De uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen blijft nu al voor het 3e jaar op rij op hetzelfde niveau hangen. Dat meldt het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap in een voortgangsrapport. Voor Groen-voorzitter Aimen Horch ligt de schuld voor een groot deel bij de Vlaamse regering.
Uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen daalt niet meer: wat loopt er mis?
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Hoe doet Vlaanderen het in het beperken van de CO2-uitstoot? Dat volgt het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) op met jaarlijkse rapporten. Het korte antwoord op die vraag is: niet geweldig.
"Sinds 2022 stagneert de uitstoot, en het voorlopige cijfer voor 2025 wijst op een beperkte stijging van de emissies", luidt de conclusie van het meest recente VEKP-rapport.
Dat zie je ook in de grafiek: sinds 2005 is een duidelijke daling te zien. Maar de laatste paar jaren is die neerwaartse beweging van de lijn gestopt en maakt ze zelfs een knikje naar boven.
Dat is vervelend, want Vlaanderen heeft zich tot doel gesteld om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met 40 procent tegen 2030 in vergelijking met 2005. Dan is er nog werk aan de winkel. Vergeleken met 2005 stoten we allemaal samen 27 procent minder uit.
Transport
Volgens het VEKP moeten we in de eerste plaats kijken naar sectoren waar de uitstoot de laatste jaren niet of nauwelijks is verbeterd. Denk aan transport, goed voor zowat een vierde van de totale CO2-emissies in Vlaanderen.
Sinds 2005 is de uitstoot daar met slechts 7 procent gedaald. De uitstoot van het personenverkeer ligt dan wel 21 procent lager dan in 2005, maar die van het vrachtverkeer 14 procent hoger.
"Bij de vrachtwagens blijft de vergroening beperkt (4,6% in 2025, tegenover een streefcijfer van 28% in 2030)", schrijft het VEKP. "En de gereden voertuigkilometers van het licht vervoer lagen in 2025 zelfs 3,9 procent hoger dan in referentiejaar 2015, terwijl het streefcijfer voor 2030 een daling van minstens 4 procent ten opzichte van referentiejaar 2015 vooropstelt."
Groen: "Beleid schiet tekort"
Het is een spijker waar Aimen Horch, voorzitter van oppositiepartij Groen, op hamert in VRT NWS De Ochtend. Hij mist beleidsmaatregelen.
"Als je naar Nederland kijkt: 8 op de 10 bestelwagens die daar gekocht worden, zijn elektrisch. In Vlaanderen is dat 1 op de 10. Dat is omdat ze in Nederland op tijd geïnvesteerd hebben in laadpalen, bedrijven hebben die transitie ondersteund."
"In België laten ze de bedrijven met rust. Maar eigenlijk betekent dat: alles op zijn beloop laten en met slechte resultaten eindigen."
De toekomstige uitdaging ligt bij het doen doorbreken van warmtepompen in bestaande gebouwen
Het rapport van het Vlaams Energie- en Klimaatplan
Bij gebouwen ligt de uitstoot vandaag 39 procent lager dan in 2005, maar de laatste jaren is ook daar het cijfer gestabiliseerd. "De toekomstige uitdaging ligt bij het doen doorbreken van warmtepompen in bestaande gebouwen", oppert het rapport van VEKP.
Maar Horch vreest dat dat niet zo snel meer zal gebeuren. "De helft van het renovatiebeleid is net wegbespaard", zegt hij. "Mensen willen nochtans wel renoveren, maar vaak kunnen ze niet. De overheid zou hen moeten helpen."
Keuzes maken
Zijn de 'quick wins' na al die jaren ook niet verdwenen? Horch gelooft dat niet. "Moeilijk is het niet. Het is gewoon een kwestie van keuzes maken. Ik ben daarom teleurgesteld in een partij als Vooruit, die zich tijdens de verkiezingen in haar programma groener toonde dan anders."
"Er wordt bespaard op De Lijn, terwijl ze hadden beloofd te investeren in openbaar vervoer. Men wilde de renovatiegraad verdriedubbelen. Maar dat cijfer is nog niet veranderd."
Klimaatbeleid is mensen de kans geven om duurzame keuzes te maken
Aimen Horch, voorzitter van Groen
Wat zou Groen dan doen? Horch wijst onder meer naar de regionale luchthavens. "Die luchthavens, waar privéjets opstijgen, krijgen deze legislatuur bijna 100 miljoen euro aan subsidies, terwijl De Lijn 25 miljoen euro moet besparen. Laat die subsidies voor de luchthavens los en geef dat geld aan het openbaar vervoer."
"Klimaatbeleid is mensen de kans geven om duurzame keuzes te maken: je moet een elektrische wagen kunnen kopen, je moet kunnen renoveren, je moet met het openbaar vervoer kunnen gaan. Je moet die keuze makkelijk, intuïtief en goedkoop kunnen maken."
"Als je niet investeert in bussen, duw je mensen in de auto. Dat is niet de fout van die mensen, dat is de verantwoordelijkheid van de regering."
Minister Depraetere reageert: "Bijkomende maatregelen genomen"
De hittegolven en bosbranden van de voorbije zomer zijn het zoveelste bewijs dat we een ambitieus klimaatbeleid nodig hebben, reageert bevoegd minister Depraetere (Vooruit) op het VEKP-rapport.
"Dit rapport bevestigt dat het vorige klimaatbeleid onvoldoende was om de uitstoot met 40 procent te verminderen. Daarom hebben we bijkomende maatregelen genomen voor gebouwen, mobiliteit en landbouw. Met de taxshift en taxcut maken we elektriciteit bovendien een pak goedkoper."
Depraetere wijst erop dat het rapport gaat over 2025, terwijl het Vlaamse Klimaatplan van de zomer van 2025 dateert. "Die omslag zie je nog niet in dit rapport, dat is logisch, maar de cijfers bewijzen wel dat het nodig was."
