Nu verschillende burgers uit de Oekraïense stad Olesjky zijn gered, komen nieuwe getuigenissen naar buiten over de harde levensomstandigheden in een regio die al maanden is afgesloten van de buitenwereld. Mensen spreken over tekorten aan voedsel en medicatie, met mijnen bezaaide wegen en een constante oorlogsdreiging. "Het voelt alsof ik ben ontsnapt uit de hel."
"Het voelt alsof ik ben ontsnapt uit de hel": geëvacueerde burgers uit Olesjky getuigen over honger en mijnen
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Dat de omstandigheden in Olesjky schrijnend waren, was al even duidelijk. Mensenrechtenorganisaties en de Oekraïense overheid waarschuwden dat er sinds 26 mei geen bevoorrading meer had plaatsgevonden: mensen moesten gras, honden en duiven eten om te kunnen overleven. Ook het Holodomor-museum in Kiev riep op om de situatie in Olesjky niet te negeren.
Door een tijdelijk staakt-het-vuren kon toch een humanitaire corridor worden geopend en zijn verschillende burgers gered uit de stad. Na een lange reis via de Krim, Rusland en Wit-Rusland zijn ze gisteren opnieuw aangekomen in Oekraïne. Op beelden was te zien hoe groot de ontlading en opluchting bij velen was.
"20 kilo kwijt op 1 jaar"
De geëvacueerde Oekraïners brengen nu nieuwe verhalen naar buiten over het leven in Olesjky. Zo zijn er Tetiana en Volodymyr. 3 jaar geleden is hun huis afgebrand, waardoor ze geen onderdak meer hadden. Sindsdien leefden ze in een achtergelaten huis van een buur die de stad had verlaten.
Ze hebben niet lang getwijfeld om te vertrekken, zeggen ze in een gesprek met de Britse openbare omroep BBC. "Er is daar niets waardoor we spijt zouden krijgen om te vertrekken. We hebben daar geen familie meer. Onze kinderen zijn getrouwd en ze leven niet meer bij ons."
Een andere man vertelt over het gebrek aan voedsel in de stad. "Op een jaar tijd ben ik 20 kilogram verloren", getuigt een man bij Sky News. "Ik verloor mijn kracht, mijn lichaam voelde zwakker aan. Ik was zo vaak ziek dat het op mij begon te wegen."
Bij het Amerikaanse medium CNN vertelt een vrouw dat ze al meer dan een jaar geen brood meer had gegeten. Ze kon overleven met de groenten die ze eerder op het jaar had geplant: vooral tomaten en komkommers.
Oekraïne had dan ook verschillende medische teams bijeengeroepen om de burgers uit Olesjky op te vangen. De directeur van het regionaal ziekenhuis van Tsjernihiv zegt dat een goede opvolging van de geredde Oekraïners essentieel is, omdat ze zo lang in hongersnood hebben geleefd. Als ze nu te veel tegelijk zouden eten, zou dat dodelijk kunnen zijn.
Ondanks de tekorten aan zowat alles, was het niet mogelijk om de stad zomaar te verlaten. De wegen om Olesjky binnen of buiten te rijden, lagen vol met mijnen. Daarnaast waren er de constante drone- en raketaanvallen door het Russische leger.
Er zijn wel mensen die geprobeerd hebben om de stad te verlaten, maar dat liep soms mis. "Mensen stapten op mijnen. Ze stierven of raakten verminkt, en dat allemaal alleen maar omdat ze wilden overleven."
Het huis van Mykhailo Palii is ook geraakt tijdens een aanval. "Een drone heeft een gat geslagen in onze badkamer", zegt hij bij aankomst. "Er waren constant drone- en raketaanvallen." Dat heeft hij echter nooit gezegd tegen zijn dochters Dasha en Anya, "omdat ik wist dat ze zich zorgen zouden maken".
"Veel gelijkaardige dorpen"
Toch hebben sommige burgers getwijfeld toen ze te horen kregen dat er een evacuatie zou komen. "Voor we op de bussen stapten, waren we eigenlijk heel bang. We maakten ons enorme zorgen, we voelden ons nerveus en we hebben niet geslapen. We vroegen ons vooral af wat er precies zou gebeuren, hoe de evacuatie zou verlopen", getuigt een Oekraïense vrouw.
Zij was zeker niet alleen. Voor de evacuatie plaatsvond, waren er al berichten dat de burgers in Olesjky ongerust waren over waar ze naartoe zouden worden gebracht. Verschillende mensen hebben ook besloten om toch in Olesjky te blijven.
Er zijn zoveel mensen die zich in dezelfde situatie bevinden: sommigen zijn er zelfs nog erger aan toe
Larisa, geëvacueerd uit Olesjky
De Oekraïense Larisa is blij om weg te zijn uit de oorlogszone. Ze had haar man Dmytro al 1.711 dagen niet meer gezien. Toch vraagt ze ook aandacht voor de mensen die zich nog steeds in die situatie bevinden. "Het is voor iedereen in het land zwaar. Er zijn zoveel mensen die zich in dezelfde situatie bevinden. Sommigen zijn er zelfs nog erger aan toe.
Dat wil de Oekraïense mensenrechtencoördinator Dmytro Lubinets (die heeft meegeholpen aan de evacuatie) ook benadrukken. "Er zijn veel soortgelijke dorpen waar we op dit moment met dezelfde problemen op het gebied van voedsel en medicijnen kampen. Ons plan is om door te gaan. Maar dat hangt niet alleen van Oekraïne af", klinkt het bij Lubinets.