Chemiebedrijf 3M Belgium in Zwijndrecht vraagt in een brief aan bewoners of ze een moestuin, serre of kippenren willen laten saneren. Daarmee zet het bedrijf een verdere stap richting de sanering van gronden die verontreinigd zijn met PFAS. 3M wil in kaart brengen hoeveel tuinen het precies moet aanpakken. Burgercollectief Darkwater3M waarschuwt omwonenden om voorlopig niets in te vullen. "De verzamelde informatie kan later in het proces tegen je gebruikt worden", zegt ook advocaat Geert Lenssens van Darkwater3M.
Chemiebedrijf 3M vraagt bewoners of ze hun PFAS-tuin willen saneren of niet, advocaat burgercollectief reageert afwijzend
Johanna Van Doninck
Gepubliceerd:
In totaal moet er zo'n 137.000 ton verontreinigde PFAS-grond ontgraven en vervangen worden in de ruimere omgeving van 3M. De saneringswerken laten al enkele jaren op zich wachten. Vorig jaar in november startte het bedrijf met de bouw van een tijdelijke werfbrug. Nu komt er opnieuw schot in de zaak.
De chemiereus wil in kaart brengen hoeveel tuinen het precies moet saneren. "In uw buurt, het overige woongebied, zullen we moestuinen, serres en kippenrennen . Ook wanneer u graag een moestuin, serre of kippenren aanlegt, kunt u een deel van uw tuin laten saneren", klinkt het in een brief aan de buurtbewoners.
"Om de planning van de werken te maken, moeten we een eerste idee hebben van het aantal tuinen waar we aan de slag gaan. Uw keuze is niet bindend, maar helpt ons om een correcte planning op te stellen. Stuur ons uw antwoord graag terug voor 30 november 2026."
In de brief staat nog altijd niet wanneer de saneringswerken eindelijk van start gaan
Geert Lenssens, advocaat burgercollectief Darkwater3M
Volgens 3M is de keuze die je maakt niet bindend, maar toch reageert advocaat Geert Lenssens van het burgercollectief eerder afwijzend. "Onze cliënten laten weten dat ze een aangetekende brief van 3M hebben gekregen. Daarin kunnen ze de vraag beantwoorden of ze akkoord gaan met een sanering van de grond waar ze wonen of niet."
"Wij denken dat het bedrijf die informatie achteraf tegen hen kan gebruiken in het proces. Iemand die niet akkoord is, zou bijvoorbeeld bepaalde verwijten kunnen krijgen. Iemand die wel akkoord is, zou te horen kunnen krijgen dat hij of zij geen recht meer heeft op een compensatie."
PFAS zijn de zogenoemde forever chemicals, duizenden verschillende chemische stoffen die niet afgebroken worden in de natuur en zich kunnen opstapelen in het menselijk lichaam. Verschillende PFAS vormen een bewezen risico voor de gezondheid. Ze kunnen bijvoorbeeld het immuunsysteem en de voortplanting aantasten, en zijn mogelijk kankerverwekkend. PFAS staan volop in de belangstelling sinds het schandaal rond 3M dat in 2021 losbarstte. Toen kwam er een grootschalige vervuiling aan het licht met de PFAS-soort PFOS die in de 3M-fabriek in Zwijndrecht werd gebruikt.
Verder hekelt Lenssens dat dit achter de rug van de advocaten gebeurt. "3M doet dit op eigen initiatief, niet alleen buiten de procedure, maar ook achter de rug van de advocaten van de omwonenden. We zijn daar niet mee gediend."
"Wat ons ook opvalt, is dat er in de brief nog altijd niet staat wanneer de werken eindelijk van start gaan. Je kan spreken over een nieuwe stap, maar ook niet meer dan dat. Tot op vandaag is er nog steeds geen grond gesaneerd."
Rechtszaak loopt nog
Er loopt ook nog altijd een rechtszaak tegen 3M, die wordt op 24 november van dit jaar in Antwerpen hervat. Tegen dan moeten de bewoners op vraag van de vrederechter in 3 categorieën worden opgedeeld, om het grote aantal eisers werkbaar te houden.
"Je kan best wachten tot na de uitspraak van de rechtbank", zegt Lenssens nog. "Nadien kan je nog altijd beslissen welke stappen je wil ondernemen. Het proces ligt nu in de handen van de rechtbank en dat moeten we ook respecteren. Het is geen goed idee om buiten dat circuit te gaan."
Het burgercollectief wil ook laten onderzoeken hoe 3M aan de namen en adressen van de aangeschreven bewoners is gekomen en of daarbij de privacywetgeving werd nageleefd.
Lantis vordert schadevergoeding van miljoenen
Ondertussen raakte ook bekend dat Oosterweelbouwer Lantis 31.395.000 euro schadevergoeding vordert van het bedrijf. Lantis stapte in 2024 naar de rechter, omdat 3M verschillende afspraken rond de PFAS-problematiek niet nakwam.
"Dit toont aan hoe zwaar de financiële gevolgen van de historische PFAS-vervuiling doorwegen", zegt parlementslid Andy Pieters (N-VA). "Die rekening mag niet bij de belastingbetaler belanden."
De gerechtelijke procedure loopt nog en een pleitdatum is nog niet vastgelegd.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
