Steeds meer mensen, bedrijven en organisaties planten hun eigen bos aan. Ruim 40 procent van alle bossen in Vlaanderen is in handen van privé-eigenaars. Samen bezitten zij ongeveer 60.000 hectare bos. Tijdens de Week van het Bos sprak VRT NWS met enkele bosbezitters.
Van Dieter Coppens tot schoenen Torfs: waarom planten steeds meer Vlamingen en bedrijven hun eigen bos?
Lotte Aneca
Gepubliceerd:
Tv-presentator Dieter Coppens: "Ik wil iets teruggeven aan de natuur"
"Waarom zou je het niet doen?", begint tv-presentator Dieter Coppens. Hij kocht in 2021 een oud stort van 1 hectare en plantte er kleine boomsoorten en struiken met bloesems en bessen. "We konden geen grote berk zetten, want stel dat het binnen enkele jaren stormt en de berk valt om, dan trekt hij heel dat stort weer open. Dat is niet de bedoeling."
"Ik had gehoord dat er subsidies voor bestonden en dacht toen: als ik als bekend gezicht het goede voorbeeld kan geven, waarom niet. Ik heb er echt een project van gemaakt: video's gemaakt en online gedeeld. Op die manier probeerde ik zoveel mogelijk mensen te inspireren om hetzelfde te doen."
"Blijkbaar hebben al mijn video's wel effect gehad. Het Agentschap Natuur en Bos liet weten dat er in die tijd zo'n 200 bosbabbels werden aangevraagd. Dat was opmerkelijk veel. Dat doet dan wel deugd om dat te horen."
Hoe plant je een bos aan?
Wie een bos wil aanleggen, kan eerst een bosbabbel aanvragen bij de Bosgroepen. Dat is een gesprek met een expert over de mogelijkheden. En daarna is het simpel: je hebt of je koopt een lap grond, die volgens de regelgeving bebost mag worden.
"Wij komen dan langs om een plantplan op te stellen", vertelt Dries Moerloose van De Bosgroepen. "Zo weet je welke soorten het best tot hun recht komen op jouw stuk grond. We kijken ook of je recht hebt op subsidies."
Om te kunnen spreken van een bos moeten er voldoende bomen staan, met voldoende bladerdichtheid. "Het is dus geen exacte wetenschap. Het bos hoeft niet openbaar toegankelijk te zijn, het kan ook een stukje in je tuin zijn", vertelt Moerloose.
Zijn bos is niet openbaar toegankelijk. "Ik ga af en toe kijken hoe het ermee is gesteld. Het is heel fijn om daar te komen. Dan springen de reetjes weg of zie je een buizerd vliegen. Het is heel leuk om te zien hoe alles bloeit."
"Het is geen bos om door te wandelen, het is echt een voedselbos voor de natuur. Dus ik laat het aan de vogels en de insecten."
"Ik probeer op die manier iets terug te geven aan de natuur. Bomen geven meer verkoeling, ze zijn een wapen tegen klimaatopwarming, ze slaan CO2 op, ze zuiveren de lucht. Er is echt nood aan meer bos. Ik kan het alleen maar mensen aanraden."
De collega's van Elscolab: "Gaan er regelmatig op teambuilding"
Het bedrijf Elscolab uit Kruibeke is gespecialiseerd in de distributie van laboratoriummateriaal. Het bedrijf kocht in 4 jaar tijd 3 lappen grond aan en creëerde zo een bos van bijna 3 hectare. "Wij hebben allemaal een wetenschappelijke achtergrond", vertelt Geert Van Cleemput. "Dan dringt de urgentie van de klimaatverandering nog meer door."
"Wij hebben veel collega's die elke dag met de auto de baan op moeten. Met dit stuk bos kunnen we onze CO2-uitstoot compenseren. Dit is trouwens geen verplichting vanuit de overheid, maar wij doen dit uit eigen initiatief, omdat we dat belangrijk vinden."
Voor het bos kozen ze voor inheemse soorten, zoals wilde kers, winterlinde, ruwe berk, hagebeuk, maar ook wilde appel- en perenbomen. "Een ruim assortiment dus."
Onderhoud doen ze zelf als teambuilding
Het bos ligt in Stekene, terwijl het bedrijf in Kruibeke ligt. "Toch gaan we er regelmatig naartoe als teambuilding. Het is nog een jong bos, dus het heeft verzorging nodig. In het weekend spreken we dan met collega's af om het bos te onderhouden, aansluitend eten en drinken we er dan samen iets. We maken er dan een momentje van."
Geert Van Cleemput heeft trouwens zelf ook een privébos. "Een familie had dat geërfd, maar kon het niet onderhouden. Ik heb het opgekocht en er een loofbos van gemaakt."
6 families uit Lubbeek richtten het Horenbos op
In 2020 kochten 6 families samen een fijnsparrenbos in de Horenbosweg in Lubbeek. Ze richtten daarvoor de vereniging 'Vrienden van den Horenbos' op.
"Wij woonden al een tijdje in Lubbeek", vertelt Jan Seynaeve, een van de initiatiefnemers. "Telkens met een verjaardag van een van de kinderen zochten we een speelbos om een feestje te organiseren. In de buurt was er geen enkel openbaar bos. Toen er plots een bos te koop kwam, zagen we onze kans."
"We hebben een WhatsApp-groepje met enkele buurtbewoners, daarin hebben we gevraagd wie met ons een bos wilde inrichten. Nog 5 andere families waren enthousiast."
De families kochten een verwilderd sparrenbos van 1,5 hectare aan. "De sparren waren ziek door de letterzetter, een soort kever. Die moesten allemaal gekapt worden. In de plaats hebben we onder andere lindesoorten, hagebeuken en aalbes geplant. Het is een klimaatrobuust bos geworden, echt een groene oase."
"Toen we bij de notaris kwamen om onze aankoop vast te leggen, was hij ervan overtuigd dat het een slecht idee was. Samen een stuk grond kopen, daar zouden enkel problemen van komen, maar hij heeft zijn mening ondertussen al moeten bijstellen."
"Het bos is toegankelijk voor iedereen", benadrukt Seynaeve. "We hebben een picknicktafel en wat bankjes geplaatst. Soms organiseren we ook activiteiten voor de buurt, zoals een concertje. We hebben er zelf zoveel plezier van. Een bos is een belegging met het leukste rendement. We gaan er niet rijk van worden, maar het verrijkt wel ons leven."
Schoenen Torfs plantte het FOERT-bos voor werknemers
Het bedrijf Schoenen Torfs plantte 5 jaar geleden het FOERT-bos achter het toenmalig hoofdkantoor in Sint-Niklaas. 60 werknemers en buurtbewoners plantten in totaal 1.400 bomen. "Het is vernoemd naar onze foertdag, een extra vrije dag per jaar voor de werknemers van het schoenenbedrijf.
"We hadden met het bedrijf nog een lapje grond liggen, vlak achter onze administratieve zetel. We hebben er samen met tal van enthousiaste Torfsmedewerkers en vrijwilligers van een bos van gemaakt."
"We voorzien ook in enkele rustpunten in het bos waar onze werknemers zullen kunnen ontspannen of een frisse neus halen. Eigenlijk is dit onbetaalbaar."
