In een grot in het noordoosten van Spanje hebben archeologen honderden prehistorische tekeningen ontdekt. Het gaat om 280 afbeeldingen, waaronder 55 dierenfiguren van onder meer paarden, herten en een zeldzame beer. Opvallend: duizenden bezoekers waren de voorbije decennia al door de grot gepasseerd zonder de tekeningen op te merken.
Archeologen ontdekken 280 prehistorische gravures in Spaanse grot, waaronder zeldzame afbeelding van een beer
Ann Willems
Gepubliceerd:
De Cova de la Font Major ligt in het dorp Espluga de Francolí in Catalonië, in het noordoosten van het land. De grot is al sinds 1957 toegankelijk voor bezoekers en groeide uit tot een toeristische trekpleister. Toch bleef de prehistorische kunst al die tijd onopgemerkt.
Dat veranderde eind 2019. Tijdens archeologische opgravingen ontdekte een van de onderzoekers enkele inkervingen die kenmerken vertoonden van paleolithische kunst, afbeeldingen uit de oude steentijd. Verder onderzoek bracht uiteindelijk maar liefst 280 gravures aan het licht.
De verzameling telt 55 herkenbare dierenfiguren, waaronder paarden, herten, geiten en runderen. Een opvallende vondst is een afbeelding van een beer. Dat is vrij uitzonderlijk, want beren komen maar zelden voor in prehistorische grotkunst.
Daarnaast legden de onderzoekers heel wat geometrische vormen bloot, van rechte en parallelle lijnen tot cirkels en vierhoeken. De tekeningen werden niet geschilderd, maar in de wanden gekrast.
Donkere ondergrondse gangen
Hoe konden honderden gravures zo lang verborgen blijven in een grot die al zoveel bezoekers had ontvangen?
Volgens onderzoekster Míriam Salas-Altès heeft dat wellicht te maken met de omstandigheden in de grot. De tekeningen bevinden zich in donkere ondergrondse gangen. Zelfs met een hoofdlamp zijn de inkervingen niet altijd gemakkelijk te herkennen. Bovendien zijn de grotwanden op veel plaatsen bedekt met graffiti.
Sommige bezoekers hebben zelfs over de eeuwenoude gravures heen gekrast. Dat heeft een deel van de oorspronkelijke tekeningen beschadigd of onherkenbaar gemaakt. Volgens de onderzoekers waren er oorspronkelijk wellicht nog meer dan de 280 afbeeldingen die vandaag geïdentificeerd zijn.
Vragen bij ouderdom en doel
De vondst is ook bijzonder, omdat er tot voor kort nauwelijks prehistorische grotkunst bekend was in Catalonië. Voor de ontdekking in de Cova de la Font Major waren in de regio slechts 2 mogelijke paleolithische afbeeldingen op grotwanden gedocumenteerd. Dat stond in schril contrast met andere delen in de regio.
Over de precieze ouderdom van de gravures bestaat nog onzekerheid. De onderzoekers vermoeden dat een groot deel ervan meer dan 19.000 jaar oud is. In de diepere delen van de grot zijn bovendien aanwijzingen gevonden voor menselijke aanwezigheid tussen ongeveer 40.000 en 25.000 jaar geleden.
Ook over het doel van de tekeningen blijven vragen bestaan. Gebruikten prehistorische mensen de grot als schuilplaats, maakten ze er afbeeldingen als onderdeel van rituelen of hadden de gravures een andere functie?
Salas-Altès hoopt de 280 afbeeldingen de komende jaren verder te kunnen bestuderen. Mogelijk liggen er bovendien nog meer tekeningen verborgen. Sommige gangen van de grot zijn doorheen de eeuwen dichtgeslibd. Als die opnieuw toegankelijk worden gemaakt, kunnen ze nog meer ontdekkingen opleveren.
Intussen is de toegang voor toeristen tot de galerijen met de gravures beperkt om de kwetsbare prehistorische kunst te beschermen.
De ontdekking werd beschreven in een nieuwe studie die deze week verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Antiquity. Lees hier meer .