De stad Houston, in Texas, beperkt de samenwerking met immigratiedienst ICE na de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Dat heeft de Democratische burgemeester John Whitmire aangekondigd. "Ik doe dit om een genezingsproces in gang te zetten, en in het besef dat verkiezingen ertoe doen", zegt hij.
Na winst voor Democraten bij 'midterms' in Texas: Houston beperkt samenwerking met ICE
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
John Whitmire, de Democratische burgemeester van Houston, beperkt een samewerking tussen de lokale politie en de immigratiedienst ICE.
Agenten mogen ICE niet meer contacteren als iemand bij een controle enkel een administratief immigratiebevel heeft. Dat mag enkel nog als iemand wordt gearresteerd voor een strafbaar feit waarvoor een celstraf mogelijk is.
Voorheen verplichtte de staat Texas agenten om ICE te contacteren, ook als er geen sprake was van een ernstig misdrijf.
"Ik doe dit in het besef dat verkiezingen ertoe doen", zegt burgemeester Whitmire.
Enkele dagen na de tussentijdse verkiezingen heeft Houston beslist om de samenwerking tussen de lokale politie en de federale immigratie- en douanedienst ICE ('Immigration and Customs Enforcement') te beperken. Burgemeester John Whitmire heeft een zogenoemde 'executive order' daarover ondertekend.
Concreet mogen agenten niet langer contact opnemen met ICE als bij een controle blijkt dat iemand enkel een administratief immigratiebevel van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid heeft. Zo'n document geeft aan of iemand mogelijk geen wettelijk verblijfsrecht heeft of mogelijk immigratiewetten heeft overtreden.
De politie brengt ICE enkel nog op de hoogte als iemand die wordt gearresteerd voor een strafbaar feit waarvoor een gevangenisstraf mogelijk is, ook een administratief immigratiebevel heeft.
"Als onze agenten bijvoorbeeld iemand aanhouden voor een kleine verkeersovertreding en een boete uitschrijven, dan krijgt die persoon de boete en kan daarna gewoon zijn weg vervolgen", legt politiechef Noe Diaz uit.
Administratief immigratiebevel
De handhaving van immigratiewetten is in principe geen kerntaak van de lokale politie. Houston werkte al samen met ICE voordat president Donald Trump begin 2025 aan zijn tweede ambtstermijn begon.
Het immigratie- en deportatiebeleid is sindsdien agressiever geworden. ICE voegde honderdduizenden administratieve immigratiebevelen toe aan databanken met gegevens over gezochte personen, gestolen goederen, vermiste personen en mensen bij wie vingerafdrukken zijn afgenomen bij eerdere arrestaties.
Zo'n bevel van ICE is voor alle duidelijkheid geen strafrechtelijk document getekend door een rechter, waaruit blijkt dat iemand verdacht wordt van een misdrijf. Het is een immigratiedocument van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waaronder ICE valt.
De staat Texas verplichtte agenten in Houston om ICE te contacteren als ze bij een controle in de databanken een administratief immigratiebevel tegenkwamen. Dat betekende dat mensen ook bij routinecontroles, bijvoorbeeld in het verkeer, doorgestuurd werden naar ICE. Ook al hadden ze geen ernstig misdrijf gepleegd.
Het stadsbestuur van Houston protesteerde en probeerde die samenwerking te beperken, maar ving bot bij Greg Abbott. De toenmalige Republikeinse gouverneur van Texas was een fervent aanhanger van Trump en van diens strikte immigratie- en deportatiewetten.
Abbott dreigde ermee om 110 miljoen dollar aan subsidies voor Houston terug te trekken als de stad zou doorzetten met haar voornemen. Er zouden ook juridische stappen volgen.
"Een genezingsproces in gang zetten"
Maar de tussentijdse verkiezingen maken een beperking van de samenwerking nu dus wel mogelijk.
"Ik doe dit om een genezingsproces in gang te zetten", zegt burgemeester Whitmire. "Het doel is om angst en onrust te verminderen, niet alleen in onze gemeenschappen, maar in heel Houston." Hij voegt daaraan toe: "Ik doe dit ook in het besef dat verkiezingen ertoe doen."
Hoe stemde Texas?
De 'midterms' veroorzaakten een aardverschuiving in Texas, van oudsher een Republikeins bolwerk. De Democraten behaalden een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden van de staat zelf, voor het eerst sinds 2002.
Heel wat belangrijke staatsfuncties, zoals de procureur-generaal ('attorney general', de openbare aanklager), de luitenant-gouverneur (zeg maar de vicegouverneur), en de ministers die instaan voor de olie- en gasindustrie, voor het beheer van publieke gronden en natuurlijke hulpbronnen en voor landbouw, kwamen ook opnieuw in Democratische handen.
De Republikeinse gouverneur Greg Abbott kon geen vierde ambtstermijn in de wacht slepen. In de plaats daarvan werd de Democrate Gina Hinojosa verkozen. Zij wordt de eerste Democratische gouverneur in Texas sinds 1995. Ze is ook de eerste Latina-gouverneur in de VS.
Op nationaal niveau stuurt Texas met James Talarico voor het eerst sinds 1988 een Democratisch senator naar Washington.
Whitmire riep in een adem het Amerikaanse Congres op om de federale immigratieregels te wijzigen. "ICE heeft betere training nodig", zegt hij. "Ze moeten beschikken over bodycams en getraind worden in de-escalatietechnieken."
"Maar dit kan alleen in Washington worden geregeld. Ik kan alleen invloed uitoefenen op zaken waar ik zelf zeggenschap over heb", besluit hij.
Ook Austin, de hoofdstad van Texas, is begonnen met het doorvoeren van een gelijkaardige wijziging in zijn beleid.
ICE: "Burgemeester beschermt criminelen"
ICE heeft burgemeester Whitmire al scherp veroordeeld. "Hier is de burgemeester van Houston, die openlijk een beleid bepleit dat enkele van de ergste criminelen in de VS zal beschermen", klinkt het op X.
Wij zijn teleurgesteld dat politici de samenwerking met ICE willen inperken
Woordvoerder ministerie van Binnenlandse Veiligheid
Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid verklaarde aan tv-zender KPRC 2, de NBC-zender in Houston: "Wij zijn teleurgesteld dat politici de samenwerking met ICE willen inperken. Onze wetshandhavers voeren simpelweg hun beëdigde plicht uit om onze gemeenschappen te dienen en te beschermen."
"Samenwerking met lokale ordehandhaving is cruciaal om over de middelen te beschikken die nodig zijn voor het arresteren van criminele vreemdelingen zonder verblijfsvergunning in het hele land", aldus de woordvoerder.
Optreden van ICE
In Texas, dat aan Mexico grenst, was heel wat te doen over de aanpak van ICE. Vooral de methodes die ICE-agenten hanteerden, werden vaak als brutaal en onnodig gewelddadig beschouwd.
In juli waren er grote protesten in Houston nadat een ICE-agent een man had doodgeschoten die op weg was naar zijn werk. Lorenzo Salgado Araujo was een 52-jarige Mexicaanse staatsburger die al tientallen jaren in de VS woonde zonder verblijfsvergunning. Hij werd niet gezocht voor ernstige strafbare feiten.
Vorige maand werd een Mexicaanse man, Miguel Parra, aangereden door de auto van een ICE-agent. De agent werd vorige week aangeklaagd voor zware mishandeling met een dodelijk wapen.
In januari stierven in de stad Minneapolis Renée Goode en Alex Pretti, 2 Amerikaanse burgers, bij een confrontatie met ICE-agenten. Goode en Pretti kwamen tussenbeide bij de grootschalige ICE-interventies in Minneapolis. Hun dood leidde tot felle anti-ICE-protesten in heel de VS.