Hasselt en UCLL halen groot Europees project binnen: 1.200 jongeren zullen 3 jaar lang debatteren over democratie en politiek 

Veel jongeren voelen zich vandaag onvoldoende gehoord in maatschappelijke en politieke besluitvorming. Met het project CITADEL willen de partners jongeren tussen 15 en 29 jaar een actieve rol geven in het ontwikkelen, testen en verbeteren van beleid.

Centraal staan Policy Labs. Daarin werken jongeren samen met beleidsmakers, jeugdwerkers en onderwijsprofessionals rond thema's zoals klimaat, leefomgeving en andere lokale uitdagingen.

"Te vaak worden jongeren bevraagd nadat beslissingen al genomen zijn", zegt Ann Reulens, projectcoördinator bij UCLL. "Binnen CITADEL vertrekken we vanuit een ander uitgangspunt: jongeren zijn niet alleen burgers van morgen, maar ook van vandaag. We willen hen laten meebouwen aan oplossingen en beleid."

12 partners uit 5 Europese landen werken samen. Het gaat om steden, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen. Hasselt wordt een van de Europese testomgevingen waar nieuwe methodes voor participatie worden ontwikkeld en uitgeprobeerd.

Vanaf september volgend jaar starten de eerste Policy Labs. De jongeren werken dan samen met experten en beleidsmakers concrete beleidsvoorstellen uit.

"In Hasselt doen we al veel inspanningen om kinderen en jongeren te betrekken", vertelt Dries Martens (Vooruit), schepen van Jeugd en Burgerparticipatie. "Tegelijk zie ik ook nog best wat uitdagingen om hen warm en gemotiveerd te houden."

"Bij de laatste verkiezingen zagen we namelijk dat jongeren veel minder gingen stemmen. En dat terwijl zij natuurlijk nog het langst in onze stad zullen wonen. Daarom willen we in Hasselt blijven vernieuwen en experimenteren. Met dit initiatief hopen we niet alleen onze eigen jongeren te inspireren, maar ook andere steden en onderwijsinstellingen. Zo bouwen we samen aan een sterke democratie waarin elke jongere zich gehoord en betrokken voelt."

Hoe dat allemaal praktisch zal lopen, moeten de partners nog vormgeven. "Het kan bijvoorbeeld zijn dat we een klas van 30 leerlingen vragen om te debatteren over een bepaald onderwerp en dan samen een compromis uit te werken", legt de schepen uit.

"Bijvoorbeeld: moeten smartphones op school verboden worden? Ik denk dat ze daar een heel interessant debat over zouden kunnen hebben", gaat de schepen verder. "Misschien zal er ook een groep zijn die een soort compromis kan uitwerken over hoe dat ingevoerd moet worden. Door hen zo te laten nadenken over onderwerpen die voor hen toch belangrijk zijn."

Maar het blijft niet alleen bij praten en debatteren: het project wil een model ontwikkelen dat overal in Europa kan werken. Daarbinnen worden ook nieuwe opleidingsmodules voor docenten ontwikkeld, komt er een online kennisinstrument rond burgerschap en participatie, en krijgen jongeren kansen om internationaal samen te werken met leeftijdsgenoten uit andere Europese landen.

"Burgerschapseducatie gaat verder dan wat jongeren op school leren", stelt Reulens. "Democratie leer je niet uit een boek. Met CITADEL tonen we hoe jongeren democratie kunnen ervaren, oefenen en versterken in hun dagelijkse leven."

"Dit is een unieke kans om samen met jongeren de fundamenten te leggen voor een sterkere democratische cultuur", vult Imran Uddin aan, algemeen directeur van Hogeschool UCLL vanaf 1 december.

"Democratie is hard werken en vraagt meer dan om de paar jaar een stem uit te brengen. Ze vraagt dialoog, samenwerking en engagement. Met CITADEL willen we jongeren laten ervaren hoe ze vandaag mee vorm kunnen geven aan de samenleving van morgen", zegt Uddin nog.

UCLL coördineert het project, dat loopt van 2026 tot 2029. De partners komen uit België, Cyprus, Roemenië, Letland, Hongarije en Duitsland. Het project gaat in het voorjaar van 2027 van start, loopt 3 jaar en er is in totaal 4,3 miljoen euro voor uitgetrokken. Van dat bedrag gaat meer dan 1,25 miljoen euro naar UCLL en Stad Hasselt.