Wie is de kop van Jut bij de huidige regeringscrisis? Iedereen wijst op dit moment naar de voorzitter van de MR, George-Louis Bouchez, die het verwijt met de glimlach in ontvangst lijkt te nemen. Het is alsof de voorzitter van de Franstalige liberalen op een plannetje broedt. De vraag is alleen: welk plannetje? En wat denkt Bouchez te kunnen bereiken?
GLB is de kop van Jut
Samenvatting:
MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez staat centraal in de federale regeringscrisis: de MR blokkeert als enige regeringspartij de komst van dertien studenten uit Gaza en verzet zich tegen een btw-verhoging.
De MR wil ook niet dat premier Bart De Wever (N-VA) meer dan een negende van de besparingen uit nieuwe inkomsten haalt, zoals het regeerakkoord bepaalt. Bouchez zegt: "Mij beledigen, aanvallen of met de vinger wijzen, verandert niets aan de realiteit van de wereld waarin we leven."
De patstelling is compleet, enkele dagen voor de geplande beleidsverklaring van de premier. Het is onduidelijk wat Bouchez wil bereiken, en ook PS-voorzitter Paul Magnette en PS-minister Ahmed Laaouej bekritiseren het beleid van De Wever.
1. Iedereen tegen Georges-Louis Bouchez
Het is toch opvallend hoe ook potentiële medestanders, zoals de vicepremier van Les Engagés Maxime Prévot, die samen met Bouchez de meerderheid vormt in verschillende regeringen, nu afstand nemen van de MR-voorzitter. Zo blokkeert de MR, als enige partij in de regering, de komst van 13 studenten uit Gaza. "De blokkering is menselijk schandalig en politiek betreurenswaardig", zo laat minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot weten.
Nochtans had Prévot een akkoord bereikt met de N-VA-minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, waardoor de studenten naar ons land konden komen. Het compromis bestond erin dat de studenten hun komst niet als voorwendsel zouden kunnen gebruiken voor een asielaanvraag of een aanvraag tot gezinshereniging. "Ik ben oprecht bedroefd voor deze 13 jongvolwassenen", zegt Prévot, en dit resultaat "strekt de partij die dit heeft tegengehouden niet tot eer".
Ook de begrotingsbesprekingen eindigen op een sisser. Opnieuw is het Maxime Prévot die geen blad voor de mond neemt. "Het grootste probleem is zeker niet BDW (Bart De Wever) of btw, maar misschien wel GLB." Prévot sprak bewust Nederlands, het is een repliek op een uitspraak van Bouchez, afgelopen donderdag bij VTM Nieuws, ook in het Nederlands, waarin hij zei dat hij 'wel BDW steunde maar niet de btw'.
Voor de televisiecamera's verklaart MR-vicepremier David Clarinval dat zijn partij "als enige tegen een verhoging van de btw is". Bovendien zint het de Franstalige liberalen niet dat de eerste minister van plan is om meer dan een negende van de sanering uit nieuwe inkomsten te halen - de limiet die in het regeerakkoord was afgesproken. Maar de MR wijst erop dat ook andere partijen, zoals Vooruit, problemen hebben met de voorstellen van de eerste minister.
En zo is de patstelling in de federale regering, op enkele dagen van de geplande beleidsverklaring, compleet. Maar dat is geen verrassing. De standpunten van de verschillende partijen, en zeker die van MR, zijn al maanden lang bekend. MR blijft ook onveranderd op haar positie. De dramatische toestand van de overheidsfinanciën, zelfs na doemverhalen over de nakende rentesneeuwbal, heeft de liberale voorzitter niet van idee doen veranderen. En omdat ook de eerste minister niet toegeeft, zit de situatie muurvast.
2. Georges-Louis Bouchez tegen iedereen
In een lange post op Facebook verdedigt Bouchez zich. "Ik ben - en dat geef ik toe - een probleem voor wie aan de oude politiek wil blijven doen: altijd maar meer belasten." Bouchez ziet zichzelf als een luis in de pels van de N-VA, die de btw wil verhogen. "Mij beledigen, aanvallen of met de vinger wijzen, verandert niets aan de realiteit van de wereld waarin we leven." Het is duidelijk dat de voorzitter van de MR geniet van de schaduwrol waarin de eerste minister hem heeft geduwd.
Bouchez wil geen tijd verspillen aan de 'persoonlijke' aanvallen op hem. Want de btw-verhoging is volgens Bouchez nefast voor onze economie. Ze zal de inflatie ver aanwakkeren, ze zal de groei fnuiken en ze zal de concurrentiekracht van onze distributiebedrijven aantasten. "We spreken over meer dan 2 miljard euro minder koopkracht voor u. Vooral de lagere inkomens en de middenklasse zullen dat voelen."
Het moet volgens de liberaal anders. "Lagere overheidsuitgaven en lagere belastingen, voor meer economische groei en meer welzijn voor iedereen." Een klassiek liberaal model dat heeft gewerkt in alle landen die het hebben toegepast, zo beweert Bouchez.
In De Tijd lijkt de voorzitter van de Vlaamse liberalen zich aan zijn zijde te scharen. Wat de liberalen bindt is de strijd tegen meer belastingen, zegt Frédéric De Gucht. "We moeten een ideologisch strakke, economisch rechts-liberale partij worden, die inzet op individuele vrijheden en collectieve verantwoordelijkheden." Maar dan is het verhaal van de MR Vlaanderen, die Bouchez altijd in de markt blijft zetten, een sta-in-de-weg. "Ik vind dat liberale krachten zich moeten verenigen in plaats van in verspreide slagorde naar de kiezer te trekken."
De drijfveer van de voorzitter van MR blijft het meest besproken onderwerp in de Wetstraat. Maar tegelijk ook het best bewaarde geheim
Ivan De Vadder
De crisis verhindert dat de eerste minister voor de tweede keer op rij op tijd een beleidsverklaring kan afleggen. Als de N-VA toegeeft, wint Bouchez. Hij krijgt dan zijn zin, en ondermijnt de positie van de eerste minister. Maar wat wil Bouchez écht bereiken? Wil hij dan écht nieuwe verkiezingen uitlokken? En wat gebeurt er na zulke verkiezingen? Welk beleid is er dan met welke partijen mogelijk? Of wil de MR een machtswissel uitlokken? Waarbij de N-VA dan vervangen wordt door een andere partij? Om als grootste overblijvende partij de eerste minister te kunnen leveren? In elk geval blijft de drijfveer van de voorzitter van de MR het meest besproken onderwerp in de Wetstraat. Maar tegelijk ook het best bewaarde geheim.
3. De PS tegen BDW (en ook een beetje tegen GLB)
PS-voorzitter Paul Magnette helpt, misschien nietsvermoedend, zijn liberale tegenhanger Bouchez om Bart De Wever te tergen. Hij beukt in op de eerste minister en zijn beleid.
"Bart De Wever wilde premier worden, hij is nu premier, hij heeft alle macht", zei Magnette in Terzake. "Bart De Wever doet wat hij heeft gezegd, hij voert een besparingslogica door die heel slecht is voor ons land: geen groei, geen jobcreatie, torenhoge inflatie, zeer hoge interesten, het deficit zal verdubbelen, de schuld stijgt met 20 procent. Dat is het resultaat van het beleid van meneer De Wever, en we zijn de slechte leerling van Europa vandaag."
In Le Soir maakt de Brusselse viceminister-president Ahmed Laaouej van de PS de redenering helemaal af. De N-VA schrapt 1.000 opvangplaatsen voor asielzoekers in Brussel, en het beperken van de werkloosheid in de tijd jaagt de OCMW’s op kosten.
"De N-VA zorgt, met medewerking van de MR en Les Engagés, voor ellende in Brussel." Al kijkt Laaouej daarvoor vooral naar de partijvoorzitters van de meerderheid. "Ik zie dat sommigen zo veel mogelijk proberen de regering onderuit te halen, waaronder ook bepaalde partijvoorzitters." Laaouej heeft geen probleem met de liberale minister-president Dilliès. "Het probleem zijn de bemoeienissen die ervoor zorgen dat Boris Dilliès geen minister-president kan worden."
En zo is ook in Brussel Georges-Louis Bouchez de kop van Jut. Er zijn nog zekerheden in de Wetstraat.
Wat betekent kop van Jut zijn?
De oorsprong van de uitdrukking ligt bij Hendrik Jacobus Jut, een Haagse moordenaar die in 1872 een dubbele roofmoord pleegde. De zaak kreeg enorm veel media-aandacht. Na zijn veroordeling werd zijn naam zo berucht dat een kermisexploitant een krachtmeterattractie naar hem vernoemde: de kop-van-jut. Bij dat spel sla je met een zware hamer op een hefboom.
