Gorr (21) is in 2024 gevlucht uit Rusland, omdat hij er als homoseksuele man zichzelf niet kon zijn. In België probeert de prille twintiger een nieuw leven op te bouwen: hij studeert in Brussel en maakt ook muziek. Tegelijk staat zijn Russische nationaliteit zijn droom in de weg: ooit deelnemen aan het Eurovisiesongfestival.
Gorr (21) vluchtte uit Rusland omdat hij er als homo niet zichzelf kon zijn: "Ik wil niet terug naar leven in angst"
Cédric Vanbecelaere
Gepubliceerd:
Gorr (21) verlaat Rusland in 2024 en trekt met zijn moeder, broer en huisdieren naar Frankrijk.
Hij groeit op in het relatief tolerante Moskou, waar hij experimenteert met drag.
Na de Russische invasie van Oekraïne en de verdere inperking van LGBT+-rechten wordt het steeds moeilijker om openlijk homoseksueel te zijn in zijn thuisland.
Ook buiten de queerwereld wordt de situatie grimmiger. Na de dood van oppositieleider Navalny komt hij in contact met de Russische politie toen hij bloemen wilde neerleggen op diens graf.
Intussen woont Gorr in Brussel, waar hij politieke wetenschappen studeert en muziek maakt.
Hij hoopt zijn muzikale carrière verder uit te bouwen en droomt ervan ooit deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival.
Belgodyssee
Dit artikel verschijnt in het kader van de Belgodyssee-wedstrijd. 7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten journalistiek.
De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds (beheerd door de Koning Boudewijnstichting), de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister. De beste portretten kunnen een stage bij de deelnemende nieuwsmerken winnen.
Gorr is 12 als hij beseft dat hij op jongens valt. Een jaar later vertelt hij het per ongeluk aan zijn moeder. Ze is niet boos, wel bang. Niet omdat ze hem niet accepteert, maar omdat ze weet wat het betekent om in Rusland homoseksueel te zijn. "In Rusland denk je voortdurend na over wie je kunt vertrouwen en bij wie je jezelf kunt zijn."
Toch vindt Gorr in Moskou lange tijd de ruimte om zichzelf te ontdekken. Hij groeit op in een acteursfamilie en op school vindt hij vrienden bij wie hij zichzelf kan zijn. Het internet en zijn liefde voor het Eurovisiesongfestival helpen hem zijn geaardheid te aanvaarden.
"De mentaliteit in Moskou ligt vrij dicht bij die in West-Europa", vertelt hij. Tegelijk beseft hij dat niet alle LGBT+-jongeren in Rusland die vrijheid ervaren. Bovendien wordt de ruimte om zichzelf te zijn ook in Moskou steeds kleiner.
Gorr voelt die toenemende druk ook in zijn dagelijks leven. Hij leert op zijn woorden te letten en vermijdt in het openbaar het geslacht van zijn toenmalige vriend te benoemen. Zo probeert hij zichzelf te beschermen in een samenleving waarin openlijk homoseksueel zijn steeds moeilijker wordt.
Moeilijke situatie voor LGBT+-Russen
In 2013 verbiedt Rusland de verspreiding van informatie over LGBT+-relaties onder minderjarigen. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 voert de overheid de druk op LGBT+-personen verder op.
De Russische overheid voert een algemeen verbod in tegen zogenaamde LGBT+-propaganda. Daardoor worden positieve, neutrale en publieke uitingen over niet-heteroseksuele relaties en geslachtsverandering verboden. Wie de wet overtreedt, riskeert boetes. In 2023 wordt de internationale LGBT+-beweging zelfs op de terreurlijst geplaatst.
Volgens Ruslandkenner Jan Balliauw versterken verschillende ontwikkelingen elkaar. Hij spreekt over "een moeilijke cocktail van de oorlog, het verscherpen van de orthodoxe zienswijze en de uitbreiding van de anti-homopropagandawetgeving". Die combinatie maakt de situatie voor LGBT+-Russen steeds moeilijker.
Drag achter gesloten deuren
Op zijn 18e ontdekt Gorr de queerwereld van Moskou. Hij bezoekt gayclubs, gaat kijken naar dragshows en experimenteert zelf met drag: een kunstvorm waarbij mensen zich verkleden en make-up gebruiken om een andere, vaak opvallende of vrouwelijke uitstraling te creëren.
Daarvoor huurt hij in 2023 in het geheim met een vriend een ruimte onder een barbier. Om onderweg minder op te vallen, verstopt hij zijn opvallende outfit onder dikke winterkleding en sjaals.
Drag geeft hem ruimte om zichzelf uit te drukken. Tegelijkertijd ziet hij hoe kwetsbaar die vrijheid is. "In Rusland betekent drag een dubbelleven: op het podium kun je jezelf zijn, maar die kant van jezelf moet je elders verborgen houden", vertelt hij. "Vandaag zou ik het niet opnieuw doen. Ik was een erg moedige 18-jarige jongen."
Vertrek uit angst
Hoe bedreigend de situatie kan worden in Rusland, ervaart Gorr ook buiten de queerwereld. Na de dood van oppositieleider Navalny legt hij bloemen neer bij diens graf, met een stierenmuts om minder herkenbaar te zijn.
Wanneer de politie hem zoekt, verlaat hij naar eigen zeggen doodsbang de les en overweegt hij naar het buitenland te vluchten. Hij wordt uiteindelijk niet herkend en niet gearresteerd. Mogelijk dankzij de muts.
Voor Gorr valt op dat moment alles samen: de toenemende repressie tegen LGBT+-personen en de angst voor de autoriteiten. Het doet hem beseffen dat hij geen toekomst meer ziet in Rusland. Als homoseksuele man wil hij niet blijven leven met de angst om zichzelf te zijn.
Zijn moeder wil hem die veiligheid en vrijheid geven. Daarom neemt ze een ingrijpende beslissing: ze laat haar leven als actrice achter en vertrekt met Gorr, zijn broer en enkele huisdieren naar Frankrijk. Intussen is hij in ons land beland.
Dromen van Songfestival
Anders dan in Rusland voelt Gorr zich in ons land vrij en veilig. Hij studeert politieke wetenschappen in Brussel en maakt muziek. Met zijn zelfgeschreven nummer 'BlankFlagg' probeert hij het verlies van zijn thuisland een plek te geven.
"Het gaat over de lege vlag die ik met me meedraag, omdat ik mijn thuisland ben kwijtgeraakt", legt hij uit. "Daardoor verloor ik ook een deel van mijn identiteit. Ben ik nu Belg, Europeaan of iets daartussen? Ik worstel met het gevoel nergens echt bij te horen."
Zijn geaardheid is hier dan geen probleem, zijn Russische nationaliteit speelt hem soms wel parten. Zijn grote droom is om ooit op het podium van het Eurovisiesongfestival te staan. Rusland zelf is sinds de invasie in Oekraïne in 2022 uitgesloten van de liedjeswedstrijd.
Hij probeerde mee te schrijven aan een Litouwse inzending, maar werd uiteindelijk geweerd door zijn nationaliteit. "Ik weet niet of veel Belgen blij zouden zijn als een of andere willekeurige Rus hun land zou vertegenwoordigen op het Songfestival", vertelt hij. "Maar ik zou het dolgraag doen."
Ik wil niet terugkeren naar een leven in angst
Gorr
Gorr voelt zich intussen helemaal thuis in onze hoofdstad. Hij houdt van de open sfeer in Brussel en de unseriousness van de Belgische cultuur, waarin humor en ernst hand in hand gaan. "Belgen zijn trots op hun frieten, wafels, de Smurfen en strips, terwijl het land tegelijk de thuisbasis is van de Europese Unie en de NAVO."
Hij hoopt in Brussel een toekomst op te bouwen waarin hij niet wordt beoordeeld op zijn afkomst of geaardheid. "Ik wil niet terugkeren naar een leven in angst. Ik wil gewoon in een wereld leven zonder vooroordelen, waarin iedereen zichzelf kan zijn."