Het Internationaal StrafHof en zijn medewerkers krijgen dit jaar de prestigieuze Sacharovprijs. Dat is de jaarlijkse onderscheiding van het Europees Parlement voor verdedigers van democratie en mensenrechten. De keuze is een duidelijk steunbetoon aan het Hof, dat onder toenemende druk staat van de Amerikaanse regering van president Trump.
Duidelijk signaal aan de VS: Europees Parlement kent prestigieuze prijs toe aan Internationaal Strafhof
Uma Claessens
Gepubliceerd:
"De Europese Unie is gebaseerd op respect voor multilateralisme en internationale instellingen", zei parlementsvoorzitster Roberta Metsola bij de bekendmaking in Straatsburg.
"Met de toekenning van de Sacharovprijs aan het en zijn medewerkers erkent het het belangrijke werk van het hof bij het handhaven van het internationaal recht en de internationale rechtspraak."
De aankondiging werd in het halfrond onthaald op een staande ovatie.
In een persbericht spreekt het Europees Parlement zijn "diepe bezorgdheid" uit over de toenemende bedreigingen aan het adres van het Strafhof.
Daarbij verwijst het ook expliciet naar druk vanuit de Verenigde Staten, die volgens het Parlement een bedreiging vormen voor de internationale rechtsorde. "De EP-leden beschouwen deze bedreigingen en sancties als ernstige aanvallen op het internationale rechtsstelsel", klinkt het.
Het is al de tweede belangrijke internationale erkenning voor het Internationaal Strafhof deze maand. 2 weken geleden ging de Nobelprijs voor de Vrede naar Navi Pillay, voormalig rechter bij het Hof.
Amerikaanse druk
Het hof staat al maanden onder zware druk van de Verenigde Staten, die het Strafhof steeds zwaardere sancties opleggen.
Vlak na de bekendmaking van de Nobelprijs voor de Vrede kondigde de regering-Trump een nieuwe reeks ingrijpende sancties aan tegen het Internationaal Strafhof. Zo verliezen het hof en zijn medewerkers de toegang tot diensten van Amerikaanse bedrijven zoals Microsoft, worden financiële transacties via Amerikaanse ondernemingen geblokkeerd en krijgen juristen van het hof een inreisverbod voor de Verenigde Staten.
Volgens de Amerikaanse regering moeten de sancties de werking van het Strafhof ernstig bemoeilijken. "We zullen financiële transacties met dit ontspoorde hof verbieden, waardoor we zijn middelen afsnijden en zijn werking lamleggen", zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in een videoboodschap.
De sancties zijn een reactie op het onderzoek van het Internationaal Strafhof naar Israël en op het arrestatiebevel dat het hof in 2024 uitvaardigde tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Eerder opende het Strafhof ook een onderzoek naar de mogelijke betrokkenheid van Amerikaanse militairen bij oorlogsmisdaden in Afghanistan.
Prestigieuze erkenning
De Sacharovprijs is de hoogste onderscheiding van de EU voor mensenrechten en democratie.
Met de prijs bekroont het Europees Parlement elk jaar een persoon, groep of collectief die zich op een bijzondere manier inzet voor de ontwikkeling van de democratie en de rechtsstaat, de bescherming van de rechten van minderheden en de rechten en fundamentele vrijheden van de mens.
De Sacharovprijs werd in 1988 in het leven geroepen. Hij is vernoemd naar Andrej Sacharov, de Russische kerngeleerde en Sovjet-dissident die in 1975 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg.
