Orthopediebedrijf uit Genk zamelt oude prothesen in voor mensen in conflictgebieden: "Ze liggen vaak in kelders of belanden in de vuilnisbak"

"Wereldwijd hebben naar schatting 65 miljoen mensen nood aan een beenprothese", vertelt Antoine Sépulchré, directeur bij Handicap International. Daarom slaat de ngo de handen in elkaar met het technisch orthopediebedrijf Spronken uit Genk.

Ze willen zoveel mogelijk gebruikte protheses verzamelen om die een 2e leven te geven in rampgebieden. In België is er namelijk een overschot aan gebruikte protheses: vrijwel elke prothesegebruiker krijgt daar om de 3 tot 5 jaar een nieuw exemplaar. 

En dat terwijl 8 op de 10 mensen in conflictgebieden geen toegang hebben tot protheses. Om die kloof te overbruggen, lanceert de ngo Handicap International het 'Liimba-project'. Daarmee zal het componenten uit oude prothesen hergebruiken in nieuwe prothesen. 

"In België krijgen mensen om de paar jaar een nieuwe prothese doordat hun stomp verandert of hun noden wijzigen", zegt Sépulchre. "Die oude protheses blijven vaak in kelders liggen of belanden in de vuilnisbak. Wij willen die nu proactief inzamelen en een nieuw leven geven." 

Het gaat daarbij om beenprothesen. Volgens Tom Daniëls, technical manager bij Spronken Orthopedie, zijn de afzonderlijke onderdelen van zulke gebruikte prothesen dikwijls nog in uitstekende staat. "Daarom hebben wij ons geëngageerd om samen met Handicap International die prothesen in te zamelen via speciale Liimbaboxen."

Mensen die hun prothese dus niet meer nodig hebben, kunnen ze in 1 van de 17 inzamelpunten binnenbrengen. In Limburg kunnen mensen dat doen in Genk, Hasselt en Lommel. Van daaruit gaan ze naar een atelier in Lyon, in Frankrijk, waar vrijwilligers de prothesen ontmantelen, grondig reinigen en op kwaliteit controleren. 

Belangrijke basisonderdelen zoals de voeten, knieën en de pylon (de stang voor de beenlengte) worden zo klaargemaakt voor hergebruik. Door te werken met deze gerecycleerde componenten valt de productiekost tot wel 83 procent goedkoper uit dan bij een volledig nieuwe prothese.

Niet alles kan herbruikt worden. De prothesekoker - het gedeelte van de prothese dat rechtstreeks op de stomp is aangesloten - moet op maat worden gemaakt.

Daarom gebruikt het Liimba-project 3D-printtechnologie. "Het maakt het mogelijk om op een gecontroleerde en efficiënte manier nieuwe producten te maken", zegt Daniëls. 

Dat gebeurt ter plekke, in de conflictgebieden waar Handicap International actief is. Ze hebben revalidatiecentra in Jemen, Oeganda en Ethiopië. "We proberen er altijd voor te zorgen dat de patiënt toch een kleine bijdrage levert, zodat de mensen ook verantwoordelijkheid dragen voor het materiaal", zegt Sépulchre. "Al is dat niet voor iedereen altijd mogelijk." 

Uiteindelijk streeft Handicap International ernaar om tegen 2028 de helft van alle beschikbare, oude prothesen (in België) te hergebruiken. Het zou op die manier zo'n 4.000 nieuwe prothesen kunnen proderen met de hergebruikte componenten.