Lachen op een begrafenis? 6 terminaal zieken vragen comedians om laatste wens te vervullen in 'De laatste lach'

Lachen op een begrafenis. Het klinkt ongepast, misschien zelfs ongehoord. Toch is dat precies wat Bert, Donald, Tabbe, Marie-Claire, Kristoff en Hans willen dat er gebeurt op hun eigen afscheid. Alle 6 zijn ze ongeneeslijk ziek.

Daarom vragen ze een bekende Vlaming (respectievelijk Philippe Geubels, Janne Desmet, Otto Jan Ham, Jade Mintjens, Pedro Elias en Wim Helsen) om hun laatste wens te vervullen: voor een lach zorgen tijdens de begrafenis. Een gewaagd tv-concept, dat is gemaakt door productiehuis Woestijnvis voor VRT.

In de eerste aflevering, die vanavond te zien is op VRT 1, maakt Philippe Geubels kennis met Bert (44). Hij leeft voor zijn gezin, zijn basklarinet, volleybal en zijn vrienden. Door zijn ziekte wordt hij snel moe en heeft hij het moeilijk met zijn kortetermijngeheugen. Zijn ietwat flauwe mopjes is hij dan weer niet verleerd.

Ook op zijn uitvaart wil Bert dat er gelachen wordt. Met die vraag klopt hij aan bij Geubels, die aanvankelijk niet weet waar te beginnen. Tot Bert vertelt waar hij werkt: als ambtenaar bij de stad Antwerpen.

Maar hoe begin je aan een grafrede voor iemand die je nauwelijks kent? "Gewoon door te beginnen wandelen en te zien hoe de weg zich ontplooit", vertelt Geubels in een gesprek met VRT NWS. "Met alle ongemakkelijke gevoelens die daarbij komen kijken. En die ga je daarbij ook niet uit de weg."

Belangrijk daarbij is dat de bekende Vlamingen telkens ook kennismaken met de familie, vrienden en collega's van de geportretteerde. Geubels komt zo bij Bert thuis en leert zijn vrouw Sofie en zijn 2 kinderen kennen. Hij gaat ook mee naar een repetitie van de harmonie (en zeg zeker niet 'fanfare') en volgt een volleybaltraining. 

Er komen zware gesprekken aan te pas, maar die maken vaak snel plaats voor humor, inside jokes en het ophalen van herinneringen.

Ook alledaagse momenten komen soms extra hard binnen, omdat je als kijker weet wat erachter schuilt. Zoals Bert die er niet in slaagt om een pas te geven tijdens het volleyballen, omdat zijn lichaam verzwakt is. En wanneer hij na een repetitie met zijn medemuzikanten napraat, voel je dat achter de vele grapjes ook verdriet schuilt, dat er tussen de grappen door ook stilaan afscheid wordt genomen.

De rode draad is duidelijk: humor om de pijn te verlichten. Dat ook Bert zelf blijft lachen (zelfs over zijn situatie) hielp ook, blikt Geubels terug. "Hij bleef tot op het einde mopjes maken over zijn situatie. Ik voelde ook snel dat zijn omgeving me daarin steunde en ervoor openstond. Dat hielp enorm om het goed te kunnen doen."

En dan volgt het moment waarop het moeilijk wordt om het droog te houden. Aan het einde van de aflevering draagt de bekende Vlaming zijn speech voor, de beelden wisselen af tussen de voordracht aan het sterfbed en op de begrafenis zelf. 

"Ik vind het sowieso moeilijk om op begrafenissen te spreken", vertelt Geubels over dat moment. "Het is een raar gevoel, want je voelt je toch een beetje een indringer op een heel belangrijk en intiem moment. Maar door het gezin en Berts omgeving kreeg ik echt het gevoel: 'Het is oké, je bent hier welkom, we vinden dat belangrijk.' Dat maakte het gemakkelijker."

VRT wil met het programma opnieuw een moeilijk thema bespreekbaar maken. "Ik hoop ook dat het programma de dood een beetje minder taboe maakt. Er wordt snel gezegd: 'Ja, dat zal misschien nog goedkomen', om niet te hoeven benoemen dat het einde er echt aankomt."

"Ik hoop ook dat mensen zien dat ze een manier kunnen vinden om te dragen wat heel moeilijk is", benadrukt Geubels. "Zoiets meemaken is verschrikkelijk droevig en zwaar, maar mensen vinden bijna altijd een manier om het te dragen."

We sluiten ons gesprek met Geubels af met een doordenker en draaien de rollen even om: wie zou een speech mogen schrijven op zijn begrafenis? "Vroeger was ik wel eens met mijn begrafenis bezig", klinkt het.

"Ik vond het heel belangrijk om alles geregeld te hebben, en muziek en sprekers te kiezen. Maar ik sta daar nu helemaal anders in. Ik ben er zelf niet bij, denk ik dan, dus de mensen die achterblijven moeten maar doen wat zij goed vinden. Als iemand zin heeft om te spreken, moet die dat doen", besluit Geubels.