Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil een "rijkswacht 2.0" op poten zetten om de politie te versterken met militair opgeleide manschappen. "Het kat-en-muisspel in de straten van Brussel of Luik vraagt om een proportioneel antwoord", klinkt het. Samen met minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) legt hij de komende weken een concreet voorstel voor aan de regering.
Theo Francken wil "rijkswacht 2.0": "Militaire versterking voor crisissituaties zoals in straten van Brussel of Luik"
Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) deed zijn plannen uit de doeken bij RTL-TVI en bevestigde ze later aan VRT NWS. Hij wil een nieuwe mobiele brigade oprichten: "Een rijkswacht 2.0 onder voogdij van Binnenlandse Zaken."
"We willen een reserve opbouwen van mensen die militair geschoold zijn", legt Francken uit. "Die rijkswacht 2.0 kan worden ingezet bij grotere crisissen, rellen of situaties die uit de hand dreigen te lopen."
De minister verwijst daarmee naar het stedelijk geweld van de afgelopen dagen. "In de straten van Brussel en Luik doet de politie haar stinkende best, maar ze slaagt er niet in de rust te herstellen. Daarom hebben we een extra gewapende arm nodig om de politie te ondersteunen."
Hebben we destijds niet de rijkswacht afgeschaft omdat de militarisering te ver ging en de informatie-uitwisseling spaak liep? "We hebben een heel andere samenleving dan 30 jaar geleden", argumenteert Francken. "Massamigratie heeft de demografie veranderd. Er is een straatcultuur ontstaan waarbij de gemiddelde landelijke Belg grote ogen trekt. Daar moet je een antwoord op bieden."
Proportioneel antwoord
Concreet stelt Francken voor dat Defensie agenten opleidt en vervolgens ter beschikking stelt van Binnenlandse Zaken. "Zij kunnen onder militair commando opereren, want ze kennen de procedures, routines en doctrines van Defensie. We hebben echt nood aan zo'n operationele, militair gevormde reserve." Volgens hem zal dat helpen om de burgers te beschermen.
Als relschoppers ambulanciers aanvallen, molotovcocktails gooien en alles in brand steken, moeten wij een proportioneel antwoord klaarhebben
Theo Francken, minister van Defensie
"Zij zullen heel nuttig zijn in steden als Brussel en Luik. Tijdens straatrellen of rond oudejaarsavond zien we een constant kat-en-muisspel met veel geweld. Als relschoppers ambulanciers aanvallen, molotovcocktails gooien en alles in brand steken, moeten wij een proportioneel antwoord klaarhebben."
"Dit zal natuurlijk de wonderoplossing niet zijn", geeft Francken tegelijk toe. "Maar het is ook een duidelijk signaal naar de ordediensten. Dat er versterking komt. Dat we met de regering aan oplossingen werken om de controle weer over te nemen in de straten van Brussel en Luik. Want zo kan het niet verder."
Vlaams Belang: "Francken jat ons voorstel"
Bij Vlaams Belang wijzen ze erop dat "Theo Francken schaamteloos ons voorstel jat". De partij lanceerde vorige week een persbericht waarin ze opriep tot de oprichting van een korps met een militaire status dat te vergelijken is met de vroegere rijkwacht.
Francken haalt de schouders op. "We zijn hier al weken over in overleg, lang voordat ze bij Vlaams Belang met hun voorstel kwamen dat ik zogezegd gestolen zou hebben. Dat slaat helemaal nergens op."
Francken pleit voor een grotere veiligheidscultuur, "law and order". "Als ze denken dat de straat van hen is, zullen ze nog verdergaan in hun barbarij. De gewone Luikenaar of Brusselaar is daar de dupe van. En extreme partijen spinnen hier garen bij. Mensen zeggen dan 'ik ben het strontbeu' en geven daar hun stem aan, maar dat zal de samenleving niet beter of gezonder maken."
Concreet voorstel op komst
Het idee krijgt achter de schermen al vorm, zo stelt Francken. De kabinetten van Defensie en Binnenlandse Zaken overleggen over een nauwere samenwerking. Volgens de minister is ook premier Bart De Wever (N-VA) op de hoogte.
Het kabinet van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) bevestigt de gesprekken. "Dit ligt in het verlengde van de al succesvolle samenwerking tussen de politie en Defensie", klinkt het, verwijzend naar de beveiliging van gevoelige locaties en gemengde patrouilles met de spoorwegpolitie.
"We bekijken samen hoe we die capaciteiten kunnen versterken om de veiligheid van de burgers te waarborgen." De komende weken dienen Francken en Quintin hun gezamenlijke voorstel in bij de regering.
Ivan De Vadder: "Alle beetjes helpen om NAVO-norm te halen"
De rijkswacht had in de jaren 70 en 80 geen al te beste naam, herinnert politiek journalist Ivan De Vadder zich. "Er waren zelfs geruchten over extreemrechtse rijkswachters die een staatsgreep wilden plegen. De belangrijkste reden dat die rijkswacht toen gehandhaafd werd, was om de norm van onze defensie-uitgaven te halen."
"Die rijkswacht verhoogde onze defensie-uitgaven: in de jaren 80 zaten we op 3 procent van het bbp. Daar kunnen we nu alleen maar van dromen. Nu gaat het over 1 brigade, maar ook die kan je in de defensie-uitgaven schuiven om de NAVO-norm te halen (tegen 2035 bedraagt die 5 procent van het bbp, red.). Alle beetjes helpen."
