Van kraakpand naar collegezaal: ex-dakloze Pieterjan uit Diepenbeek bouwt nieuw leven op na jaren van verslaving

Het bankje in de Sint-Jozefsstraat aan de Hasseltse TT-wijk ligt er tegenwoordig verlaten bij. Enkele maanden geleden was dit de vaste plek van Pieterjan, PJ voor de vrienden. "Hier zat ik lange tijd van vroeg tot laat alcohol te drinken en drugs te gebruiken. De mensen bekeken me scheef toen ik hier rondhing of liepen met een grote boog om me heen."

Na jaren van verslaving en conflicten thuis belandde Pieterjan op straat. Hij had een slechte relatie met zijn ouders, die gescheiden waren, en was vaak agressief. "Ik dronk al alcohol toen ik 12 jaar was", vertelt hij. "En op mijn 14e ben ik met drugs begonnen, eerst cannabis en daarna al snel MDMA, XTC, cocaïne en ketamine. Uiteindelijk ben ik het huis uitgezet."

Vandaag beseft Pieterjan dat hij in die periode heel fout bezig was. "Om mijn verslaving te betalen, ging ik zelf dealen. Ik leefde op het einde van kraakpand naar kraakpand", zegt hij. De redding kwam uiteindelijk van een psychiater die hem op straat vroeg of hij niet wilde opgenomen worden. "Eigenlijk wilde ik helemaal niet stoppen met drugs en alcohol, maar ik wilde wel een dak boven mijn hoofd", zegt Pieterjan.

3 weken na de opname in de psychiatrie nam PJ een beslissing die zijn leven drastisch heeft veranderd. "Ik heb een klik in mijn hoofd gemaakt", zegt hij. "Ik keek heel eerlijk naar mezelf en besefte dat ik niet alleen een woning nodig had, maar ook een drugsvrij leven."

Intussen is Pieterjan al 214 dagen broodnuchter. "Ik drink geen druppel meer", zegt hij trots. "Voor mij bestaat er geen ‘1 keer kan geen kwaad’ meer. Ik kies voor een nultolerantie, omdat ik weet dat 1 keer zondigen zware gevolgen kan hebben. En ik blijf de dagen tellen dat ik nuchter ben, want ik moet elke dag aan mezelf blijven werken. Dat stopt niet."

Afgelopen maandag is Pieterjan gestart aan de UCLL in Leuven met de graduaatsopleiding Ervaringsdeskundige. "De opleiding duurt 3 jaar en achteraf hoop ik ermee werk te kunnen vinden." PJ wil met zijn achtergrond andere mensen helpen. "Ik wil ze hoop geven, omdat ik zelf niet het perfecte leven heb gehad. Ik weet hoe het is om niets meer te hebben en helemaal opnieuw te moeten beginnen. Ik ga niet direct de hulpverlener uithangen, eerder de hoopverlener", lacht hij.

Op hetzelfde bankje waar PJ vaak zat, zaten ook andere daklozen. 3 van de 4 hebben intussen een dak boven hun hoofd. "Een 4e hebben we ook proberen te helpen, maar die is hervallen", vertelt straatverpleger in Hasselt, Ivo Todts. Hij is samen met 2 collega’s een eerste medisch aanspreekpunt voor dak- en thuislozen. "Het is niet makkelijk om een dak- of thuisloze te helpen. Er is een stevig netwerk voor nodig."

Als een voormalige dakloze uit de psychiatrie komt, kan die rekenen op begeleid wonen. "Daar zitten ze tot 8 maanden en kunnen ze verder aan zichzelf werken", legt Ivo Todts uit. "De verslaving is voor daklozen vaak een manier om problemen te verdringen. Als ze clean zijn, moet daar verder aan gewerkt worden. Tegelijk bekijken we wat een zinvolle dagbesteding kan zijn, en voor PJ is dat naast zijn vrijwilligerswerk ook zijn verhaal vertellen. Dat heeft hem extra gemotiveerd."

"Met de andere vroegere daklozen heb ik geen contact meer", vertelt Pieterjan nog. "Maar ik heb wel opnieuw contact met mijn familie", knikt hij trots. "Het is hard werken. Iedere dag moet je aan jezelf werken. Niemand heeft gezegd dat het makkelijk zou zijn. Het gaat met bloed, zweet en tranen. Maar het kan, het is mogelijk", besluit hij met een glinstering in de ogen.