Fairouz Gazdallah (31) vond in de natuur niet alleen rust, maar ook een manier om zich thuis te voelen in België. Via het collectief Back2SoilBasics brengt ze mensen samen rond groen, gemeenschap en voedselrechtvaardigheid. "Uiteindelijk is de mens een dier: het hoort gewoon thuis in de natuur."
Fairouz (31) pleit voor meer verbinding met de natuur: "De natuur discrimineert niemand"
Samenvatting:
Fairouz Gazdallah (31) uit Gent zet zich met het collectief Back2SoilBasics in voor groen, gemeenschap en voedselrechtvaardigheid, vooral voor mensen met weinig toegang tot groene ruimtes.
Tijdens een tussenjaar in Portugal, Senegal en Tunesië ontdekte ze op biologische boerderijen hoe ver voedselproductie in België van mensen af staat. Volgens haar zet het huidige economische model zowel de planeet als de landbouwers onder druk.
Door zich in te zetten voor de natuur in België voelt Fairouz zich hier meer thuis: "De natuur discrimineert niemand. Sinds ik die klik heb gemaakt, weet ik dat ik mij hier mag thuisvoelen."
Belgodyssee
Dit artikel verschijnt in het kader van de Belgodyssee-wedstrijd. 7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten journalistiek.
De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds (beheerd door de ), de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister. De beste portretten kunnen een stage bij de deelnemende nieuwsmerken winnen.
We ontmoeten elkaar bij Weder, een zelfplukbloemenboerderij in Mariakerke, nabij Gent. Te midden van het veelkleurige bloemenveld lijkt het nog even zomer. Al hoopt Fairouz dat het binnenkort wat meer regent. "Voor de paddenstoelen", verduidelijkt ze.
Terwijl ze dwars door het bloemenveld wandelt, vertelt ze waarom deze plek veel voor haar betekent. 2 jaar geleden organiseerde ze hier, samen met haar goede vriendin Philsan Osman, de eerste activiteiten van Back2SoilBasics in Gent.
Het collectief ontstond in Brussel, maar Fairouz en Philsan wonen zelf in Gent en wilden de werking graag dichter bij huis brengen. "We vroegen ons af of het nodig was om altijd heen en weer te gaan, terwijl er hier ook mensen zijn die nood hebben aan gemeenschap."
Ruimte maken voor natuur en gemeenschap
Die gemeenschapsvorming staat centraal in de werking van de organisatie, waarvan Fairouz organiserend lid is. Het begon tijdens de covidpandemie met gezamenlijke maaltijden in een tuin in Jette en groeide uit tot een initiatief dat mensen maandelijks samenbrengt.
In 2022 verwezenlijkte het collectief zijn eerste grote project: het aanleggen van een buurttuin. Daarvoor kregen ze toegang tot de speelplaats van een oud schoolgebouw in Molenbeek. "Heel de buurt hielp mee, van stenen in de container smijten tot een watertoren bouwen." De betonnen speelplaats veranderde zo in een groene oase.
Maar de organisatie wil meer dan mensen dichter bij de natuur brengen. Ook sociale ongelijkheid en maken deel uit van hun engagement. Het collectief richt zich op groepen die minder toegang hebben tot groene ruimtes.
Zoektocht naar verbinding met natuur
Uit eigen ervaring weet Fairouz hoe belangrijk die verbinding met de natuur kan zijn. Na haar studies was ze naar eigen zeggen mentaal en fysiek op. Ze besloot een tussenjaar te nemen, waarin ze naar Portugal, Senegal en Tunesië, het land van haar ouders, trok.
In haar zoektocht naar zingeving belandde ze op verschillende biologische boerderijen. Daar ontdekte ze dat het wroeten met haar handen in de aarde haar geest tot rust bracht. "Uiteindelijk is de mens een dier: het hoort gewoon thuis in de natuur."
Ze zag er ook hoe nauw het leven van de meeste mensen verweven was met wat de grond hun kon bieden. Voedselproductie gaf hen niet alleen hun inkomen, maar hield hen ook dicht bij de natuur. "Plots voelde het zo banaal dat het belangrijkste in mijn leven tot dan was: studeren, werken en een huis kopen."
Afstand tot voedsel
Die ervaring in het buitenland deed Fairouz beseffen hoe groot de afstand tot de voedselproductie in België is. "Alle groenten en fruit worden natuurlijk ergens geproduceerd", zegt ze. "Maar wie weet waar?" Die afstand maakt het volgens haar moeilijker om te zien wie ons voedsel produceert, onder welke omstandigheden en met welke impact op het klimaat.
Om dat te veranderen moeten we, volgens haar, kijken naar het economische model achter de voedselproductie dat focust op zoveel mogelijk productie tegen een zo laag mogelijke prijs. Volgens Fairouz zet dat systeem niet alleen de planeet, maar ook landbouwers onder druk.
Welke impact heeft voedsel op klimaat?
De Vlaamse landbouw was in 2024 goed voor zo'n 11 procent van de totale Vlaamse broeikasuitstoot. Dat blijkt uit het rapport van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap dat vorige maand is uitgekomen. Het rapport toont ook aan dat de uitstoot van de landbouwsector nagenoeg onveranderd is gebleven sinds 2005.
De landbouw zelf is maar een deel van de uitstoot die veroorzaakt wordt door het voedselsysteem. Ook voedselverwerking, transport en verpakking bijvoorbeeld hebben een impact. Volgens de Verenigde Naties was het volledige voedselsysteem in 2023 verantwoordelijk voor bijna een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.
"Veel boeren hebben grote investeringen gedaan om hun productie op te schalen", vertelt ze. "Om die investeringen vervolgens terug te verdienen, moeten ze blijven produceren. Zelfs als ze de kennis en de wil hebben om aan duurzame landbouw te doen, zitten ze gevangen in dat financiële model."
Voor Fairouz, die werkt voor Oxfam, betekent voedselrechtvaardigheid dat iedereen toegang heeft tot gezond en betaalbaar eten en dat boeren eerlijk worden vergoed.
Het gevoel ergens thuis te horen
Doordat ze zich om de natuur in België begon te bekommeren, voelt Fairouz zich hier meer thuis. Hoewel ze hier is geboren, was dat voor haar lang niet vanzelfsprekend. "Ik denk dat er veel signalen zijn in de maatschappij, of dat nu op school is of als je werk of een huurwoning zoekt, die je niet thuis doen voelen."
De natuur discrimineert niemand. Sinds ik die klik heb gemaakt, weet ik dat ik mij hier mag thuisvoelen
Fairouz Gazdallah
Lange tijd dacht ze dat ze zich alleen thuis kon voelen tijdens de zomers die ze doorbracht in Tunesië. Door zich ook in België in te zetten voor het groen, veranderde dat. "Ik kijk nu naar de natuur als één groot geheel dat verschillende vormen aanneemt."
Het landschap mag er dan wel anders uitzien, Fairouz ervoer dat haar band met de natuur overal dezelfde kan zijn. Zo lukte het haar om stilaan ook in België te aarden. "De natuur discrimineert niemand", zegt ze. "Sinds ik die klik heb gemaakt, weet ik dat ik mij hier mag thuisvoelen. Dat is een gevoel dat niemand me kan afnemen."
Terwijl we langzaam het bloemenveld achter ons laten, begint het zachtjes te druppelen. Hoog tijd dat de paddenstoelen de grond uitschieten.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
