De meteoriet Teghaza 001 is 4,1 miljard jaar oud en behoort daarmee tot de oudste stukken Mars die ooit op aarde zijn teruggevonden. Dat blijkt uit onderzoek van het gesteente, dat in 2022 werd ontdekt in de Sahara. Wetenschappers leiden af uit de meteoriet dat er in de vroege periode water aanwezig was op het oppervlak van Mars.
Zeldzaam Marsgesteente dat in Sahara werd ontdekt, blijkt meer dan 4 miljard jaar oud
Edwina Smits
Gepubliceerd:
"Deze zeldzame en oude meteoriet biedt ons een unieke kans om de vroege korst en mantel van Mars te bestuderen, uit een tijd waarin het leven op aarde nog maar net begon te ontstaan", vertelt Yang Liu, planeetwetenschapper bij NASA's Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, Californië, aan CNN.
Teghaza 001 is vernoemd naar een zoutvlakte in Mali, waar de meteoriet in 2022 werd ontdekt. De meteoriet bestaat uit 8 fragmenten die samen 798,5 gram wegen. Het grootste fragment weegt 442 gram.
Reis naar de Aarde
De meteoriet is vermoedelijk ontstaan uit magma, gesmolten gesteente, afkomstig uit de mantel van Mars. Daarna stolde het magma en werd het onderdeel van de buitenste korst van de rode planeet.
Vervolgens sloeg vermoedelijk een asteroïde of komeet in op Mars. Door de kracht van die inslag werd de meteoriet de ruimte in geslingerd.
Daarna draaide de meteoriet miljoenen jaren rond de zon, tot de zwaartekracht van de aarde de meteoriet aantrok, waardoor hij in onze atmosfeer terechtkwam.
Wanneer de inslag op Mars precies plaatsvond en wanneer de meteoriet op aarde belandde, is niet bekend.
Kristallen als tijdscapsule
Een eerste analyse na de ontdekking onthult niet meteen dat het gesteente bijzonder oud is. De meteoriet wordt eerst als een shergottiet beschouwd. Een shergottiet is het meest voorkomende type Marsmeteoriet dat doorgaans minder dan 600 miljoen jaar oud is.
Bij verder onderzoek ontdekken de wetenschappers echter dat Teghaza 001 zirkoon bevat. Dat zijn kleine kristallen die ontstaan wanneer gesmolten gesteente afkoelt. Ze kunnen gebruikt worden om nauwkeurig te bepalen wanneer een gesteente is gevormd.
Uit de datering van die kristallen blijkt dat de meteoriet minstens 4,1 miljard jaar oud is. Dat betekent dat het gesteente ontstond tijdens de eerste 400 miljoen jaar van het bestaan van Mars.
De onderzoekers ontdekken ook aanwijzingen dat het gesteente in contact is gekomen met water in de korst van de planeet. Dat wijst erop dat water al minstens 4,1 miljard jaar geleden een invloed had op de samenstelling van Mars.
Andere soort meteoriet
Teghaza 001 valt op door zijn roze kleur en bijzondere chemische samenstelling. Die verschillen van andere Marsmeteorieten die wetenschappers eerder onderzochten.
Door de mineralen en chemische samenstelling van de meteoriet te vergelijken met gegevens van vroegere Marsmissies, kunnen onderzoekers achterhalen uit welk gebied van de planeet het gesteente afkomstig is. In het geval van Teghaza zijn er 13 mogelijke locaties geïdentificeerd in de zuidelijke hooglanden van Mars.