Gentse start-up bouwt 'supermicroscoop' om ontwikkeling van nieuwe kankerbehandelingen te versnellen

De digitale 'supermicroscoop' van de nieuwe Gentse spin-off SpectaCell werkt niet met lenzen, zoals een klassieke microscoop, maar met chips van onderzoeksinstituut Imec.

"Het nadeel van een klassieke microscoop is dat hoe meer je inzoomt, hoe kleiner het bereik wordt", zegt CEO Tony Montoye. "Je kan dus maar een aantal cellen tegelijk bestuderen."

De digitale microscoop van SpectaCell daarentegen kan duizenden cellen tegelijk volgen en toch iedere cel afzonderlijk bestuderen. De grote hoeveelheid beelden wordt daarna met artificiële intelligentie (AI) doorzocht, op zoek naar patronen.

SpectaCell richt zich in eerste instantie op immuuntherapieën. Daarbij wordt het afweersysteem ingezet om bijvoorbeeld kankercellen aan te vallen.

"Het doel van onze microscoop is om grote groepen immuuncellen in detail te bestuderen", zegt Montoye. "Zo kan je te weten komen hoe elke cel afzonderlijk zich gedraagt, bijvoorbeeld bij aanvallen op kankercellen."

"Op die manier kunnen farmabedrijven bestuderen of hun immuuntherapie werkt. Vallen cellen die aangepast zijn om kanker aan te vallen, die effectief beter aan? En hoe doen ze dat dan? Die inzichten kunnen dan gebruikt worden om therapieën nog beter te maken."

Volgens Montoye is zo'n systeem vandaag mogelijk dankzij de technologische vooruitgang van de jongste jaren. Chips zijn verfijnd genoeg geworden om op het niveau van individuele cellen te meten, terwijl de beschikbare rekenkracht groot genoeg is geworden om de enorme hoeveelheid gegevens snel te verwerken. "Dat kon een paar jaar geleden niet", zegt Montoye.

Aan de eerste kapitaalronde ging een lange onderzoeksfase vooraf. Ongeveer 6 jaar geleden stapte Imec met zijn chiptechnologie naar het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), op zoek naar een geschikte biologische toepassing.

Daarna werd ongeveer 5 jaar gewerkt aan het testen en verfijnen van het systeem. Met laboprototypes en klinische stalen van UZ Gent werd aangetoond dat het principe werkte.

"Voor je naar investeerders stapt, moet je eerst aantonen dat de technologie effectief werkt", zegt Montoye. Daarna werd een businessplan opgesteld en stapte SpectaCell naar investeerders. Achter de ronde van 6 miljoen euro zitten Vlaamse en Nederlandse investeerders. Ook VIB investeert mee.

"Het is de eerste spin-off die voortvloeit uit een samenwerking tussen Imec, VIB en UGent", zegt Montoye. "Imec brengt expertise in chiptechnologie en data-analyse in, VIB en UGent brengen biologische kennis in."

Hoeveel het toestel uiteindelijk zal kosten, ligt nog niet vast. Vergelijkbare instrumenten kosten vandaag volgens Montoye tussen 200.000 euro en 1 miljoen euro. "We zijn er vrij zeker van dat we dat voor een pak minder kunnen bouwen."

SpectaCell wil binnen ongeveer 3 jaar met het toestel op de markt komen. Gent wordt het hoofdkwartier voor onderzoek en ontwikkeling. Ook in Leiden komt een labo. De komende 2 jaar wil het bedrijf 13 tot 15 mensen aanwerven.