Naar hoofdinhoud
Tankers in de Straat van Hormuz.

Olie-export uit Midden-Oosten weer op niveau van voor oorlog, maar prijzen dalen niet: "Angst voor nieuwe escalatie"

Artikel luisteren
6min
Meer info

De olie-export vanuit het Midden-Oosten is opnieuw op het niveau van voor de oorlog tussen de VS en Iran, meldt persbureau Reuters. Ook zegt het Amerikaanse leger inmiddels meer dan 3.000 schepen veilig door de Straat van Hormuz te hebben begeleid. Toch blijven de prijzen voor ruwe olie hoog. "De angst voor een nieuwe escalatie drijft de prijzen omhoog."

Jakob Van Elsen
Gepubliceerd:

Samenvatting:

  • De olie-export van het Midden-Oosten zit in oktober weer op hetzelfde niveau als voor de oorlog tussen de VS en Iran: gemiddeld 17,3 miljoen vaten per dag.

  • Volgens Thijs Van de Graaf, professor energiepolitiek aan de UGent, lukt dat dankzij de oost-westelijke pijpleiding in Saudi-Arabië en een nieuwe route in de Straat van Hormuz, waar Amerikaanse schepen tankers bewaken.

  • Toch blijft de olieprijs hoog door vertraging in het transport en de angst voor escalatie na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen: "Die angst voor een serieuze escalatie zorgt voor een hogere olieprijs."

In oktober voerden de landen in het Midden-Oosten gemiddeld 17,3 miljoen vaten ruwe aardolie per dag uit. Dat is hetzelfde niveau als een jaar geleden, voor de oorlog tussen de VS en Iran. 11,7 miljoen van deze vaten gingen door de .

De slagen er dus opnieuw in aardolie te exporteren door de zeestraat. Nochtans hebben Iran en later ook de VS lange tijd de straat proberen te blokkeren.

Volgens de VS hebben de Amerikanen geholpen om de olie-export opnieuw mogelijk te maken. Het Amerikaanse leger zegt dat het sinds juni de Golfstaten geholpen heeft met de uitvoer van 1,5 miljard vaten ruwe olie. Ook zou het meer dan 3.000 schepen beschermd hebben die door de Straat van Hormuz voeren.

Nieuwe route

Thijs Van de Graaf, professor energiepolitiek aan de UGent, legt uit hoe de Golfstaten momenteel hun olie exporteren. Een groot deel van de olie gaat via de oost-westelijke pijpleiding in Saudi-Arabië. De Houthi's vielen die pijpleiding 2 weken geleden aan, maar de Saudi's hebben ze inmiddels hersteld.

Een satellietbeeld van de oost-westelijke pijpleiding in Saudi-Arabië, na de aanval van de Houthi's.

Het andere grote deel gaat via de Straat van Hormuz, zegt Van de Graaf. "De Amerikanen hebben ook een nieuwe navigatieroute geopend in de Straat van Hormuz, bij de kust van de Verenigde Arabische Emiraten en Oman, ver weg van Iran." 

"Daar varen tankers als een soort shuttleservice heen en weer door de Straat, onder Amerikaanse bewaking. Die schepen zetten ook hun gps-signaal uit." Dat systeem blijkt ook succesvol te zijn.

"Dankzij dat systeem en de oost-westelijke pijpleiding zit de uitvoer van olie weer op een hoog niveau", zegt Van de Graaf. "Dat is goed nieuws voor de wereldmarkt."

Prijzen blijven hoog

Van de Graaf ziet 2 grote redenen waarom de prijzen van ruwe aardolie hoog blijven. De eerste reden is het nieuwe systeem van shuttle-tankers. "Zodra tankers uit de Straat van Hormuz zijn, moeten ze hun lading overladen op een ander schip. Dat gebeurt met slangen om de olie over te pompen."

"Daardoor loopt het transport veel vertraging op en dat houdt de olieprijs hoog. Je moet dus niet enkel kijken naar de volumes olie, maar ook naar de logistieke keten."

De angst van escalatie zorgt voor een hogere olieprijs

Thijs Van de Graaf, professor energiepolitiek aan de UGent

Daarnaast is er een 2e reden dat de olieprijzen hoog blijven, zegt Van de Graaf. "De internationale referentieprijs van ruwe aardolie is de Brent-prijs. Dat is een contract voor de levering van aardolie over 1 maand."

Thijs Van de Graaf, professor energiepolitiek aan de UGent.

"Oliehandelaars verwachten dat er iets gaat gebeuren in het Midden-Oosten na de Midterm-verkiezingen in de VS. Die angst voor een serieuze escalatie leidt tot een hogere olieprijs."

Ook bewerkte aardolie, zoals benzine en diesel, is erg duur. Volgens Van de Graaf komt dat onder meer door de vele aanvallen op olieraffinaderijen. Daardoor is er minder productie van benzine en diesel, en stijgen de prijzen dus. Bovendien moeten deze bewerkte brandstoffen vaak ook door de Straat van Hormuz, wat dus moeilijker is.

Strategie van Iran

Het enige land dat bijna geen olie kan exporteren, is Iran. Dat komt door de Amerikaanse zeeblokkade van alle schepen van en naar Iran. "Dat doet Iran economisch veel pijn", zegt Van de Graaf. "Maar Iran weet ook dat Trump veel pijn lijdt in het binnenland."

"De brandstofprijzen in de VS staan op recordhoogte. Dat is een probleem voor Trump." Iran probeert doelbewust om onzekerheid te creëren op de oliemarkt en zo de prijzen hoog te houden. Dat leidt tot ontevredenheid bij de Amerikaanse bevolking.

Volgens Van de Graaf wil "Iran Trump nu veel pijn doen om zichzelf in een betere positie te brengen". Het conflict tussen de VS en Iran lag de laatste tijd wat meer stil, maar analisten verwachten dat het na de tussentijdse verkiezingen in de VS weer kan oplaaien.

Regionaal conflict

Van de Graaf ziet bovendien een link met het conflict tussen Jemen en Saudi-Arabië. Volgens hem beïnvloedt Iran de Houthi's in Jemen om Saudi-Arabië aan te vallen, om zo de druk op Trump en de olieprijzen nog meer te verhogen.

"Saudi-Arabië kan wel zijn oost-westelijke pijpleiding gebruiken om olie naar de Rode Zee te exporteren, maar de Houthi's blokkeren de Straat van Bab el-Mandeb. Alle tankers moeten dus naar het Suezkanaal varen."

Daar pompen ze de olie over naar een pijpleiding naast het Suezkanaal. Aan de andere kant laden ze de olie dan in een andere tanker. Ook dat zorgt voor hogere transportkosten en dus hogere prijzen.

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat schuilt er achter Go Church? En hoe komt het dat vooral kwetsbare minderjarigen hier slachtoffer van worden? VRT NWS Pano trok op onderzoek.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"