Gezondheidsraad raadt voor het eerst versterkte griepvaccins aan voor mensen ouder dan 65

Ieder jaar raast de griep door het land. Ook voor komende winter bereidt de HGR zich voor op een nieuw griepseizoen. Jaarlijks veroorzaakt influenza of griep nog duizenden ziekenhuisopnames en een aanzienlijke oversterfte bij kwetsbare mensen. "De beste bescherming blijft een jaarlijkse vaccinatie", benadrukt prof. dr. Marc Van Ranst, viroloog bij KU Leuven.

Vooral oudere mensen en risicopatiënten kunnen zwaar ziek worden van de griep. Voor hen is het dan ook erg aangeraden om zich te laten vaccineren, stelt Van Ranst. Het is ook de eerste keer dat de Hoge Gezondheidsraad vraagt om een versterkt vaccin te nemen.

Afgelopen jaar werden die vaccins al aangeboden. "Uit studies zien we dat het resultaat met het hooggedoseerde vaccin voor het influenzavirus met bijna 32 procent verbetert", aldus Van Ranst.

Het afgelopen griepseizoen was een "normaal griepseizoen", al bleef de impact op de gezondheidszorg aanzienlijk. Twee seizoenen geleden kreeg België te kampen met een recordseizoen, waarbij de oversterfte door griep op het hoogste niveau lag in zeven jaar. De ernst van komend seizoen kunnen de wetenschappers nog niet voorspellen.

Om in te schatten wat het komende griepseizoen ons zal brengen, kijken wetenschappers naar het griepseizoen in Australië. "Influenza A H3N2 heeft in Australië momenteel het grootste deel van de griepmarkt in handen, en dat is voorspellend voor ons", legt de viroloog uit. "Dat wil vaak zeggen dat ouderen, mensen geboren voor 1953, er meer last van gaan hebben, omdat dat niet de eerste griepvariant is die ze als kind zijn tegengekomen."

De wetenschappers wijzen op andere bijwerkingen van de griep die risicovol kunnen zijn. Zo stijgt in de eerste dagen na een griepinfectie het risico op een acuut myocardinfarct, hartinfarct, hartfalen, hartritmestoornissen en beroerte aanzienlijk. "We sterven nog steeds aan de griep. En niet enkel aan de griep, maar vooral aan de complicaties van de griep", benadrukt dr. Aurore Girard van de huisartsenvereniging SSMG. Onderzoek toont ook aan dat een griepvaccin niet alleen beschermt tegen de gevolgen van influenza, maar ook het risico op ernstige hart- en vaatcomplicaties verlaagt.

Ondanks de duidelijke aanbevelingen blijft de vaccinatiegraad in België achter, klinkt het. Bij de 65-plussers laat slechts ongeveer de helft zich jaarlijks vaccineren tegen griep, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een vaccinatiegraad van minstens 75 procent aanbeveelt. Ook bij mensen met chronische aandoeningen en zwangere vrouwen blijft de vaccinatiegraad onvoldoende.

Na de covidpandemie lag de vaccinatiegraad hoog, vertelt Van Ranst, al is die sindsdien licht gedaald, om afgelopen griepseizoen opnieuw te groeien. Volgens de viroloog werden er afgelopen griepseizoen meer mensen bereikt, onder meer doordat nu ook apothekers vaccins mogen zetten, wat de drempel voor veel mensen verlaagt. 

Toch bereiken we nog niet iedereen in de risicogroepen, benadrukken de wetenschappers. "Wie het sociaal moeilijker heeft en de rekeningen voor de deur ziet opstapelen, heeft het vaak lastiger om tijd te maken om zich te laten vaccineren", aldus Van Ranst. Ook een kleine, maar luide groep mensen die tegen vaccins is, is volgens Van Ranst niet bereikbaar en haast niet te overtuigen.