Wie bij Pearle Opticiens een Bril Plan afsloot, kon de gehuurde bril achteraf overkopen. Die mogelijkheid wilde de keten vanaf november schrappen, ook voor bestaande klanten. Na protest en juridische bedenkingen komt de optiekketen daar nu op terug: dankzij WinWin krijgen klanten met een lopend contract nog eenmalig de kans om hun bril over te kopen.
Pearle Opticiens wijzigt Bril Plan, maar dat leidt tot protest: "Dit doe je niet zomaar halverwege"
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne en Chaima Saysay maken jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Klanten van Pearle Opticiens die een Bril Plan hebben afgesloten, krijgen sinds eind september de boodschap dat een belangrijke voorwaarde uit het contract wordt geschrapt. Zo zou het vanaf 1 november niet langer mogelijk zijn om gehuurde brillen over te kopen tegen een vast bedrag. Veel mensen zijn daar niet mee opgezet.
"Mag dat zomaar?", vraagt Christiane zich af in de mailbox van WinWin. Ook luisteraar Peter reageert: "Wat mij vooral verbaast, is dat dit niet over nieuwe contracten gaat, maar ook over bestaande. De mogelijkheid om te kopen was voor mij een van de hoofdredenen om die overeenkomst aan te gaan."
Wat is er aan de hand? WinWin gaat op zoek naar antwoorden.
Waarover gaat het precies?
De winkelketen zegt haar algemene contractvoorwaarden aan te passen in het licht van nieuwe regels voor leasingcontracten, die vanaf 20 november 2026 van kracht worden.
"Door een wijziging in de Europese en Belgische wetgeving op het gebied van consumentenkrediet, hebben we het Pearle Bril Plan opnieuw beoordeeld en besloten om de koopoptie aan het einde van de huurperiode uit de voorwaarden te verwijderen", zegt Monique Moeskops, woordvoerder van Pearle Opticiens. "Op die manier wordt het volledig helder dat het Pearle Bril Plan een huurplan is."
Waarom past Pearle de voorwaarden aan?
De winkelketen wil dus van het Bril Plan een huurcontract maken in plaats van een leasingcontract. Want dat was het tot nu toe, en dan gelden er andere regels. Wanneer een onderneming een huurcontract afsluit met een consument, en de klant krijgt ook de mogelijkheid om het product na afloop over te kopen - zoals dat bij het Pearle Bril Plan het geval was - dan is dat voor de wet een leasingcontract. Ondernemingen die een leasing aanbieden, moeten zich houden aan de regels over consumentenkredieten. Ze geven klanten immers de mogelijkheid om een product op krediet of afbetaling te kopen.
Charles Claeys is advocaat bij kantoor Monard Law en gespecialiseerd in marktpraktijken en consumentenbescherming. Hij begrijpt niet waarom Pearle nu plots zijn voorwaarden aanpast. "De nieuwe regels die eraan komen, veranderen immers niets voor leasingcontracten of financieringshuur. Die worden al jarenlang gezien als een consumentenkrediet, dus je zou kunnen zeggen dat Pearle eigenlijk altijd al een kredietgever is geweest."
Mag Pearle eenzijdig voorwaarden aanpassen?
Of anders verwoord: mag Pearle de koopoptie zomaar schrappen bij lopende contracten?
"Dergelijke ingrijpende eenzijdige wijzigingen van de algemene voorwaarden van een contract moeten in ieder geval uitdrukkelijk door de consument aanvaard worden. Anders zijn ze niet bindend", zegt Lien Meurisse van de FOD Economie. "Wanneer een onderneming stelt dat de wijziging automatisch in werking treedt wanneer een klant zich er niet uitdrukkelijk tegen verzet, kan er sprake zijn van een oneerlijke handelspraktijk."
Wij mogen de voorwaarden aanpassen als daar een goede reden voor is, bijvoorbeeld wanneer de wetgeving verandert. Dat is hier het geval
Monique Moeskops, Pearle Opticiens
Daar gaat Pearle dus in ieder geval in de fout. Want in de e-mail die klanten hebben gekregen, schrijft de keten: "Ben je akkoord met de gewijzigde voorwaarden? Dan hoef je niets te doen. De nieuwe voorwaarden gaan automatisch in vanaf 1 november 2026." Dat is verboden.
Pearle Opticiens is er zelf van overtuigd dat ze de voorwaarden mogen aanpassen voor lopende contracten. "In onze algemene voorwaarden staat dat wij dat mogen doen als daar een goede reden voor is, bijvoorbeeld wanneer de wetgeving verandert. Dat is hier het geval", zegt de woordvoerder.
Wie een contract heeft getekend, kreeg zwart-op-wit de belofte dat ze de bril mochten overkopen. Zo'n afspraak schrap je niet halverwege
Charles Claeys, advocaat consumentenbescherming
Toch bestaan er sterke twijfels over die redenering. Een onderneming mag volgens het Wetboek van Economisch Recht niet in zijn contracten schrijven dat er na het afsluiten van die overeenkomst nog essentiële kenmerken kunnen worden gewijzigd. Zo ziet advocaat Charles Claeys het ook. "Voor nieuwe contracten is er geen probleem. Maar voor lopende contracten ligt dat anders. Wie een contract heeft getekend, kreeg zwart-op-wit de belofte dat ze na afloop van dat contract de bril mochten overkopen. Dat was ongetwijfeld voor veel consumenten net de reden om in te stappen. Zo'n afspraak schrap je niet zomaar halverwege."
De FOD Economie wil zich niet uitspreken over het specifieke geval van Pearle, maar geeft wel duidelijk aan dat er een probleem is met de manier van werken.
"Een leasingovereenkomst met aankoopmogelijkheid valt in principe onder de wetgeving consumentenkrediet. Contracten die onder de wetgeving vallen, mag een bedrijf niet eenzijdig wijzigen of opzeggen. Ook niet door het bestaande contract op te zeggen en te vervangen door een nieuwe overeenkomst, bijvoorbeeld zonder een koopoptie", vertelt woordvoerder Lien Meurisse.
Welke oplossingen zijn er?
De Consumentenombudsdienst kreeg de afgelopen weken verschillende klachten over het Pearle Bril Plan. De ombudsman probeert nu te bemiddelen om tot een passende oplossing te komen. Ook Testaankoop heeft de optiekketen gevraagd of ze voor bepaalde klanten een andere oplossing kan bedenken.
"Voor sommige mensen was die koopoptie de doorslaggevende reden om het contract in de eerste plaats af te sluiten. Anders hadden ze misschien gewoon de bril meteen gekocht", zegt woordvoerder Laura Clays. "Pearle biedt klanten met een lopend contract de mogelijkheid om hun contract zonder kosten vroegtijdig op te zeggen als ze niet akkoord gaan. Dat lijkt me nu ook wel het minste, want het blijft een grote verandering die zij opdringen aan de klant."
Kan ik mijn bril alsnog overkopen?
De afgelopen dagen nam ook WinWin meermaals contact op met de keten. Daarop belooft Pearle nu om klanten met een lopend contract alsnog de kans te geven hun bril over te kopen, volgens de afspraken in hun contract.
"Na opnieuw juridisch advies te hebben ingewonnen, gaan we de koopoptie definitief uit onze voorwaarden halen, maar willen we tegelijkertijd onze bestaande klanten tegemoetkomen", zegt Moeskops van Pearle. "Zij krijgen tot 1 december de optie om de brillen alsnog tegen de afgesproken voorwaarden over te nemen. Daarna vervalt de koopoptie."
Onze klanten krijgen tot 1 december de optie om de brillen alsnog tegen de afgesproken voorwaarden over te nemen
Monique Moeskops, Pearle Opticiens
"Klanten die gebruikmaken van de mogelijkheid om hun bril over te nemen, betalen hiervoor 8 termijnbedragen per bril, conform de afgesproken voorwaarden. Eventuele resterende termijnbedragen binnen de oorspronkelijke looptijd hoeven zij niet meer te betalen", belooft Pearle nog. "Dat beschouwen we als een aanvullende tegemoetkoming aan onze bestaande klanten."
Wat als ik niet akkoord ga?
Er zijn een aantal dingen die je kunt doen:
"Zeg niet overhaast op, want dan moet je je bril inleveren en ben je net kwijt waarvoor je dat contract bent aangegaan", raadt advocaat Charles Claeys aan. "Laat het bedrijf schriftelijk weten dat je niet akkoord gaat, dat je je contract wilt verderzetten en dat je de aankoopmogelijkheid wilt behouden. Een e-mail volstaat, liefst voor de datum waarop Pearle de voorwaarden aanpast."
Weigert Pearle in te gaan op jouw tegenvoorstel of krijg je na wat aandringen geen reactie? Meld het probleem bij de FOD Economie via het platform ConsumerConnect . De Economische Inspectie kan op basis van klachten beslissen om een onderzoek te openen en eventuele sancties op te leggen aan het bedrijf. Let wel: ze kunnen niet voor een persoonlijke oplossing zorgen.
Daarvoor dien je beter een dossier in bij de Consumentenombudsdienst . Zij zullen jouw dossier bekijken en indien mogelijk proberen te bemiddelen.
Voor discussies met een onderneming over een beperkt bedrag kan je ook een verzoening aanvragen bij de vrederechter. Dat is geen rechtszaak, maar een gratis procedure waarbij de vrederechter zal proberen te bemiddelen.
