Wat is de kostprijs? En betrap je vooral overspelige partners?: privédetective Christof beantwoordt meestgestelde vragen over zijn job

Het beroep van privédetective spreekt al eeuwen tot de verbeelding. Dat bewijzen populaire figuren als Hercule Poirot, Miss Marple en natuurlijk Sherlock Holmes. Maar ze bestaan ook nu nog, in het echte leven.

Christof Hurtecant is al 28 jaar privédetective en heeft zijn eigen detectivekantoor. "Het is elke dag iets anders. Je weet 's ochtends waar je aan begint, maar het is niet zeker wanneer je 's avonds thuiskomt", zegt hij in de podcast van 'Weetikveel' op Radio 1. Waar zitten de grenzen van de wet? En hoeveel kosten die diensten? Christof beantwoordt hier de vragen die je altijd al aan een privédetective wilde stellen.

Privédetective word je tegenwoordig niet zomaar. "Ondanks al het mysterie rond het beroep van privédetective, mag niemand het beroep uitoefenen in België zonder een voorafgaande vergunning van de minister van Binnenlandse Zaken."

Je moet voldoen aan heel wat voorwaarden. Zo mag je geen veroordelingen op je naam hebben en moet je een opleiding volgen met lessen over deontologie, straf- en burgerlijk recht en Europees recht, inclusief verplichte bijscholing.

Ook tijdens de job zijn er heel wat wetten waar je als privédetective rekening mee moet houden. In 1991 werd in België het eerste wettelijk kader voor privédetectives opgesteld. Dat werd in 2024 gemoderniseerd en uitgebreid in de Wet Private Opsporing . 

Zo mag je geen telefoons afluisteren of genetische gegevens verzamelen. Een glas meegrissen uit een café mag dus niet. "De activiteiten van een privédetective worden ook ongewapend uitgevoerd", zegt Christof.

Beelden mag hij wel maken. "Er moet altijd een specifiek doel zijn voor de opnames die je wil doen", benadrukt hij. "Een opdrachtgever is sowieso noodzakelijk. Die moet ook een gerechtvaardigd belang hebben bij de opdracht."

Discretie is misschien wel hét belangrijkste aspect van Christofs job. Hij is niet onderhevig aan beroepsgeheim, zoals advocaten, maar wel aan discretieplicht.

"We mogen rapporteren aan de opdrachtgever, de medewerkers met wie we samenwerken, de gerechtelijke overheid in het bezit van een bijzonder mandaat over de lopende onderzoeken, en de functionaris voor de gegevensbescherming, de DPO. We mogen met niemand anders over de onderzoeksresultaten of de opdracht spreken."

Ook de eerste consultatie is vertrouwelijk en vrijblijvend. Wanneer een potentiële klant contact opneemt, probeert Christof eerst de intenties van de beller te achterhalen. Wat wil die persoon aanvangen met de onderzoeksresultaten? "Elke vraag tot onderzoek wordt gescreend, enerzijds door onze law consultant, anderzijds door de functionaris voor de gegevensbescherming."

"Soms stelt de cliënt vragen die we moeten weigeren, omdat de wet het niet toelaat. Denk aan een onderzoek naar de gezondheidstoestand." Al zijn er ook daar weer uitzonderingen op. "De wet zit vol met uitzonderingen, het is belangrijk om die te kennen."

De klanten van Christof bestaan voor ongeveer de helft uit particulieren. Die kunnen heel uiteenlopende dingen vragen: de vaststelling van overspel, bijvoorbeeld, of het opsporen van getuigen of gestolen voorwerpen. Als er bepaalde uurwerken zijn gestolen, gaat Christof op internet op zoek naar die juwelen. "Die komen soms heel snel weer in circulatie."

In de andere helft van de gevallen gaat het om bedrijven. Die schakelen een privédetective in om contractbreuk of oneerlijke concurrentie te onderzoeken. "Politiediensten doen vaststellingen voor de strafrechtelijke kant van de zaken. Een detective doet het onderzoek voor de burgerlijke kant, en dus voor de economische schade."

Het cliché van de privédetective is dat die vooral ontrouwe partners op heterdaad betrapt. In de realiteit komt dat zelden voor, zegt Christof. Als privédetective kan hij ook nooit een officiële gerechtelijke vaststelling van overspel doen. Hij kan wel bewijs verzamelen aan de hand van observaties, die een gerechtsdeurwaarder kan gebruiken om gericht binnen te vallen.

Ook die gerechtsdeurwaarder heeft eerst toelating nodig: de huwelijkspartner moet een verzoekschrift indienen via een advocaat bij de rechtbank. Met dat verzoekschrift kan de deurwaarder vanaf 5 uur 's ochtends aankloppen om vast te stellen wie allemaal aanwezig is. Een vaststelling tussen 21 en 5 uur is ten strengste verboden.

Een valse snor, lange jas en een krant met gaten in? Dat is niet hoe het er in de praktijk aan toe gaat, zegt Christof. "De beste vermomming is geen vermomming. Je moet gewoon jezelf zijn", klinkt het. "We zijn niet onzichtbaar, maar het is wel de bedoeling dat we opgaan in de massa."

Aangepaste kledij is daarbij van groot belang. "In een hotel in Spanje of in een skistation moet je je aanpassen. Je moet eigenlijk ergens enkele uren aanwezig kunnen zijn, zonder dat iemand je opmerkt. Dan kun je een goede vaststelling doen."

Zo bevond hij zich ooit in een openbare sauna, in handdoek, voor een vaststelling van overspel. Hij lichtte de gerechtsdeurwaarder in, die vervolgens ook naar de sauna kwam. Eveneens in 'aangepaste kledij'. "Dat was een bijzondere eerste kennismaking."

"We maken geen onderscheid tussen particulieren, bedrijven of verzekeringsondernemingen. De tarieven zijn 95 euro per uur plus btw per onderzoeker. Per kilometer rekenen we 1 euro." Voor elke opdracht wordt op voorhand een inschatting gemaakt hoeveel uren of dagen er nodig zijn.

De kostprijs loopt snel op. Daarom wordt in sommige gevallen een vast bedrag afgesproken. "Het draait voor mij niet om het geld, voor mij telt het resultaat. Maar dat kunnen we niet garanderen. Dat is ook niet toegestaan."