Tussentijdse verkiezingen zullen duurste ooit worden: wie zit achter al dat geld?

Kandidaten, politieke partijen en de bijbehorende super-PAC's geven in de laatste weken voor de tussentijdse verkiezingen enorme bedragen uit om kiezers voor zich te winnen. Meer zelfs, als de kandidaten in dit tempo geld blijven uitgeven, zouden het wel eens de duurste verkiezingen kunnen worden in de Amerikaanse geschiedenis.

Volgens de recentste cijfers werd in de eerste 2 weken van oktober al meer dan 1 miljard dollar uitgegeven aan televisiespotjes, onlineadvertenties, reclameborden en dure evenementen. Wie geeft het meest uit? En waar komt al dat geld vandaan?

James Talarico, de Democratische kandidaat voor de Senaat in Texas, spant de kroon. Sinds januari 2025 gaf hij in totaal meer dan 130 miljoen dollar uit, het grootste deel aan fondsenwerving. Geld uitgeven om geld binnen te halen dus. Campagnes moeten immers investeren in personeel en systemen om donaties te verzamelen, bijvoorbeeld via e-mails, sms-berichten en onlineadvertenties.

Ook reclame slorpt een groot deel van het budget op. Texas is een uitgestrekte staat, waardoor kandidaten veel geld nodig hebben om kiezers te bereiken. Bovendien probeert Talarico een Senaatszetel te veroveren in een staat waar de Republikeinen traditioneel sterk staan. Om daar kans te maken op de overwinning, moeten de Democraten fors investeren in hun campagne.

Zijn Republikeinse tegenkandidaat Ken Paxton geeft persoonlijk een stuk minder uit: 'slechts' 14,5 miljoen dollar, bijna 9 keer zo weinig als Talarico.

Andere opvallende namen in de lijst zijn Jon Ossoff, de Democratische senator in Georgia die campagne voert om zijn zetel te behouden, en Abdul El-Sayed, die kandidaat is voor de Senaat in Michigan. Hij voert onder meer campagne rond gezondheidszorg en economische ongelijkheid.

In de lijst met 10 kandidaten die het meeste geld uitgeven, staan 9 Democraten en slechts 1 Republikein. De enige Republikein van het lijstje is Lindsey Graham, die op 71-jarige leeftijd is overleden op 11 juli 2026. Zijn zus, Darline Graham, werd in juli aangesteld als tijdelijke senator voor South Carolina. Zij doet mee aan de verkiezingen van 3 november om de zetel voor een volledige termijn te behouden.

Wat nog opvalt: in de lijst staan veel meer kandidaten voor de Senaat dan voor het Huis van Afgevaardigden. Kandidaat-senatoren geven dus veel meer uit, vooral omdat ze een veel groter kiespubliek moeten bereiken. Een kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden moet alleen de kiezers in één congresdistrict overtuigen. Dat is een veel kleiner gebied.

Om dat alles te kunnen betalen, moeten de kandidaten behoorlijk wat fondsen verwerven. Democratische kandidaten zijn daar het best in. Zij zamelden de afgelopen maanden 681 miljoen dollar in, tegenover 326 miljoen dollar bij de Republikeinen.

Toch moeten we een belangrijke nuance maken tussen de bedragen die de kandidaat zelf uitgeeft via zijn campagnecomité, en wat er in totaal aan de verkiezingscampagne wordt besteed. 

Wat het officiële campagnecomité uitgeeft, zijn de bedragen uit bovenstaande lijst. Dit is de officiële kas van de kandidaat. Het geld komt onder meer van individuele donoren en soms leningen van de kandidaat. 

Maar ook de Democratische en Republikeinse partijen als organisatie en de comités voor Senaat en Huis geven geld uit aan advertenties, campagnepersoneel en kiezersmobilisatie. Er is een wettelijke grens vastgelegd voor het bedrag dat ze mogen inzamelen en uitgeven. De FEC registreerde tot eind juni 2026 samen ongeveer 1 miljard dollar aan uitgaven van partijcomités.

Dan zijn er ook de PAC's, een soort politieke fondsen van bedrijven, vakbonden of belangengroepen. Ze geven rechtstreeks aan kandidaten, maar onder strikte limieten (maximum 5.000 dollar per verkiezing). Dit is de kleinste geldbron voor kandidaten.

Maar een echt verschil maken de super-PAC's. Dit zijn 'onafhankelijke' groepen die onbeperkt geld mogen inzamelen, ook bij miljardairs en bedrijven. Ze mogen niet samenwerken met de kandidaat, dus ze geven hem geen geld. Ze kopen zelf advertenties en voeren zelf campagne voor of tegen een kandidaat.

In spannende races groeit hun gewicht. In de Senaatsraces bijvoorbeeld komt ruim een derde van het geld van deze buitenstaanders.

Achter de miljarden die super-PAC's in de verkiezingen pompen, zit een kleine groep steenrijke Amerikanen en grote bedrijven. Zij pompen geld in organisaties die met politieke reclame en andere campagnes proberen te bepalen wie de verkiezingen wint.

Super PAC's zijn wettelijk verplicht om hun geldschieters openbaar te maken aan de Federal Election Commission (FEC). Dat is het officiële Amerikaanse overheidsorgaan dat toezicht houdt op alle federale verkiezingen. Zo kan iedereen zien wie welke politicus financiert. 

Al bestaat er wel een soort omweg: rijke personen en bedrijven kunnen hun geld ook storten via non-profitorganisaties, zoals One Nation of Majority Forward. Die moeten niet bekendmaken van wie ze geld ontvingen. Hierdoor blijft de echte herkomst van miljoenen dollars verborgen voor het publiek.

Aan Republikeinse kant is Elon Musk veruit de grootste geldschieter. De topman van Tesla en SpaceX pompte tot nu toe 446 miljoen dollar in de tussentijdse verkiezingen, vooral via super-PAC's en andere organisaties die de Republikeinen steunen. Musk speelde eerder ook een prominente rol in de regering-Trump, waar hij de besparingsoperatie van DOGE mee vormgaf.

Ook Richard Uihlein, medeoprichter van het verpakkingsbedrijf Uline, behoort tot de grootste financiers. Samen met zijn vrouw Elizabeth schonk hij al ongeveer 150 miljoen dollar aan Republikeinsgezinde organisaties. Het echtpaar steunt onder meer conservatieve kandidaten en groepen die zich verzetten tegen abortusrechten.

Daarnaast is er Miriam Adelson, arts en weduwe van casinobaas Sheldon Adelson. Ze erfde een groot zakenimperium en behoort al jaren tot de belangrijkste financiers van de Republikeinen. In deze verkiezingscyclus heeft ze voorlopig ongeveer 68 miljoen dollar bijgedragen.

Aan de Democratische kant is George Soros een van de belangrijkste geldschieters. De Hongaars-Amerikaanse miljardair en investeerder is de oprichter van de Open Society Foundations, een netwerk van organisaties dat democratie, mensenrechten en open samenlevingen ondersteunt. Hij schonk ongeveer 102 miljoen dollar aan een super-PAC die Democratische kandidaten steunt.

Ook Michael Bloomberg, de voormalige burgemeester van New York en oprichter van het financiële informatiebedrijf Bloomberg, investeert fors in de verkiezingen. 

De 50 grootste sponsors hebben samen meer dan 2,77 miljard dollar in de tussentijdse verkiezingen gepompt. Het grootste deel daarvan gaat duidelijk naar de Republikeinse Partij. Volgens een analyse van The New York Times zamelden ze bijna dubbel zoveel in via super-PAC's als de Democraten.

Wie de kosten van de Amerikaanse midterms wil optellen, komt uit bij miljarden, al blijft het een rekensom met veel overlap. De kandidaat zelf is nog altijd de grootste uitgever. Toch lopen steeds meer dollars via super-PAC's, partijen en organisaties die hun donoren niet altijd tonen.

Of dat geld de uitslag bepaalt, kunnen de cijfers niet zeggen. De definitieve rekening volgt pas na 3 november.