"Ik ben jaar lang wekelijks verkracht en legde schuld bij mij": Anna getuigt over seksueel misbruik door pastor Go Church

Anna* is 20 wanneer ze zich in 2020 bij Go Church aansluit, toen nog actief onder de naam Mustard Seed Chapel International (MSCI). Ze komt in contact met de kerk via sociale media. “Ik was in 1 keer mee en werd heel warm verwelkomd.” 

Aan het hoofd van Go Church staat op dat moment pastor Kojo*. Vanuit de Europese hoofdzetel in het Verenigd Koninkrijk wordt hij naar ons land gestuurd om de kerk te doen groeien. “Hij heeft Go Church op de kaart gezet. Niet alleen in Europa, maar vooral ook in België.”  

Al snel ontwikkelt Anna een erg nauwe band met Kojo. “Hij is erg charismatisch. Hij is heel warm, lacht veel en toont echt interesse in jou als persoon. Als tiener zoek je altijd wel een houvast en een plek waar je bijhoort. Hij heeft daar echt oog voor”, vertelt ze. 

Samen met een andere volger van Go Church gaat Anna bijna dagelijks langs bij Kojo thuis. “We kookten vaak voor hem, deden boodschappen of brachten hem naar zijn werk.”

Kojo biedt als pastor ook een luisterend oor wanneer volgers het moeilijk hebben. Op een dag zoekt ook Anna troost bij hem wanneer ze verdrietig is. “Hij riep mij naar zijn kamer en zat op bed. Plots begon hij me aan te raken over heel mijn lichaam. Hij heeft mij neergelegd en begon me te kussen. Hoe lang dat heeft geduurd weet ik niet, mijn hoofd was in shutdown.”

Het is volgens Anna de start van maandenlang seksueel misbruik. “Op een bepaald moment is het overgegaan tot verkrachting. Soms deed hij dat zelfs meerdere keren per week.” 

Anna laat het misbruik een jaar lang gebeuren. Ze wil loyaal blijven en legt de schuld bij zichzelf. “In predikaties en boeken van de kerk hoor en lees je vaak dat er vrouwen zijn die alleen maar willen verleiden, ook binnen de kerk.” 

“Pastors worden bovendien op een voetstuk geplaatst. Daardoor ga je niet aan hen twijfelen, maar eerder naar jezelf kijken. Ik wist dat ik het niet wou, maar dacht: hij is uitverkoren door God. Waarom zou hij zoiets doen? Ik kan het alleen maar zijn.”

Volgens Anna werd ze ook gemanipuleerd. Kojo kon nu eens heel lief zijn, dan weer heel verwijtend. "Dan vertelde hij dat ik een slechte christen was en God niet blij met mij is.” 

Nu Anna terugblikt, realiseert ze zich dat Kojo een duidelijk plan moet hebben gehad. Volgens Anna zijn nog enkele andere meisjes door hem seksueel misbruikt in dezelfde periode. “Een van de meisjes was als een kleine zus voor mij.”  

Dat Kojo het ook op haar beste vriendin gemunt heeft, wordt haar pijnlijk duidelijk wanneer ze op een dag haar eigen kamer binnenstapt. “We waren alleen thuis bij mijn ouders. Plots zie ik haar naast hem onder de dekens in mijn bed liggen”, zegt Anna. “Ze was toen minderjarig en wilde dat ook absoluut niet.”  

Ook Morel Harding Kartel, die Kojo uiteindelijk zal opvolgen bij Go Church in België, hoort over het misbruik uit eerste hand. “Vijf meisjes hebben tegen mij verteld dat ze seksueel zijn misbruikt door hem. Ze zeiden dat het vooral gebeurde tijdens het weekend, wanneer ze naar iemands huis gingen om samen te zingen en te chillen.” Morel is intussen zelf uit de kerk gestapt. 

Dat er bij Go Church naast onder meer financiële druk en manipulatie ook sprake is van een geval van seksueel misbruik, verbaast Johan Detraux niet. Hij was jarenlang Jehovah's getuige en is nu godsdienstpsycholoog.

“Het is een algemeen bekend fenomeen dat binnen gesloten gemeenschappen seksueel misbruik gemakkelijker kan voorkomen en langer kan voortduren omdat er geen controle is van buitenaf. Alles gebeurt intern”, zegt Detraux. “Als je eenmaal overtuigd bent dat de organisatie of goeroe van God is, doe je alles.” 

Het verhaal van Anna wordt nog schrijnender wanneer ze vertelt dat verschillende volgers van de kerk ook nog eens financieel uitgebuit worden door Kojo. “Hij opende voor verschillende meisjes op zijn naam een spaarrekening. Volgens hem waren wij niet goed met geld. Hij zou ons daarmee helpen.”

“Elke keer wanneer ik geld nodig had, moest ik hem toestemming vragen”, zegt ze. “Wanneer we boodschappen voor hem deden, waren wij het ook nog eens die dat voor hem betaalden.”

In de periode dat Anna wekelijks zou zijn verkracht, is ze bovendien bang dat ze zwanger zal worden. “Toen ik die bezorgdheid uitte bij hem, stuurde hij mij geld van mijn eigen spaarrekening voor een morning-afterpil.”  

Pas bijna een jaar later vindt Anna de moed om het misbruik aan te kaarten hogerop in de kerk. Ze kampt op dat moment met zelfmoordgedachten. Volgens haar volgt een doofpotoperatie. 

“In de kerk sprak van de ene op de andere dag niemand meer tegen mij, dus ging ik helemaal achteraan zitten. Kojo’s vrouw kwam soms achter mij staan om in mijn oor te fluisteren hoe verschrikkelijk ik was.”

Anna vertrekt daarom zelf naar het Verenigd Koninkrijk, waar ze zich opnieuw aansluit bij dezelfde kerkgemeenschap, daar gekend onder de naam First Love Church. 

Wanneer ze na een paar maanden terugkeert naar ons land, blijkt Kojo zelf te zijn vertrokken naar Engeland. “Hij is overgeplaatst en vanaf daar zou de kerk het intern regelen”, kwam zijn opvolger Morel Harding Kartel te weten. 

Samen met Kojo is bovendien ook Anna’s geld vanop haar spaarrekening verdwenen. 

Aangifte bij de politie deed Anna tot nu toe nog niet. “Vandaag heb ik daar denk ik genoeg kracht voor”, zegt ze. “Maar ik weet hoe ze werken. Toen iemand de kerk wilde aanklagen, werd mij ooit gevraagd om van die persoon heel de sociale media uit te pluizen om die zo zwart mogelijk te kunnen maken. Dan vraag ik me af: wil ik mijzelf dat aandoen?” 

Intussen heeft Anna Go Church enkele jaren verlaten. Al is ze getekend voor de rest van haar leven. “Ik ben er eigenlijk heel hard van bewust dat ik er hoogstwaarschijnlijk niet meer zou zijn als ik daar was gebleven. Dat is heel erg moeilijk om te beseffen”, vertelt ze met tranen in haar ogen.