Invasie van dunsnavelnotenkrakers in Vlaanderen: "Zeldzame vogels uit Siberië"

Eddy Koninckx kon de dunsnavelnotenkraker afgelopen maandag fotograferen in de Brigade Pironlaan in Landen. "De vogel liet zich opvallend goed zien en is zeker niet schuw. Op een moment kwam hij op goed 5 meter afstand", vertelt Eddy.

Hij is niet alleen. Sinds een aantal dagen zijn er verschillende waarnemingen uit het oosten van Vlaanderen. Zo zijn er onder meer exemplaren van de vogel gespot in Heverlee, Wortel-Kolonie, Merksplas, De Liereman, Averbode, Pelt en Oudsbergen.

De dunsnavelnotenkraker is familie van de kraai. Hij heeft een donkerbruin verenkleed met opvallende witte vlekken. Ook zijn stevige snavel valt op. De vogel is een zeldzame verschijning in België. Hij komt vooral voor in Scandinavië en Oost-Europa.

Volgens Natuurpunt is er een zeldzaam fenomeen aan de gang: een invasie van notenkrakers. "Ze duiken sinds oktober in ongewone aantallen op in Vlaanderen, terwijl ze hier normaal maar uiterst zelden gezien worden. Het gaat om vogels die een enorme reis achter de rug hebben vanuit de taiga, het bosrijke gebied in het verre noordoosten van Europa. Voor een vergelijkbare, grootschalige invasie moeten we decennia terug in de tijd."

"Dat was in 1968. Toen heb ik ze als kind gezien", vertelt ornitoloog Koen Leysen van Natuurpunt uit Laakdal. "Het is kicken voor vogelliefhebbers dat ze dit nu opnieuw mogen meemaken. Wij zagen er één in de buurt van onze trektelpost in Tessenderlo in natuurgebied Averbode Bos en Heide. Hij was hoornaars aan het oppeuzelen."

Bovendien zijn de vogels niet schuw. "Deze dieren komen uit Siberië en hebben totaal geen ervaring met mensen", zegt Leysen. "Daarom vliegen ze niet weg en kan je er heel dicht bij komen."

Wellicht zijn de vogels op zoek naar voedsel. "Ze eten vooral hazelnoten en zaden van dennen. Maar in sommige jaren produceren de bomen weinig zaden, waardoor de vogels noodgedwongen moeten uitwijken. Dat was dit jaar het geval in de noordoostelijke broedgebieden. Deze notenkrakers worden zo gedwongen om zich te verplaatsen naar gematigde streken waar ze wel voldoende eten kunnen vinden. In dit geval is dat West-Europa", aldus Natuurpunt. 

Over heel Vlaanderen ruiken vogelliefhebbers hun kans om deze unieke vogel dicht bij huis te zien. De locaties waar ze zitten worden druk gedeeld en bezocht. "Stel je voor dat je nog eens 60 jaar moet wachten. Zulke invasies zijn altijd onvoorspelbaar", zegt Koen Leysen.

"Gewapend met verrekijkers en grote camera's proberen ze een glimp van de vogel op te vangen", weet ook Eddy Koninckx uit Budingen. "De mensen uit de straat zijn er ook wel blij mee en sommigen komen gewoon een praatje slaan en noemen hem zelfs 'hun vogel'. Leuk toch?"