De grote metamorfose van de Antwerpse Linkeroever is ingezet. In het Europark zijn de eerste werken gestart van een jarenlang vernieuwingsproject waarbij oude sociale woontorens worden gerenoveerd, vervangen of afgebroken. Het Europark is een voorbeeld van wat sociale woningbouw vroeger was. Maar dat gaat dus veranderen.
Meer dan een renovatie: de grote hertekening van Linkeroever
Veel van de blokkendozen die zo kenmerkend zijn voor Linkeroever werden opgetrokken in de jaren '60 van de vorige eeuw. Daar waren weinig architecturale parels bij, zeker niet bij de torengebouwen die vaak in ijltempo gebouwd werden door de toenmalige sociale huisvestingsmaatschappijen.
Een woonwijk uit een andere tijd
Zestig jaar later zijn die huisvestingsmaatschappijen in Antwerpen gefuseerd tot Woonhaven. Deze woonmaatschappij beheert bijna 24.000 woningen en meer dan 45.000 Antwerpenaars huren een appartement of een huis bij Woonhaven.
Veel van die sociale woningen zijn appartementen in woontorens. En die werden vroeger dicht bij elkaar gebouwd. Dat gebeurde in Antwerpen op het Kiel, in de Luchtbalwijk en dus ook op Linkeroever. De bekendste en misschien ook beruchtste toren is wellicht het Chicagoblok, goed voor 25 verdiepingen en zo'n 200 appartementen.
Het symbool van een tijdperk verdwijnt
Het was op de hoogste verdieping van de Chicago dat schepen van Wonen Patrick Janssens (Vooruit) de plannen onthulde voor een nieuw hart voor Linkeroever. Het is een plek met een geweldig uitzicht maar ze is gedoemd om te verdwijnen. Net zoals heel wat andere blokken in de buurt gaat de Chicago over enkele jaren tegen de grond om plaats te maken voor sociale nieuwbouw.
Er komen geen nieuwe torens maar eerder laagbouw al is het wel de bedoeling dat er ongeveer evenveel appartementen ter beschikking zullen zijn. Ze krijgen 1,2 of 3 slaapkamers maar ze worden vooral duurzaam met op termijn ook een aansluiting op het warmtenet dat Linkeroever in de toekomst moet verlossen van fossiele energie.
Van woontorens naar nieuwe stadswijk
De eerste werken voor de transformatie van het Europark zijn begin van de maand van start gegaan. De eerste torens die aan de beurt komen bevinden zich aan de noordzijde van het gebied aan de toegang naar de Waaslandtunnel. Die torens gaan niet tegen de grond maar worden volledig gestript en gerenoveerd, een investering van meer dan 90 miljoen euro.
Aan de Halewijnlaan worden de bestaande gebouwen wel afgebroken. Het ontwerpteam dat de nieuwbouw vorm moet geven, heeft een bredere opdracht gekregen. TM Halewijk is een consortium van verschillende architectuur- en ontwerpbureaus. Het stadsbestuur wil dat ze niet alleen gebouwen tekenen maar een nieuw 'Masterplan' voor de hele omgeving ontwikkelen.
Een testcase voor Janssens' stadsvisie
Daarin zal niet alleen plaats zijn voor sociale woningen maar ook voor koop- of huurwoningen bestemd voor wie net te veel verdient om in aanmerking te komen voor sociale huisvesting. Schepen Janssens is ook bevoegd voor Stadsontwikkeling en hij wil de noodzakelijke vervanging van de huidige afgeleefde gebouwen benutten om de hele omgeving in een nieuw kleedje te steken.
De ontwerpers trekken zelf de wijk in om samen met de bewoners te werken aan kwalitatieve sociale woningen, veilige plekken en een herkenbare menselijke maat.
Patrick Janssens, schepen voor Wonen en voorzitter Woonhaven
Patrick Janssens is niet zomaar teruggekeerd in het stadsbestuur. Hij heeft dat niet zozeer gedaan omwille van politieke motieven maar hij heeft zich de afgelopen jaren verdiept in stadsontwikkeling en wil die kennis nu in praktijk brengen. En misschien ziet hij in dit centrale deel van Linkeroever de ideale proeftuin. Patrick Janssens: "Met de aanstelling van het nieuwe team schieten we vanaf nu echt uit de startblokken: de ontwerpers trekken zelf de wijk in om samen met de bewoners te werken aan kwalitatieve sociale woningen, veilige plekken en een herkenbare menselijke maat."
Wie wil Antwerpen hier eigenlijk laten wonen?
Kritiek zal er zeker komen. De grootste partij in Vlaanderen en Antwerpen is geen grote voorstander van bijkomende sociale woningen. De N-VA wil eerder kapitaalkrachtigen naar de stad lokken want die dragen meer bij aan de stedelijke financiën. En de partijen in de oppositie hebben hun argumenten ook al klaar. Vlaams Belang wil sociale woningen reserveren voor autochtonen die het moeilijk hebben. PVDA en Groen willen vooral meer sociale woningen waardoor de eindeloze wachtlijsten eindelijk kunnen krimpen.
Daar ontspint zich mogelijk een pittige inhoudelijke discussie. Want de renovatie en nieuwbouw die nu van start gaat beoogt geen uitbreiding maar een lichte inkrimping van het huidige bestand van zo'n 2500 woningen. Janssens had zich bij het begin van zijn ambtstermijn nochtans sterk gemaakt dat hij veel nieuwe sociale woningen zou laten bouwen, al kunnen die nieuwe natuurlijk ook in de plaats komen van oude.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
