De Vlaamse regering heeft een nieuw uitvaartdecreet goedgekeurd waarin de rechten van de nabestaanden duidelijk omschreven worden. Zij hebben voortaan minstens 48 uur de tijd om zelf een begrafenisondernemer te kiezen. Uitvaartondernemers zelf moeten hun tarieven dan weer duidelijk en transparant weergeven op hun website én hun factuur. Wie de nieuwe regels niet volgt, riskeert boetes van 100 tot 200.000 euro.
Duidelijke tarieven en 48 uur om begrafenisondernemer te kiezen: Vlaamse regering keurt nieuwe uitvaartregels goed
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De Vlaamse regering heeft een nieuw uitvaartdecreet goedgekeurd. Nabestaanden krijgen minstens 48 uur om zelf een begrafenisondernemer te kiezen, en uitvaartondernemers moeten hun tarieven duidelijk tonen op hun website en factuur.
Wie de regels niet volgt, riskeert boetes van 100 tot 200.000 euro.
"Het is belangrijk dat wanneer mensen een klacht hebben, die ook onderzocht en behandeld kan worden", zegt Crevits.
Iets meer dan een jaar geleden bracht consumentenprogramma WinWin op VRT1 wantoestanden in de uitvaartsector aan het licht. Uit verschillende reacties bleek dat medewerkers van woonzorgcentra en minstens 1 ziekenhuis geld hadden aanvaard van begrafenisondernemers in ruil voor het mogen ophalen van overledenen.
"We zijn echt steil achterovergevallen van de incidenten die er geweest zijn de voorbije weken en maanden", zei bevoegd Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V) daarover in augustus. Ze kondigde toen al aan dat ze een nieuw decreet zou uitwerken, waarin meer respect en eerbied voor overledenen én hun nabestaanden centraal zou staan.
Dat nieuwe decreet is gisteren door de Vlaamse regering goedgekeurd. Het bevat volgens Crevits "duidelijke, nieuwe regelgeving om commerciële of ongeoorloofde praktijken in de uitvaartsector" tegen te gaan en te handhaven. Het Vlaams parlement moet wel nog stemmen over het decreet.
Het nieuwe decreet bestaat uit 3 pijlers: de rechten van de nabestaanden zijn opgenomen, zodat die ook wettelijk gerespecteerd moeten worden. Daarnaast moeten uitvaartondernemers en crematoria verplicht transparant zijn over hoe hun prijzen tot stand komen. En die regels zullen ook gehandhaafd worden door middel van boetes.
1
Nabestaanden krijgen meer rechten
"Het grote probleem met het vorige decreet (dat dateert uit 2004, red.) was dat de rechten van de nabestaanden niet beschreven stonden", legt Crevits uit. "Daardoor waren ze vaak afhankelijk van afspraken tussen verschillende partijen."
Daar komt nu verandering in. Als iemand overlijdt, hebben de nabestaanden voortaan minimaal 48 uur de tijd om zelf een begrafenisondernemer te kiezen. Zo wil de minister nabestaanden beschermen tegen "onredelijke tijdsdruk" of "commerciële beïnvloeding".
"Mensen zijn kwetsbaar bij het overlijden van een dierbare. Het is de eerste keer dat we de rechten van nabestaanden echt vastpakken en zeggen: je hebt het absolute recht om zelf te kiezen."
2
Verplichte transparantie bij prijzen
Verder zijn uitvaartondernemers en crematoria voortaan verplicht om transparant te zijn over hun prijzen. Tarieven voor verschillende diensten moeten duidelijk zichtbaar zijn op de website van de dienstverlener.
"Nu is het vaak heel ondoorzichtig en weet je vaak pas hoeveel het je zal kosten nadat je een dienst gekozen hebt", weet Crevits. "Mensen moeten weten dat ze niet te veel betalen en ze moeten de aangeboden service kunnen vergelijken."
Ook de factuur moet duidelijk en voldoende gedetailleerd zijn. Alle tarieven en kosten moeten vermeld staan.
Het blijft wel een vrij beroep, stelt de minister. "Iedereen is vrij om te bepalen wat hij vraagt, maar op een aantal zaken mag geen winst gemaakt worden, mag er geen handel gedreven worden."
Op lichamen van overledenen boek je geen winst, dus moet je ook geen kortingen geven
Hilde Crevits, Vlaams minister van Binnenland en Samenleven (CD&V)
Zo mag een crematorium bijvoorbeeld geen winst maken op het verbranden van een lichaam, aldus Crevits. "Het respect voor de overledene moet op elk moment worden gevrijwaard."
Uit de getuigenissen bij WinWin kwam destijds naar boven dat er "volumekortingen" gegeven werden, zoals Crevits het noemt. "Dat kan gewoon niet. Op lichamen van overledenen boek je geen winst, dus moet je ook geen kortingen geven. Je rekent de kostprijs aan."
Voor andere diensten geldt dus wel de vrijheid om de kostprijs te bepalen, zolang duidelijk aangegeven staat welke prijs de nabestaanden kunnen verwachten.
3
Boetes van 100 tot 200.000 euro
"Als toch zou blijken dat er afspraken gemaakt worden tussen bijvoorbeeld medewerkers van een ziekenhuis en een begrafenisondernemer om snel lichamen naar hen te brengen, kan dat vanaf nu ook gesanctioneerd worden met vrij zware geldboetes", aldus Crevits.
Dus er komen niet alleen nieuwe regels, ook de handhaving daarvan is opgenomen in het decreet. Wie inbreuk pleegt op de regels, kan boetes van 100 tot 200.000 euro verwachten, afhankelijk van de ernst van de inbreuk.
Het is belangrijk dat wanneer mensen een klacht hebben, die ook onderzocht en behandeld kan worden
Hilde Crevits, Vlaams minister van Binnenland en Samenleven (CD&V)
Het zijn handhavingsambtenaren die de controles zullen uitvoeren, zegt Crevits nog. Welke bedragen aan welke inbreuk gekoppeld worden, moet nog worden vastgelegd.
"Het is belangrijk dat wanneer mensen een klacht hebben, die ook onderzocht en behandeld kan worden", besluit Crevits. "Dit decreet komt er ook mede op vraag van de sector, die het vervelend vindt dat enkelingen het voor hen veel moeilijker maken. Want het overgrote deel van de begrafenisondernemers verricht natuurlijk puik werk."