In Nederland hebben regeringspartijen D66 en CDA een akkoord gesloten met oppositiepartijen PRO en Volt over een belastinghervorming. Er zou onder meer een miljonairstaks en een belastingverlaging voor werknemers komen. Maar: dat akkoord kwam er zonder instemming van coalitiegenoot VVD. "We zullen zien of en hoe de samenwerking nog verdergaat", klinkt het bij partijleider Dilan Yeşilgöz.
Ook in Nederland politieke crisis over begroting: D66 en CDA zoeken steun bij linkse oppositie, tegen de zin van VVD
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
De links-liberale D66 van premier Rob Jetten en de christendemocraten van het CDA, 2 van de 3 regeringspartijen, pleiten al langer voor meer belastingen voor de rijksten. Tegelijk willen ze de sociale zekerheid intact houden.
De rechts-liberale VVD van Dilan Yeşilgöz wil extra belastingen op vermogens dan weer koste wat kost vermijden, omdat ze vreest voor het ondernemersklimaat in Nederland.
Een klassieke links-rechts-tegenstelling dus, die ook de begrotingsonderhandelingen van de federale regering in ons land voorlopig lamlegt.
Politieke situatie in Nederland
D66 van premier Rob Jetten vormt samen met het CDA en de VVD sinds begin dit jaar een minderheidsregering.
De 3 partijen beschikken samen over slechts 66 van de 150 zetels in de . Dat betekent dat ze voor een meerderheid telkens steun moeten zoeken bij oppositiepartijen om hun plannen goedgekeurd te krijgen.
In Nederland lijkt nu een uitweg uit de impasse in de maak. D66 en CDA hebben met de centrumlinkse PRO en het progressieve Volt een akkoord bereikt over een miljonairsbelasting.
Concreet zou wie jaarlijks meer dan 60.000 euro aan inkomsten uit spaargeld of beleggingen haalt, onder een nieuw toptarief van 38,5 procent vallen. Het basistarief daalt dan weer met een half procentpunt, tot 35,5 procent.
Daarnaast liggen er plannen op tafel om de regels rond papieren schenkingen en fiscale constructies aan te scherpen. Ook zou er een exitheffing voor miljonairs komen die Nederland willen verlaten. Alle maatregelen samen moeten 1 miljard euro opbrengen.
Met die opbrengst wordt de inkomstenbelasting voor werkenden met 900 miljoen euro verlaagd. Dat gebeurt door het tarief in de laagste belastingschijf terug te schroeven.
VVD hekelt 'vreemdgaan'
Deze oplossing komt echter met een prijs. De VVD is niet te spreken over de deal en het 'vreemdgaan' van de coalitiepartners. "Dit plan is schadelijk voor Nederland en hiermee wordt het coalitieakkoord gebroken", reageert partijleider en minister van Defensie Dilan Yeşilgöz.
"We zullen zien of dit ook echt een meerderheid haalt, en of en hoe die samenwerking dan verdergaat." Morgen is er een stemming over het belastingplan in het parlement.
Dilan Yeşilgöz is boos over de deal van haar partners
Rob Jetten leidt dan wel een minderheidskabinet en moet voor meerderheden steun zoeken bij de oppositie, maar dit ging voor de VVD duidelijk te ver, legt NOS-journalist Jorn Jonker uit in VRT NWS Terzake. "De vraag was of dit de VVD te veel pijn zou doen. Nu wankelt het kabinet en zullen we moeten zien wat D66 en CDA bij de stemming zullen doen."
Als de maatregelen er daadwerkelijk komen, kan dat het einde van de regering betekenen. "Maar ook een 'reset' is mogelijk, volgens Yeşilgöz. In dat geval zouden de coalitiepartners opnieuw rond de tafel gaan zitten", aldus Jonker.
Mocht de regering vallen, dan zijn nieuwe verkiezingen een optie. Maar dat hoeft niet noodzakelijk. "Ze kunnen ook opnieuw formatiegesprekken opstarten op basis van de vorige verkiezingsuitslag. Alleen komen ze dan misschien opnieuw uit bij een minderheidskabinet."
Vergelijking met België moeilijk
Een regeringscrisis over de begroting: de vergelijking met België en de politieke perikelen hier is snel gemaakt. Toch zijn er fundamentele verschillen, benadrukt NOS-correspondent Chris Ostendorf. Enerzijds beschikt ons land wél over een regering met een parlementaire meerderheid.
Anderzijds staat Nederland er financieel een stuk beter voor dan België. "Nederland heeft zijn begroting op orde en de staatsschuld blijft binnen de Europese norm", verduidelijkt Ostendorf. "Dat is een luxesituatie."
NOS-journalist Jorn Jonker analyseert de politieke crisis in Nederland