Slimme brillen met een camera moeten duidelijker laten zien dat ze filmen. Dat zegt privacywaakhond EDPB, het overlegorgaan van alle Europese privacytoezichthouders. Het standpunt is een aanbeveling, geen wet en het verplicht ontwikkelaars van zo een brillen tot niets. Het komt op een moment dat de brillen onder druk staan, ook in België, vooral de slimme brillen van Meta, die het bekendst zijn.
Slimme brillen met camera moeten duidelijker signaleren wanneer wordt gefilmd, vinden Europese privacywaakhonden
Zo’n slimme bril lijkt op een gewone bril, maar heeft een camera, een microfoon en internet. Wie ernaast staat, kan dus gefilmd worden zonder het te merken. Volgens de toezichthouders is dat een van de grootste problemen. Ze zitten samen in de EDPB, het overlegorgaan van alle nationale privacyautoriteiten in de EU.
VRT NWS koppelt gezichtsherkenning aan Meta-bril: "Iedereen kan dit doen"
Wat moet er anders?
De bekendste slimme bril is die van Meta, zeker die in samenwerking met brillenmerk Ray-Ban. De bril heeft vooraan een lampje dat aangeeft wanneer wordt gefilmd. Dat is niet altijd zichtbaar in bijvoorbeeld fel zonlicht.
"Brillen moeten duidelijker maken dat ze opnemen", zegt EDPB-voorzitter Anu Talus. "Bijvoorbeeld met een feller lampje of en geluidssignaal. Zo’n waarschuwing moet betrouwbaar zijn en moeilijk te missen, ook op straat. Een bril waarvan het bedekt is met een kapje bijvoorbeeld, mag op geen enkele manier nog opnames maken. Als het over privacy gaat, verdienen mensen duidelijke waarschuwingen, geen verborgen verrassingen. "
"Volgens ons gebruiken mensen slimme brillen soms om anderen in de gaten te houden of om bewijs te verzamelen", vult Talus aan. "Niet iedereen kan ook even goed met zo’n bril overweg. Daardoor ontstaat een ongelijke verhouding: wie filmt, heeft meer macht dan wie gefilmd wordt."
Nederlandse consumentenbond stapt naar de rechter
In België en Nederland groeit de druk. Verschillende Nederlandse organisaties stappen naar de rechter tegen de brillen van socialmediabedrijf Meta. De Consumentenbond, Offlimits en The Firewall lanceren een kort geding.
De Consumentenbond had het moederbedrijf van Facebook en Instagram gesommeerd om aanpassingen door te voeren zodat de bril aan de privacywetgeving zou voldoen. Offlimits, dat onlinemisbruik bestrijdt, en het journalistieke platform The Firewall willen dat de bril van de markt gaat zolang er stiekem mee kan worden gefilmd. De organisaties hadden Meta twee weken gegeven om te reageren.Brillenketen Hans Anders haalde de bril van Meta begin oktober voor onbepaalde tijd uit zijn winkels en webshop.
Internationale druk groeit
Ook elders grijpen overheden in. Noorwegen wil een tijdelijk verbod op plaatsen waar privacy extra belangrijk is, zoals zorginstellingen en fitnesscentra. De regering denkt ook aan parken, stranden en musea. Een totaalverbod komt er niet; privégebruik blijft mogelijk. Oslo verbood de brillen in augustus al op scholen. Rechtbanken in Engeland en Wales en in de hele Amerikaanse staat New York weren ze.
In Californië lukte dat niet. Gouverneur Gavin Newsom blokkeerde eind september een wetsvoorstel dat vanaf 2028 een opnamesignaal verplicht zou maken. Volgens hem was de definitie te breed, waardoor ook slimme horloges eronder konden vallen. Het toont aan dat nieuwe wetten maken rond alle mogelijke nieuwe gadgets met AI niet eenvoudig is.
Meta stelde onlangs nieuwe modellen van hun slimme brillen voor, ook zonder camera, met enkel audio. De nieuwe modellen van de slimme brillen van Meta worden vanaf morgen, 14 oktober, geleverd in België.
