De Californische gouverneur Gavin Newsom heeft de doodstraffen van alle 548 ter dood veroordeelde gevangenen in de staat omgezet in levenslange straffen. Volgens Newsom is de doodstraf moreel onaanvaardbaar en veroorzaakt ze onnodig leed. De beslissing verandert in de praktijk weinig, aangezien in Californië al jaren geen executies meer worden uitgevoerd.
Californische gouverneur Gavin Newsom zet alle 548 doodstraffen om in levenslang
"Door de staat gesanctioneerde executies zijn onverenigbaar met de waarden van Californië. Ze ondermijnen de fundamenten van ons rechtssysteem en doen afbreuk aan ieder van ons", schrijft gouverneur Gavin Newsom in een open brief aan de inwoners van de staat.
Daarom heeft hij beslist de doodstraffen van alle 548 gevangenen op death row om te zetten in levenslange gevangenisstraffen.
De betrokken gevangenen komen niet in aanmerking voor vervroegde vrijlating. "Ze zullen sterven in de gevangenis, maar niet door onze hand", zegt Newsom. Volgens de gouverneur is dat de zwaarste straf die hij wettelijk kan opleggen en die "Californië ethisch kan verantwoorden".
"Mijn beslissing volgt op bijna 3 decennia waarin ik mij als verkozen volksvertegenwoordiger openlijk heb verzet tegen door de staat opgelegde executies", zegt Newsom.
Mislukte executie
De afgelopen weken leidde de mislukte executie van de ter dood veroordeelde Christa Pike in de staat Tennessee tot grote ophef in de Verenigde Staten. Ondanks 2 injecties met een dodelijk middel overleefde Pike haar executie op 30 september.
Eind oktober reageerde Pike voor het eerst op de mislukte executie. Ze verklaarde dat ze constant zowel fysieke als mentale pijn voelt, ook dagen na de mislukte executie.
Critici zien in het mislukken van de strafvoltrekking en de gevolgen daarvan voor Pike reden om haar vrij te stellen van een nieuwe executiepoging. Er loopt nog een onderzoek naar de mislukte executie.
Presidentiële gratie
Californië is de staat met de meeste gevangenen in de dodencel. Toch worden er al jaren geen doodstraffen meer voltrokken.
Dat komt omdat gouverneur Newsom in 2019 een moratorium heeft ingesteld. Dat houdt in dat de doodstraf nog niet officieel is afgeschaft, maar door de rechterlijke macht of de gouverneur van de staat is opgeschort.
Het is niet de eerste keer dat gouverneurs gratie verlenen aan ter dood veroordeelden in hun staat. Zo deed gouverneur Kate Brown dat in Oregon in 2022 en gouverneur Jared Polis in Colorado in 2020.
Ook president Joe Biden verleende in 2024 gratie aan 37 van de 40 federale gevangenen die ter dood waren veroordeeld.
Voor Newsom heeft de maatregel mogelijk ook een politieke dimensie. Binnen 2 maanden legt de gouverneur namelijk zijn ambt neer. Daarnaast wordt hij ook al langer genoemd als een mogelijke Democratische presidentskandidaat voor de verkiezingen van 2028.