Het Shamonda-virus, dat tot nu toe enkel bij landbouwdieren circuleerde, is voor het eerst bij een mens vastgesteld. Het virus is in Frankrijk aangetroffen bij een persoon die eerder deze maand is overleden. Dat melden de Franse gezondheidsautoriteiten.
Eerste menselijke besmetting van het Shamonda-virus: patiënt in Frankrijk overleden
Edwina Smits
Gepubliceerd:
De patiënt was wegens een ernstige ziekte opgenomen in een ziekenhuis in Lyon, waar hij begin deze maand overleed. De Franse gezondheidsautoriteiten vermoeden een verband tussen de besmetting met het virus en het overlijden van de patiënt.
Hoewel het Shamonda-virus al tientallen jaren in Afrika en Azië circuleert, was er tot nu toe nog geen enkel geval bij mensen gedocumenteerd. "Het gaat dus om een uitzonderlijk geval bij een patiënt met een ernstig verzwakt immuunsysteem", zeggen de Franse gezondheidsautoriteiten.
Hoogstwaarschijnlijk werd de patiënt besmet in het oosten van Frankrijk, waar het virus afgelopen lente en zomer sterk circuleerde onder de dieren. De patiënt vormt "de eerste gedocumenteerde en gemelde vaststelling van het virus bij de mens", meldt het ministerie van Landbouw.
Onduidelijke besmettingsbron
Op dit moment wordt als verklaring voor de overdracht van dier op mens uitgegaan van een besmetting via een muggenbeet. Het is nog onduidelijk onder welke exacte omstandigheden deze besmetting heeft plaatsgevonden, bijvoorbeeld of dit op een landbouwbedrijf is gebeurd en of dat de patiënt contactpersonen heeft.
Dit geval van het Shamonda-virus vertoont overeenkomsten met andere gevallen van infecties met orthobunyavirussen, zoals het Oropouche-virus, bij de mens. Ook bij het Oropouche-virus zijn neurologische aandoeningen beschreven bij onder andere patiënten met een zwakker immuunsysteem.
Er zijn tot op heden geen wetenschappelijke gegevens beschikbaar die een overdracht van het Shamonda-virus via de consumptie van vlees, melk of daarvan afgeleide producten aantonen, aldus het ministerie van Landbouw. "Bovendien worden producten afkomstig van zieke dieren altijd van consumptie uitgesloten."
Impact op volksgezondheid
Het Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) staat in contact met de Franse autoriteiten en Europese partners om de mogelijke gevolgen voor de volksgezondheid van deze eerste besmetting bij de mens te onderzoeken.
Daarnaast benadrukt het ECDC dat de patiënt al voor een ernstige ziekte werd behandeld, waardoor die persoon "vatbaarder was voor infecties en complicaties dan de algemene bevolking". Er wordt nog verder onderzocht of het virus de dood van de patiënt heeft veroorzaakt of daartoe heeft bijgedragen.
De Franse ministeries van Volksgezondheid en Landbouw benadrukken in een gezamenlijk persbericht dat er geen sprake is van een gezondheidsrisico voor de algemene bevolking.
Wat is het Shamonda-virus?
Het Shamonda-virus behoort tot de familie van de ‘orthobunyavirussen’. Dat zijn virussen die worden overgedragen via kleine stekende insecten, zoals muggen. Het Shamonda-virus circuleert al decennialang onder landbouwdieren, waarbij runderen als de belangrijkste gastheren worden beschouwd. Tot nu toe werd het virus als niet-overdraagbaar op mensen beschouwd.
Dit virus werd voor het eerst ontdekt in Nigeria halverwege de jaren 60 en wordt sporadisch gemeld bij runderen in West-, Oost- en Zuid-Afrika en in Japan. Volgens een rapport uit het Franse wekelijkse bulletin voor diergezondheidsbewaking is het virus ook al aangetroffen in Oostenrijk, België, Ierland, Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Nederland, Portugal, Slovenië, Spanje en het Britse eiland Jersey.
Hoewel zoönosen, of infectieziekten die van dieren op mensen worden overgedragen, al duizenden jaren geleden op aarde zijn ontstaan, nam het aantal de afgelopen decennia sterk toe. De bevolkingsgroei en de globalisering vergemakkelijken de verspreiding van ziekteverwekkers, terwijl ontbossing en verstedelijking het contact tussen dieren en mensen bevorderen, wat bijdraagt aan de overdracht van ziekten. Sinds de jaren 1940 is ongeveer 75 procent van de opkomende infectieziekten bij mensen afkomstig van dieren.
De snelheid waarmee dit virus zich verspreidt "lijkt verband te houden met de klimatologische omstandigheden die gunstig zijn voor de insecten die de ziekte overbrengen", zegt het INRAE (Frans openbaar onderzoeksinstituut voor landbouw).
