De Ierse auteur Sally Rooney haalt haar boeken uit de winkelrekken in het Verenigd Koninkrijk. Zowel Rooney zelf als haar uitgeverij vrezen juridische gevolgen voor haar openlijke steun aan de pro-Palestijnse actiegroep Palestine Action. Steven Van Ammel van boekhandel Passa Porta in Brussel schrikt van die beslissing: "Auteurs komen in het vizier en dat is een kwalijke evolutie."
"Vrij ongezien dat auteur van dit kaliber zo in de problemen komt": ongerustheid nu Sally Rooney boeken uit Britse winkels haalt
Samenvatting:
De Ierse auteur Sally Rooney haalt haar boeken samen met uitgeverij Faber & Faber uit de winkels in het Verenigd Koninkrijk.
Ze steunt de groep Palestine Action, die in het Verenigd Koninkrijk op de terreurlijst staat, en wil al haar opbrengsten aan die groep schenken. Dat is volgens de Britse anti-terrorismewet strafbaar, met straffen tot 14 jaar cel.
Boekhandelaar Steven Van Ammel van Passa Porta in Brussel noemt het "een kwalijke evolutie" dat auteurs in het vizier komen. Hij blijft haar boeken verkopen.
'Normal people', 'Conversations with friends', 'Beautiful world, where are you' en 'Intermezzo': wie binnenkort ronddwaalt in een Britse boekhandel zal de boeken van de populaire Ierse auteur Sally Rooney niet meer terugvinden.
Ze heeft in samenspraak met haar uitgeverij Faber & Faber namelijk besloten om haar werk uit de verkoop te halen in het Verenigd Koninkrijk.
Reden daarvoor is haar steun voor de pro-Palestijnse organisatie Palestine Action, een actiegroep die sinds juli 2025 op de Britse terreurlijst staat en daardoor verboden is. Het Britse Hooggerechtshof oordeelde dat dat verbod onwettig is, maar de regering ging meteen in beroep.
Wat is Palestine Action?
Palestine Action ontstond in 2020 en richt zich vooral op wapenbedrijven die leveren aan Israël. Activisten bekladden gebouwen, gooien ruiten in en bezetten fabrieken. In 2025 zijn leden een militaire basis in Oxfordshire binnengedrongen om vliegtuigen te bekladden met rode verf.
Dat was voor de Britse overheid aanleiding om de groep op de terreurlijst te plaatsen, waar ook Hamas en Islamitische Staat op staan.
Naar aanleiding van het verbod besloot Rooney alle opbrengsten van haar werk te schenken aan Palestine Action.
Dat is strafbaar volgens de Britse anti-terrorismewetgeving. Artikel 15 van die wet verbiedt mensen of organisaties om geld in te zamelen of beschikbaar te stellen voor terroristische doeleinden. Zelfs als het geld niet echt gebruikt wordt voor een terroristische daad, maar dat vermoeden er wel is, kan je al gestraft worden. De maximumstraf daarvoor bedraagt 14 jaar gevangenis.
Gevangenisstraf vermijden
Het is uit angst voor die gevangenisstraf dat Rooney samen met haar uitgeverij heeft beslist haar boeken uit de rekken te halen in het Verenigd Koninkrijk.
Mijn werk uitgeven in het Verenigd Koninkrijk zou nu een ernstig strafbaar feit kunnen vormen
Ierse auteur Sally Rooney in een statement bij The Guardian
"Mijn werk uitgeven in het Verenigd Koninkrijk zou nu een ernstig strafbaar feit kunnen vormen", laat Rooney weten aan de Britse krant The Guardian. "Na zorgvuldig overleg en afweging heeft mijn uitgever Faber, met mijn volledige instemming, besloten mijn werk niet langer te verspreiden in het VK."
"Ik heb er altijd naar gestreefd open en eerlijk te zijn tegenover het publiek over mijn overtuigingen en intenties. Ik ben volledig bereid om de gevolgen daarvan te dragen", schrijft ze nog.
Eerder zag Rooney af van een awarduitreiking in het VK uit angst om te worden gearresteerd.
Schrikwekkende maatregel
"Dit is schrikken", zegt Steven Van Ammel van boekhandel Passa Porta in Brussel. "Het is vrij ongezien dat een auteur van dit kaliber op deze manier in de problemen komt en dat boekhandels en uitgeverijen zo kunnen worden benaderd en benadeeld", vertelt hij in VRT NWS De Ochtend.
"Het is een preventieve maatregel van de uitgeverij. Ze zijn met advocaten gaan kijken wat er gebeurt als ze de toch uitbetalen aan Rooney. De auteur zelf is Iers en woont ook in Ierland, dus ze zou in principe vrij zijn van (vervolging, red.), omdat de wet niet geldt in haar land."
Sally Rooney boeken zullen niet meer in winkelrekken liggen in VK: "Een verregaande preventieve maatregel"
Het probleem: haar uitgeverij is wel gevestigd in het Verenigd Koninkrijk en heeft haar hoofdzetel in Londen. Zij kan dus wel vervolgd worden. "Dat is de crux", zegt Van Ammel. "Ze zijn in een onmogelijk parket beland."
Faber & Faber heeft bekeken hoe ze Rooney alsnog zouden kunnen uitbetalen voor haar werk in het VK, maar dat blijkt niet te lukken zonder risico, schrijft de uitgeverij ook zelf in een statement .
"Voor een uitgever is het onaanvaardbaar om het werk van een auteur te verkopen zonder de daaruit voortvloeiende inkomsten aan die auteur te kunnen uitbetalen." Dus verdwijnen haar boeken uit de Britse verkoop.
Faber benadrukt dat het Rooneys werk wel blijft verkopen in andere gebieden: "We blijven de trotse uitgever van haar opmerkelijke oeuvre."
Zo'n 100 jaar geleden liepen er wel al rechtszaken tegen 'Lady Chatterley's lover' van D.H. Lawrence. En 'Ulysses' van James Joyce mocht ruim 15 jaar niet verkocht worden in het Verenigd Koninkrijk
Steven Van Ammel, Passa Porta
"Het Verenigd Koninkrijk heeft een lange en helaas rijke geschiedenis van dit soort gevallen", weet Van Ammel.
"Zo'n 100 jaar geleden liepen er wel al rechtszaken tegen 'Lady Chatterley's lover' van D.H. Lawrence. En 'Ulysses' van James Joyce mocht ruim 15 jaar niet verkocht worden in het Verenigd Koninkrijk", weet Van Ammel.
Toch kent hij niet meteen een soortgelijk voorbeeld in de recente geschiedenis. "Het grote verschil is ook dat er destijds werd opgetreden tegen de inhoud van een boek, terwijl het nu gaat over de persoon die auteur is."
"De auteurs komen in het vizier en dat is een kwalijke evolutie", besluit Van Ammel. Hij zal Rooneys boeken dan ook blijven verkopen.
"Beperken van artisieke vrijheid"
Ook organisaties als Amnesty International reageren geshockeerd. "Ongeacht wat je van Palestine Action vindt: we zouden allemaal bezorgd moeten zijn als wetten die bedoeld zijn om terrorisme te bestrijden de artistieke vrijheid beperken", zegt Kerry Moscogiuri, algemeen directeur van Amnesty International UK.
Ze vindt dat Rooney erkenning verdient voor haar keuze: "Ze is bereid de persoonlijke gevolgen van haar overtuigingen te accepteren."
"Schrijvers zouden hun boeken niet moeten zien verdwijnen uit de rekken door hun politieke overtuigingen. En niemand zou moeten kiezen tussen trouw blijven aan zijn geweten en zijn brood verdienen", besluit Moscogiuri.
