Tussen 1 maart en 19 oktober hebben oliebedrijven in de Europese Unie 35,9 miljard euro aan overwinst geboekt, waarvan 1,26 miljard in België. Dat blijkt uit een studie van Greenpeace. De milieuorganisatie roept de Europese Unie en België op om een extra belasting op de winsten van oliebedrijven in te voeren.
Oliebedrijven boeken forse overwinsten op fossiele brandstoffen: "Oorlogswinsten", vindt Greenpeace
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Volgens een studie van Greenpeace boekten oliebedrijven tussen 1 maart en 19 oktober 35,9 miljard euro overwinst in de EU, waarvan 1,26 miljard euro in België. Dat is een theoretische berekening, geen cijfers uit de kwartaalrapporten van de bedrijven.
Greenpeace koppelt de overwinst aan de bombardementen op Iran en de oorlog in en rond de Perzische Golf. Joeri Thijs van Greenpeace zegt: "Dit zijn oorlogswinsten." België staat op de 4e plaats in de EU voor overwinst per liter, met 25 cent voor diesel en 15,1 cent voor benzine.
Greenpeace vraagt de Europese Commissie en de lidstaten om een Europese belasting op de overwinsten van olie- en gasbedrijven. De Commissie neemt zelf geen initiatief, maar laat de lidstaten vrij om dat wel te doen.
Volgens een studie van hebben oliebedrijven in de periode van 1 maart tot 19 oktober van dit jaar 1,26 miljard euro aan overwinsten gemaakt in België, oftewel gemiddeld 5,4 miljoen euro per dag. Op Europese schaal was dat 35,9 miljard euro. Dat is een gevolg van de Amerikaans-Israëlische bombardementen op Iran en de oorlogssituatie in en rond de Perzische Golf. De studie is gebaseerd op een theoretische berekening, en niet op de kwartaalcijfers van de bedrijven.
Vooral op diesel is overwinst geboekt: in totaal 28,2 miljard euro in de hele Europese Unie. Voor benzine was dat 7,7 miljard euro. De overwinst werd geboekt in alle Europese lidstaten, behalve Malta. Dat komt omdat de prijzen aan de pomp in dat land vastgelegd zijn.
De oliebedrijven profiteren van de hoge prijzen op de wereldmarkt om hun marges te vergroten
Joeri Thijs (Greenpeace)
"Dit zijn oorlogswinsten", zegt Joeri Thijs van Greenpeace. "De productiekosten stijgen niet, maar de oliebedrijven profiteren van de hoge prijzen op de wereldmarkt om hun marges te vergroten. Dit wijst erop dat de oorlog in Iran en de crisis in het Midden-Oosten dienen als dekmantel om hogere marges door te rekenen doorheen de toeleveringsketen." Volgens Greenpeace zijn ook de vaste kosten van de oliebedrijven bekeken (kosten voor , transport en distributie), maar die blijken nauwelijks veranderd te zijn.
België bij EU-landen met hoogste overwinsten per liter
Met 1,26 miljard euro aan overwinsten is ons land goed voor 3,5 procent van het Europese totaal, terwijl ons bevolkingsaandeel maar 2,6 procent uitmaakt van dat van de hele EU. België staat op de 6e plaats in de EU voor wat betreft totale overwinsten, achter Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. Dat zijn allemaal landen met meer inwoners dan ons land.
Aan de pomp staat België op de 4e plaats in de rangschikking van gemaakte overwinsten per liter. Voor diesel bedragen de geschatte extra marges 25 cent per liter. Alleen in Zweden, Spanje en Slovenië zijn de geboekte overwinsten nog hoger.
Voor benzine is het iets minder, maar toch nog altijd 15,1 cent per liter. Hier moeten we alleen Denemarken, Duitsland en Spanje laten voorgaan.
"In België profiteren spelers zoals TotalEnergies en ExxonMobil, die raffinaderijen uitbaten in de haven van Antwerpen, rechtstreeks van de situatie", zegt Joeri Thijs. "Terwijl gezinnen jaarlijks honderden euro's meer uitgeven aan de pomp, stapelen zij de overwinsten op."
"De vervuiler moet betalen"
Greenpeace roept de Europese Commissie en de regeringen van de lidstaten op om een Europese belasting op de overwinsten van olie- en gasbedrijven in te voeren. Volgens de milieuorganisatie moet er een permanente Europese 'vervuiler-betaalt'-toeslag op hun winsten komen.
"De uitzonderlijke winsten van de fossiele industrie moeten bijdragen aan het financieren van de en het beschermen van gezinnen die getroffen worden door de klimaat- en energiecrisis", vindt Joeri Thijs.
"Zoiets wordt best op Europees niveau geregeld", denkt hij. "Dan heb je meer uniformiteit."
Eerder hebben de ministers van Financiën van Duitsland, Spanje, Italië, Portugal, Oostenrijk en Polen al opgeroepen tot een Europese overwinstbelasting op fossiele winsten. Maar de Europese Commissie zal zelf geen initiatief nemen voor een Europees systeem. Ze laat de lidstaten wel vrij om dat zelf te doen.
Ons land is vertrouwd met de materie. Van januari 2022 tot december 2023 voerde de al eens een overwinstbelasting in nadat de energieprijzen door de oorlog in Oekraïne fors waren gestegen.