Het Noorse koningshuis probeert na het overlijden van koning Harald de draad weer op te pikken. Oud-koningin Sonja moet wennen aan haar nieuwe rol, terwijl Haakon de koninklijke agenda draaiende probeert te houden. Verwarrende koninklijke titels en juridische kopzorgen maken het er niet eenvoudiger op.
Sonja zoekt haar plek, Haakon draait overuren: Noorse royals pikken de draad weer op
In het kort:
In Noorwegen is een einde gekomen aan de officiële rouwperiode die volgde na de dood van koning Harald op 28 augustus.
De leden van de koninklijke familie hervatten langzaam hun activiteiten.
Met de plaatsing van 2 gigantische keramische potten aan haar kunstgalerie in Oslo is oud-koningin Sonja deze week opnieuw in het openbaar verschenen. Haar tweede publieke optreden sinds de rouwperiode voor haar man Harald.
Waar het bezoek aan het Nationaal Archief deze week ingetogen verliep, straalde Sonja bij haar absolute passie. Ze is een verdienstelijke kunstenares en maakte de kleipotten van 400 kilo zelf met de hand. Het is een welkome afleiding na een zware periode.
Sonja houdt de fragiele verhuizing van de vazen goed in de gaten:
Voor de koningin is het zoeken naar een nieuw evenwicht met een nieuwe functie binnen het koningshuis. Sonja staat op de website van het paleis voortaan bij de "overige leden van de koninklijke familie".
Ze maakt deel uit van de familie, maar is niet langer lid van het koninklijk huis en wordt niet langer met "Hare Majesteit" aangesproken. Sonja behoudt wel de titel van koningin en blijft het koningshuis vertegenwoordigen op officiële gelegenheden en werkbezoeken.
We hechten minder waarde aan titels dan in Engeland. Hoe simpeler, hoe beter
Communicatiespecialist Skjelbred bij de Noorse zender TV2
En die koninklijke titels, daarop hebben Noorse media zowat hun tanden stukgebeten.
Om verwarring met schoondochter - en de nieuwe koningin - Mette-Marit te voorkomen, kan Sonja als oud-koningin of koningin-weduwe omschreven worden. Let wel: enkel te gebruiken in literaire vorm, in artikels of boeken.
Alsof dat nog niet genoeg is, sprak het paleis enkele weken geleden plots over "koningin Sonja, de Koning-Moeder" in een persbericht . Die extra titel lokte nogal wat reactie uit.
Hoe dat technisch fout zit, legt de Noorse kenner en historicus Trond Norén Isaksen uit:
Koning-Moeder = een koning die de moeder is van een vorst. Biologisch onmogelijk dus.
Koningin-Moeder = een koningin die moeder is van de vorst, ongeacht het geslacht van de vorst.
Laat ons het gewoon over "de moeder van de koning" hebben. Haakon is de koning, Sonja is zijn moeder. Kwestie opgelost.
Een groot personeelstekort
Ook voor Haakon is het business as usual. De wereld draait door en de geopolitieke spanningen minderen niet. Zo trok Haakon naar het uiterste noorden van Noorwegen, naar Varanger aan de grens met Rusland, voor zijn eerste officiële bezoeken als koning.
Natuurlijk werd hem gevraagd hoe het ging. Haakon zegt diep geraakt te zijn door de massale steunbetuigingen na de dood van Harald.
"Samen staan in verdriet maakt het verlies draaglijker", vertelde hij. Wat hij het meeste mist aan zijn vader Harald? "Hem te kunnen bellen."
Voor advies zal Haakon zich inderdaad moeten wenden tot de ervaren Sonja. Zoon en moeder zullen tot volgend jaar een tandem moeten vormen om de koninklijke agenda meester te kunnen.
Echtgenote Mette-Marit kampt met complicaties na een ingrijpende longtransplantatie en werkt zeker tot de zomer niet. Om de werklast van de koning te verlichten, staan de komende maanden geen staatsbezoeken of buitenlandse reizen gepland. Achter de schermen moet Haakon er ook zijn voor zijn vrouw.
Voorlopig lijkt het erop dat het koninklijke paar op het landgoed Skaugum blijft wonen, eigenlijk de woonplaats die bedoeld is voor de Noorse troonopvolger. Ze hebben geen haast om hun intrek te nemen in een van de appartementen van het paleis in Oslo.
Dat is puur een praktische beslissing. Een verhuizing zou te belastend zijn voor de revaliderende Mette en Ingrid Alexandra (22) hoeft dan niet meteen alleen te wonen.
Bovendien verblijft Mettes zoon Marius Borg Høiby op Skaugum. Hij zit er zijn straf uit met een . Een verhuizing betekent een herziening van die al omstreden regeling.
Høiby zoekt momenteel een job om naar eigen zeggen zijn tijd "nuttig te spenderen". De voorwaarden van zijn voorarrest laten toe dat hij tijdens de werkuren het koninklijke domein mag verlaten.
Marius ging tegen zijn veroordeling voor verkrachting en huiselijk geweld in beroep. Zijn zaak wordt in februari opnieuw behandeld met mogelijk een nieuwe . Hij heeft alvast andere advocaten ingeschakeld.
Leeg nest op Skaugum
Kroonprinses Ingrid Alexandra combineert intussen officiële gelegenheden met school. De koninklijke taken worden bewust beperkt gehouden. Ze vergezelde begin oktober haar vader nog bij de opening van het parlement.
Ingrid studeert nu aan de Universiteit van Oslo, maar zal in februari haar bachelor Sociale Wetenschappen hervatten aan de Universiteit van Sydney. Vorig jaar keerde ze in allerijl terug uit Australië om haar doodzieke moeder bij te staan.
Broer Sverre Magnus vertrok onlangs naar Portugal om een 3-jarige opleiding Bedrijfskunde te beginnen. Het eerste jaar zijn de lessen in Lissabon, daarna in Parijs en Berlijn.
"Als het met de studies te combineren is, zal de prins in staat zijn bepaalde officiële opdrachten uit te voeren", klinkt het. Voor een goed verstaander: eerder als Magnus vakantie heeft en in eigen land is.
Alweer een rechtszaak
Schiet er nog prinses Märtha Louise over binnen de koninklijke familie. De dochter van Harald en Sonja legde in 2022 haar officiële taken al neer, in een poging haar rol als prinses duidelijk te scheiden van die als zakenvrouw.
Märtha heeft momenteel de handen vol thuis met een revaliderende echtgenoot. Durek Verrett onderging in de week dat Harald stierf een tweede niertransplantatie.
Het is niet hun enige kopzorg: het koppel heeft in Los Angeles, samen met Verretts Amerikaanse bedrijf Ohana, een rechtszaak aangespannen wegens smaad. Ze eisen van gewezen vrienden, zakenpartners en Verretts halfzus een van ruim 70 miljoen euro.
De eisers hadden deze periode liever besteed aan hun familie, rouwproces en herstel
Uit de rechtbankdocumenten
Volgens Märtha en Verrett gaat het om "wangedrag dat escaleerde" met gelekte geluidsopnames en verbroken geheimhoudingscontracten, waardoor hun reputatie en toekomstige inkomsten schade hebben geleden.
In een van de aanklachten staat te lezen dat een toenmalige manager in een kranteninterview aangaf dat ze "Märtha volkomen begreep" en zich ook "gehersenspoeld" voelde door Verrett. De prinses ontkent dat ze psychologisch is gemanipuleerd door haar man.
Een eerste volgt in december. Wordt vervolgd.
