Kortrijk en Brussel .

Sinds de eerste editie in 2011 draag ik de Kunstendag voor Kinderen een warm hart toe. Het is een laagdrempelige manier om een jong publiek aan te spreken. Het enthousiasme van die nieuwe generaties zal mee bepalen hoe vol onze cultuurhuizen over 10, 20 jaar zitten.

Het thema van deze editie is 'Buiten de lijnen', een perfect excuus om eens te experimenteren en buiten de lijntjes te kleuren. Dat kan vrij letterlijk: in het Mudel in Deinze kunnen kinderen tussen 7 en 14 jaar zelf een ets leren maken.

Maar kinderen kunnen ook muziek maken zoals in de bibliotheek van Zelzate, of figuren boetseren in klei in Cultuurcentrum Het Perron in Ieper. Er zijn opnieuw honderden activiteiten in Vlaanderen en Brussel .

Bij gesprekken met de koning geldt het colloque singulier, de plicht om te zwijgen over de inhoud van die besprekingen. Ook bij Sinterklaas geldt zo'n discretieplicht, dus over mijn contacten met de Sint moet ik mysterieus blijven.

Ik kan wel verklappen dat ik al enkele jaren de vragen van VRT NWS mag bedenken voor Sinterklaas, sinds mijn bezoek aan zijn geheime hoofdkwartier in ons land in 2020. Tijdens de coronapandemie mocht ik hem uitzonderlijk interviewen, dat schept een band.

De Sint zal dit jaar eindelijk zijn licht laten schijnen over de start van de kerstperiode. Die lijkt elk jaar vroeger te beginnen. Want terwijl Sinterklaas zaterdag in Antwerpen controleert of er geen stoute kinderen zijn geweest dit jaar, is Winterland Hasselt al geopend. De kerstmarkt in Hasselt loopt vanaf vandaag, tot 3 januari.   

Sinterklaas arriveert zaterdag rond 14 uur in Antwerpen. Van het Steenplein aan de Schelde gaat het dan richting Stadhuis. Iedereen is welkom, thuis kijken kan ook. De intrede wordt van 13.30 tot 15.10 uur uitgezonden op VRT 1 en op Ketnet.