De executie van Nidal Hasan, de man die in 2009 13 militairen doodschoot op de Amerikaanse legerbasis Fort Hood in Texas, zal live worden uitgezonden. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie bevestigd.
Executie door vuurpeloton in Texas wordt live uitgezonden
"Het wordt live gestreamd. Meer informatie volgt", zegt een anonieme bron van het bij persagentschap Reuters over de executie.
Minister van Defensie Pete Hegseth, die bij president Donald Trump voorstelde om een vuurpeloton in te schakelen voor de executie van Hasan, zei eerder al in een interview met de conservatieve zender Real America's Voice dat het publiek de executie zal kunnen volgen.
"We zullen ervoor zorgen dat mensen het kunnen bekijken, dat het openbaar is. Want mensen moeten begrijpen dat dit soort daden ernstige gevolgen heeft", aldus Hegseth. Nu bevestigt hij het nieuws ook op X.
De executie zal de eerste militaire executie in de Verenigde Staten zijn sinds 1961. De laatste executie van een militair door een vuurpeloton vond plaats in januari 1945, tijdens de Tweede Wereldoorlog.
In 2025 koos een Amerikaanse terdoodveroordeelde voor de eerste keer in 15 jaar tijd om te sterven door een vuurpeloton. Dat is in slechts 5 Amerikaanse staten toegestaan, maar ook het leger en de federale overheid kunnen die optie dus overwegen.
De laatste volledig openbare executie in de VS dateert van 1936. Het ging om de ophanging van een jonge zwarte man die was veroordeeld voor de verkrachting van een witte vrouw.
Executie van Nidal Hasan
De executie van Hasan, een voormalige psychiater en ex-majoor van het Amerikaanse leger, staat gepland voor 3 december op de legerbasis Fort Hood in de staat Texas.
Op die plek opende hij in 2009 het vuur op ongewapende soldaten. 13 militairen kwamen bij de aanval om het leven en 32 anderen raakten gewond. Het is de zwaarste, niet-oorlogsgerelateerde moordpartij op een Amerikaanse basis ooit.
Hasan, een Amerikaan van Palestijnse afkomst, werd in 2013 door een militaire rechtbank ter dood veroordeeld. Hij wilde naar eigen zeggen de moslims doorheen de wereld en de in Afghanistan beschermen tegen Amerikaans militair geweld.
"Middeleeuws"
Openbare executies komen wereldwijd nog maar weinig voor. Ze vonden bijvoorbeeld nog plaats in Iran en Afghanistan. Trump, die een executie met vuurpeloton uiteindelijk goedkeurde, uitte in het verleden nog kritiek op openbare executies in Iran.
Het nieuws dat ook in de VS een dergelijke gewelddadige executie straks publiek te volgen zal zijn, wakkert de discussie over de doodstraf in het land aan, zeker na de mislukte dodelijke injectie bij Christa Pike in Tennessee.
Eugene Fidell, expert in militair recht aan de Yale Law School, zegt dat het ongezien zou zijn om een executie live te streamen of op televisie uit te zenden. "Het livestreamen van een executie is zo middeleeuws. Daar zijn we als samenleving toch al lang voorbij? Dat dacht ik toch tot vandaag", zegt hij bij de BBC.
Hij vertelt ook dat als Hasan juridische stappen zou ondernemen, "de procedure jaren zou duren". "Veel langer dan de van president Trump in het Witte Huis."
Misschien is het zelfs een goed idee, omdat het transparant is en het publiek zich volledig bewust wordt van wat er gebeurt
Deborah Denno, rechtenprofessor
Deborah Denno, expert in de doodstraf en professor rechten aan de Fordham University, reageert positiever bij persagentschap AP. Een live-uitzending kan het proces van een doodstraf volgens haar "veel transparanter" maken, terwijl de poging tot executie van Christa Pike nog heel wat vragen oproept.
"Misschien is het zelfs een goed idee, omdat het transparant is en het publiek zich volledig bewust wordt van wat er gebeurt", aldus Denno.
Brenner Fissell, rechtenprofessor aan de Villanova University en vicevoorzitter van het National Institute of Military Justice, verwijst dan weer naar de problemen die Amerikaanse staten ondervinden om dodelijke injecties uit te voeren. De benodigde middelen zijn moeilijk verkrijgbaar en medische professionals willen vaak niet meewerken.
"Een executiepeloton kan een snellere, nettere en preciezere manier zijn om een gevangene te executeren", zegt hij bij AP. "Maar ik denk niet dat dat hier de drijfveer is. Rond executiepelotons hangt een zekere militaire stoerheid en mannelijkheid die past binnen de sfeer die Hegseth wil benadrukken."
Tegen het 'watjesgedrag'
"Eigenlijk keren ze gewoon terug naar de 19e eeuw", zegt Amerikakenner Björn Soenens in VRT NWS De Ochtend. "Toen was het de gewoonte om publiek te executeren: dat waren zelfs feestjes. Er waren kraampjes met eten en drinken, predikanten, muzikanten... Totdat de mensen zeiden: 'Dat is toch niet meer van deze tijd.' Die tijd is nu blijkbaar toch terug."
Beluister het volledige gesprek met Björn Soenens in VRT NWS De Ochtend
"In de 19e eeuw waren die publieke executies een afschrikmiddel, een vorm van morele opvoeding. Zo namen ze vaak kinderen mee naar die executies om hen een les te leren. 'Let op: als je foute dingen doet, dan word je geëxecuteerd en dan zal iedereen het zien.'"
"Maar experts zijn het erover eens. Publieke executie, en zelfs executie in het algemeen, doet het aantal misdaden niet verminderen. In tegendeel: in de VS is er net meer misdaad dan in vele andere landen."
Het 8e amendement van de Amerikaanse grondwet stelt eigenlijk ook dat je geen wreedaardige en ongewone straffen mag uitvoeren. En ongewoon is dit zeker
Björn Soenens, Amerikakenner
Soenens ziet de beslissing van Hegseth als een vorm van machogedrag. "We moeten aan de wereld tonen wat we doen met zulke mensen. Dat is het idee", zegt hij. "Hegseth heeft al vaak toespraken gegeven over dat het 'watjesgedrag' moet verdwijnen. Een publieke executie past binnen die logica."
Toch verwacht Soenens niet dat de executie echt op deze publieke wijze zal plaatsvinden. "Ik denk dat er verweer zal komen. De mensen waren ook voorstander van een heel streng immigratiebeleid, maar zijn uiteindelijk toch geschrokken van de driestheid van ICE tegenover hun eigen buurman of de conciërge van de school."
"Er is ook geen wetgeving die zegt dat je zo'n executie zomaar kan livestreamen. Het 8e amendement van de Amerikaanse grondwet stelt eigenlijk ook dat je geen wreedaardige en ongewone straffen mag uitvoeren. En ongewoon is dit zeker", besluit hij. "En de beroepsprocedure tegen Hasan is zelfs nog niet eens afgelopen. Het kan dus nog jaren duren voor hij überhaupt geëxecuteerd wordt."
