Met een slimme bril van Meta en artificiële intelligentie kan je voorbijgangers op straat herkennen. Dat blijkt uit een test van VRT NWS. Op de Meir in Antwerpen spraken we mensen aan met hun naam, zonder hen al te hebben ontmoet. Wat kan zo'n bril nog allemaal? En mag dat zomaar? Vijf vragen en antwoorden.
Onze slimme bril herkent voorbijgangers op de Meir in Antwerpen: hoe kan dat en mag dat wel?
Een slimme bril is een gewone bril met een camera, microfoon en luidsprekers. Hij is verbonden met je telefoon en een AI-assistent. Je kan er foto's en video's mee maken, bellen, naar muziek luisteren, vertalen en vragen stellen over wat je ziet.
Meta is niet de enige met zo'n slimme bril. Samsung brengt er dit najaar, samen met Google, ook een uit. Toch is de bril van Meta, gemaakt met merken als Ray-Ban en Oakley, veruit het populairst - 7 op de 10 verkochte brillen zijn van hen.
Tegelijk groeit de weerstand. Privacyorganisaties vrezen dat mensen ongemerkt gefilmd en herkend worden. Onze test op de Meir in Antwerpen toont hoe dat kan: met een gewone Meta-bril en AI-software spraken we vreemden aan met hun naam of vernoemen een plek waar ze ooit waren.
VRT NWS koppelt gezichtsherkenning aan Meta-bril: "Iedereen kan dit doen"
1. Hoe weet ik of iemand mij filmt?
Als de bril opneemt, gaat vooraan een klein wit lampje aan. Dat moet mensen in de buurt waarschuwen. In fel daglicht zie je het amper, binnen valt het meer op. Wie de bril niet kent, ziet bovendien niet dat het een camera is. Het montuur lijkt op dat van een gewone Ray-Ban.
We kochten online kapjes om het lampje af te dekken. In 8 van de 10 pogingen maakte de bril toch foto's en video's
Meta zegt dat de bril niet opneemt als je het lampje afdekt. Dat blijkt in onze test meestal niet te kloppen. We kochten online kapjes om het lampje af te dekken. In 8 van de 10 pogingen maakte de bril toch foto's en video's.
Volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA), de instantie die toezicht houdt op de privacy, is de technologie op zich niet nieuw: filmen kan je al met een smartphone natuurlijk. "Maar je kan veel duidelijker zien wanneer dat gebeurt", zegt de GBA. "Het heimelijke aspect is hier problematischer."
2. Kan iemand mij met zo'n bril herkennen?
De bril herkent zelf geen gezichten. Met extra software kan dat wel. Ethisch hacker Robbe Van Roey maakte voor ons een app, met behulp van een AI-model dat we niet bij naam noemen. Een ethisch hacker is iemand die computersystemen of technologie test op zwakke plekken, met toestemming en om fouten of risico's aan te tonen, niet om schade aan te richten.
De app stuurt de beelden van de bril bijna live door naar onze smartphone. Daarna zoekt een online database met foto's naar een match met het gezicht. Je hebt geen speciale apparatuur nodig, enkel een bril die iedereen kan kopen.
Meta zegt in zijn voorwaarden dat je de bril niet zo mag gebruiken, maar de bril houdt het niet tegen. De Amerikaanse krant The New York Times schreef begin dit jaar al dat Meta zelf werkt aan een functie om gezichten te herkennen. Het technologiemagazine Wired vond de bijbehorende software ook in de Meta AI-app. Meta heeft de plannen nooit bevestigd.
3. Mag zo'n bril in België?
Ja, de bril zelf mag. Je mag hem gewoon kopen en dragen. Wat je ermee doet, is een ander verhaal.
Een foto of video waarop iemand herkenbaar is, valt onder de privacywet. Vakantiefoto's voor je familiealbum vallen daar niet onder. Maar op straat of in een park ligt dat anders, zegt de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Daar komen zoveel mensen in beeld dat je moeilijk kan zeggen dat je het alleen voor jezelf doet.
Zet je de beelden op sociale media, dan val je sowieso buiten de regel van vakantie- of familiefoto's. Mensen gericht en heimelijk filmen mag al helemaal niet, zegt de GBA.
Voel je je onrechtmatig gefilmd? Dan kan je een klacht indienen bij de politie of bij de Gegevensbeschermingsautoriteit
Gezichten herkennen is nog strenger geregeld. Wie een gezicht gebruikt om iemand te identificeren, verwerkt biometrische gegevens, zoals bij een gezichtsscan. Dat verbiedt de Europese privacywet in principe. Er zijn maar enkele uitzonderingen, bijvoorbeeld als de persoon uitdrukkelijk toestemming geeft.
Meta zegt zelf dat je je bij het gebruik van de bril aan de wet moet houden, maar niemand merkt het als je je er niet aan houdt.
Voel je je onrechtmatig gefilmd? Dan kan je een klacht indienen bij de politie of bij de GBA. Die kreeg tot nu toe geen klachten over slimme brillen.
4. Wat gebeurt er met de beelden en gegevens?
Een gewone foto of video van de bril blijft op je telefoon. Meta krijgt ze pas als je ze zelf deelt, bijvoorbeeld op Facebook of Instagram. Of als je een instelling aanzet waarmee je beelden online bij Meta worden bewaard, in de 'cloud'. Volgens Meta gebruikt het die foto's niet om zijn AI te trainen.
Soms kijken er ook mensen mee of externe bedrijven. Zweedse journalisten ontdekten dat medewerkers in Kenia zo intieme beelden bekeken
Vraag je AI iets over wat je ziet, dan ligt dat anders. De bril stuurt dan een foto naar de servers van Meta. Meta zegt dat het zulke beelden kan gebruiken om zijn AI te verbeteren. In Europa doet het dat sinds 27 mei ook met gesprekken met Meta AI.
Soms kijken er ook mensen mee, medewerkers of externe bedrijven. Zweedse journalisten ontdekten dat medewerkers in Kenia zo ook intieme beelden bekeken. Meta bevestigde dat externen soms inhoud nakijken.
De bril schat ook de leeftijd van mensen in en geeft oordelen als 'vriendelijk' en 'knap', als je er naar vraagt
Na een maand met de bril vragen we onze data op. Alles wat je zegt, het antwoord van AI en een beschrijving van wat de camera zag, wordt bijgehouden. Die beschrijving is gedetailleerd. De bril noemt wie er in beeld is, wat ze dragen, wat er op schermen en bordjes staat en in welke straat je loopt. Hij schat ook de leeftijd van mensen in en geeft oordelen als "vriendelijk" en "knap", als je er naar vraagt.
We kregen daarnaast screenshots van foto's en video's. Die omgeving was onherkenbaar gemaakt, net als de gezichten van de mensen in beeld. Dat toont dat er naast tekst ook beelden bestaan van wat de bril zag.
Ook mensen die toevallig in beeld staan, kunnen zo op een server van Meta terechtkomen, zonder dat ze dat gekozen hebben. Volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) is het in de praktijk bijna onmogelijk om hun toestemming te krijgen.
5. Wat kan de bril nog allemaal?
Het duidelijkste voordeel is hulp voor mensen die blind of slechtziend zijn. De bril beschrijft wat de camera ziet en leest tekst voor, zoals een menukaart, een brief of een straatnaam. Zo is de app 'Be My Eyes' geïntegreerd in Meta AI. Het gaat om een toepassing waarmee blinde en slechtziende mensen via een videoverbinding hulp krijgen van een vrijwilliger die meekijkt door de camera.
Veel andere gebruikers nemen er foto's en video's mee op zonder hun handen te gebruiken. Ze bellen, luisteren naar muziek of laten berichten voorlezen. De speakers zitten in de beentjes van de bril, zodat je het verkeer blijft horen.
Live vertalen kan ook. Als je met iemand spreekt als je bijvoorbeeld op reis bent en Engels praat met iemand die alleen Spaans spreekt, dan vertaalt de bril het gesprek.
