Vier races voor Amerikaanse Senaat die erop of eronder zijn voor Democraten én Republikeinen

Texas staat bekend als een dieprode staat: na 1988 kon een Democratische kandidaat voor de Senaat er niet meer winnen, sinds 1995 heeft de staat altijd een Republikeinse gouverneur gekend. Toch lijkt het erop dat Texas voor het eerst in lange tijd blauw kan kleuren.

Voor de Democraten is er James Talarico, een man die zijn geloof gebruikt om progressieve standpunten te promoten. Zo stelt hij dat "economische rechtvaardigheid maar liefst 3.000 keer vermeld staat in de heilige geschriften".

Hij gaat ook geregeld in gesprek met onafhankelijke en conservatieve kiezers, omdat hij gelooft dat de raakvlakken groter zijn dan de verschillen. Daarbij verwijst hij naar de macht van de rijkste Amerikanen. "De mensen aan de top doen er alles aan om ons boos en verdeeld te houden, omdat onze eenheid een bedreiging vormt voor hun rijkdom en macht."

Talarico maakt als Democraat niet alleen een goede indruk onder Texaanse kiezers. De Republikeinen - en zeker Donald Trump - lijken in de eigen voet te hebben geschoten met Ken Paxton als senaatskandidaat.

Dat zit zo. Tijdens de voorverkiezingen moesten Texanen kiezen tussen Paxton en hun huidige senator John Cornyn. Hoewel Cornyn een gevestigde en gerespecteerde naam was - die met gemak opnieuw had kunnen winnen - besloot Trump om zijn steun aan Paxton te geven. Cornyn had in 2024 namelijk gezegd dat de Republikeinen "beter verder zouden gaan zonder Trump", en dat was de president nog niet vergeten. 

Paxton is dus de kandidaat voor de Senaat, maar hij heeft redelijk wat schandalen op zijn naam. Hij is in 2023 afgezet na beschuldigingen van corruptie, al is hij later vrijgesproken tijdens een proces in de Senaat van Texas. Later kwamen er aanklachten wegens fraude, maar die zaak is van tafel gehaald na een akkoord tussen alle partijen. 

En dan is er nog een incident uit 2020. Toen hadden 8 medewerkers van Paxton aan de FBI gevraagd om hun baas te onderzoeken, omdat hij zijn ambt zou hebben misbruikt voor hulp aan een vastgoedinvesteerder en donateur. Dat allemaal in ruil voor een gratis renovatie van zijn keuken en een job voor de vrouw met wie hij een affaire had.

Uit de peilingen blijkt alvast dat Talarico voorstaat op Paxton. De Democraat zou 48 procent van de stemmen kunnen halen, tegenover 46 procent voor Paxton. Toch is nog 3 procent van de kiezers niet zeker over hun keuze, dus het blijft een nek-aan-nek-race.

Hoewel Susan Collins nu tegenover Troy Jackson staat, was dat eerst anders. Bij de Democraten had een andere kandidaat namelijk de voorverkiezingen gewonnen: Graham Platner. Die moest zich echter terugtrekken wegens ernstige beschuldigingen van seksueel misbruik, waardoor hij de steun van zijn partij verloor.

Een serieuze klap voor de Democraten, die zagen dat Platner een goede kans maakte om te winnen in Maine. Enter Troy Jackson als vervanger: iemand die zijn carrière begon als Republikein die tegen abortus en het holebihuwelijk was, maar ondertussen een uitgesproken progressieve Democraat en bondgenoot van Bernie Sanders is geworden. Met zijn campagne pleit hij voor een goede bescherming van de werkende klasse. 

Jackson zal het niet makkelijk hebben tegen Collins, die al sinds 1997 in de Amerikaanse Senaat zit. Ze toont zich geregeld kritisch over het beleid van Donald Trump, zoals bij de invoering van wereldwijde importtaksen, de handelsoorlog tegen Canada (een belangrijke handelspartner voor Maine) en de militaire acties in Iran. 

Toch zou Collins in ongeveer 95 procent van de stemmingen meegaan met de Republikeinen. Wanneer ze tegenstemt, blijkt de impact vaak gering. Zo stemde ze tegen de 'One Big Beautiful Bill' en de benoemingen van Pete Hegseth en Kash Patel, maar haar tegenkanting heeft die maatregelen niet kunnen tegenhouden. Toen Collins zich de afgelopen 2 jaar aan de kant van de Democraten schaarde, kreeg haar standpunt in 15 procent van de gevallen de overhand.

Uit de laatste peilingen blijkt dat Jackson ongeveer 2 tot 4 procentpunten voorstaat op Collins. Een grote peiling van Times/Press Herald/Siena Poll toont echter dat Collins 49 procent zou halen, tegenover 46 voor Jackson.

Een race waar de Democraten zich zorgen over maken, is die in Michigan. Daar behoort de Democratische kandidaat Abdul El-Sayed tot de linkse fractie van de partij: hij is geen lid van de Democratische Socialisten, maar heeft wel gelijkaardige standpunten en hij is vaak kritisch voor het Democratische 'establishment'. Daardoor geniet hij niet de voorkeur van de gematigde centrumfiguren van de partij.

El-Sayed is een populaire figuur onder jonge kiezers, die verlangen naar een nieuwe wind die door de partij blaast. Als zoon van Egyptische immigranten en moslim toont hij ook het potentieel om de relatief grote moslimgemeenschap in Michigan te motiveren. En ook de machtige vakbond United Auto Workers (vanuit autostad Detroit) steunt El-Sayed: "Hij is iemand die we kunnen vertrouwen, ook wanneer we hem het meest nodig hebben". 

Tegelijk krijgt El-Sayed heel wat tegenkanting vanuit Joods-Amerikaanse hoek door zijn standpunten over Israël. Hij zei onder meer dat "de Israëlische overheid ons alleen maar gebruikt" en dat Israël geen echte Amerikaanse bondgenoot is. Rabijnen in de staat hebben El-Sayed al gevraagd om zijn toon over Israël te veranderen, omdat ze vrezen dat hij het stijgende antisemitisme en het onveiligheidsgevoel bij joden niet serieus neemt.

Daarnaast is er El-Sayeds band met de uiterst linkse activist en streamer Hasan Piker, die onder meer heeft gezegd dat "Amerika 9/11 heeft verdiend" en dat "Amerika meer terrorisme heeft gepleegd dan Al-Qaeda" . El-Sayed heeft al gezegd dat hij "het zeker niet eens is met alles wat Piker zegt" en dat de opmerking over 9/11 "dom" was, maar het blijft wel aan hem plakken.

Met zijn standpunten toont Mike Rogers zich als fan van president Donald Trump, maar de laatste weken neemt hij steeds vaker afstand van het federale beleid. In een recente advertentie zei hij nog dat "Canada niet onze vijand is" en dat "we de handelsoorlog onmiddellijk moeten stopzetten". Nochtans had hij het tarievenbeleid eerder nog "noodzakelijk" genoemd. Rond de oorlog tegen Iran zien we hetzelfde: eerst steun, nu terughoudendheid.

Uit de meeste peilingen blijkt dat El-Sayed een lichte voorsprong heeft. De Democraat zou 2 tot 6 procentpunten meer halen onder de kiezers dan Rogers.

Het kiessysteem in Alaska ziet er wat anders uit dan in andere staten van het land. Alaska werkt met 'ranked choice voting', waarbij kiezers meerdere kandidaten kunnen aanduiden. Ze kiezen dus een favoriet, waarna ze een 'ranking' maken van de andere kandidaten. 

Dat dient vooral om een winnaar aan te duiden als een kandidaat geen 50 procent van de stemmen haalt. Dan valt de kandidaat met de minste stemmen af. De ambtenaren tellen dan de tweede keuze van de kiezers die de afvaller wilden, om te kijken of zo wel een meerderheid wordt behaald voor een andere kandidaat. Dat proces gaat door totdat één kandidaat een meerderheid van de stemmen heeft behaald.

Op 3 november hebben Amerikanen in Alaska 4 kandidaten die ze kunnen 'ranken'. De Republikeinen geloven dat het systeem in hun nadeel zal spelen: hun kandidaat Dan S. Sullivan moet het namelijk opnemen tegen ... Dan J. Sullivan. Die laatste is een gepensioneerde leerkracht, die als onafhankelijke kandidaat Alaska wil vertegenwoordigen. De Republikeinen vrezen verwarring onder de kiezers - die mogelijk de verkeerde Dan Sullivan zullen aanduiden - wat cruciale stemmen zou kunnen kosten.

En net die naamverwarring heeft tot de 'october surprise' van 2026 geleid. Dat is een politieke term binnen de Amerikaanse politiek, waarbij een plotse onthulling of een onverwacht nieuwsfeit een grote impact heeft op de kansen van een kandidaat. Denk aan de 'Grab them by the pussy'-opmerking van Trump en het onderzoek naar een privémailserver van Hillary Clinton dat werd heropend, beide in 2016.

Aanleiding is een artikel in The New York Times. De krant stelt dat de campagne van de Democratische kandidate Mary Peltola bewust heeft geholpen om een andere Dan Sullivan kandidaat te laten worden. 

In 2025 startte een zoektocht in de kiesregisters naar iemand met dezelfde naam als de Republikeinse senator. Uiteindelijk vonden de Democraten een andere Dan Sullivan, die zich kandidaat stelde nadat hij in contact was gebracht met een Democratische consultant.

De Republikeinen hebben ondertussen een juridische strijd opgestart tegen de Democraten. Trump eist zelfs dat zowel Peltola als de onafhankelijke Sullivan een straf krijgen. Het valt af te wachten of dat zal lukken: in het verleden hebben zowel de Democraten als de Republikeinen de tactiek gebruikt om verwarring te zaaien in verkiezingsraces. 

Mary Peltola heeft ook andere problemen: vorige maand bracht The New York Times een artikel naar buiten over verschillende incidenten die zich binnen het team van Peltola hebben afgespeeld.

De Democrate zou meermaals de woorden 'faggot' en 'retarded' hebben gebruikt in berichten en conversaties. Ze zou ook verschillende keren in woede zijn uitgebarsten tegenover medewerkers, waardoor er meermaals vervangingen en ontslagen op te merken zijn binnen haar team. 

Een spraakmakend moment gaat over reacties van de organisatie Planned Parenthood (dat zich inzet voor het recht op abortus) binnen een stemming over een wetsvoorstel met verschillende anti-abortusmaatregelen. Ze zou onder meer "fuck those bitches" hebben geschreven, net als dat ze hoopt dat een van de leidinggevenden "sterft door een mislukte abortus".

De peilingen tonen ook in Alaska een nek-aan-nek-race, met soms een voorsprong bij de Democraten en andere keren meer procentpunten voor de Republikeinen. Een echte indicatie voor een overwinning is er dus nog niet.