Betere begeleiding voor jongeren en experten die artsen adviseren: Vandenbroucke stelt nieuw kankerplan voor

Elk jaar krijgen meer dan 77.000 mensen in ons land te horen dat ze kanker hebben. En dat aantal zal minstens tot 2035 verder toenemen. "Er zijn simpelweg meer en meer (oude) Belgen", verklaart minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). Daarom komt de federale regering met een nieuw kankerplan dat de lijnen uitzet voor de komende 10 jaar. 

Het plan zet in op preventie, vroege opsporing en kwaliteitsvolle, innovatieve behandelingen. Het schenkt ook bijzondere aandacht aan het bundelen van expertise en aangepaste zorg voor kinderen en jongeren, en dus ook nazorg.

Het Kankerplan 2026-2036 maakt deel uit van het federale regeerakkoord. Een ambitie die bij de aankondiging werd toegejuicht door onder meer de Stichting tegen Kanker, want het vorige plan is inmiddels bijna 20 jaar oud. 

"Achter elke kankerdiagnose vind je een persoon, een gezin, de omgeving", aldus Vandenbroucke. "Elke kankerbehandeling komt met vragen, bezorgdheden, maar ook hoop. Dit kankerplan vertrekt vanuit die menselijke realiteit. Het doel is duidelijk: streven naar kankerzorg die goed georganiseerd, toegankelijk en menselijk is."

Daarom is er in het nieuwe plan onder meer bijzondere aandacht voor zorg op maat voor jongeren. Het bestaande AYA-netwerk ('adolescents and young adults') wordt uitgebreid. Zo zullen jongvolwassenen met een kankerdiagnose beter begeleid worden op het vlak van studies, werk en vruchtbaarheid.

Ook voor jongere kinderen wordt ingezet op een verdere concentratie van de pediatrische kankerzorg in gespecialiseerde centra. 

Er is ook een bijzondere aandacht voor complexe kankers. De regering komt daarmee tegemoet aan een oproep van Kom op tegen Kanker. "Niet elk ziekenhuis kan zeldzame en complexe kankers behandelen", schreef de organisatie afgelopen zomer in een open brief.

De regering erkent dat probleem en wil daarom inzetten op 'slim georganiseerde zorg': "Dichtbij waar het kan, gespecialiseerd waar het moet." Voor complexe behandelingen waarvoor gespecialiseerde expertise nodig is, gebeurt de zorg in gespecialiseerde referentiecentra.

Voor sommige kankers - hoofd- en halskanker en slokdarmkanker bijvoorbeeld - bestaan die centra al, maar het RIZIV zal samen met experts bekijken voor welke andere zeldzame of complexe kankers er ook met dergelijke centra gewerkt kan worden.

Daarnaast komt er een nationaal expertenpanel dat behandelende artsen zal ondersteunen bij het maken van moeilijke beslissingen die over behandelingen gaan. "Topexperten uit het hele land zullen samen rond de tafel zitten om bij heel specifieke gevallen het beste advies te geven, zodat de best mogelijke behandeling kan opgestart worden", verklaart Vandenbroucke.

Op het vlak van preventie kan de federale regering zelf niet heel veel doen, want dat is een regionale bevoegdheid.

Ze biedt wel ondersteuning aan de regio's om aan betere screening en preventie te doen. In dat kader wordt onderzocht of een bevolkingsonderzoek kan helpen bij de screening van longkanker. Dergelijke bevolkingsonderzoeken bestaan nu al voor onder meer borst- en darmkanker.  

Om de aanpak van huidkanker te versterken, zal de regering in overleg gaan met de regionale ministers om de regels rond zonnebanken aan te scherpen.