Vlaamse maagdarmspecialist toont aan: met botox kan je opnieuw leren boeren

30 tot 60 keer per dag: dat is hoe vaak de gemiddelde mens boert. Toch doet ongeveer 1 op de 75 mensen het nooit.

Nochtans is boeren "een nuttig mechanisme", zegt maagdarmspecialist Karlien Raymenants in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Terwijl je praat of eet, slik je kleine beetjes lucht in. Die lucht stapelt zich op in de maag en vormt een luchtbel. Als dat groot genoeg geworden is, geeft dat een signaal naar de hersenstam om de sluitspieren van de slokdarm kort open te zetten. Dan kan de lucht ontsnappen."

Er zijn 2 sluitspieren in de slokdarm. Bij mensen die niet kunnen boeren, gaat de bovenste sluitspier in de keel niet spontaan open als lucht weer naar bovenkomt. Dat 'no-burpsyndroom' werd voor het eerst in 1987 beschreven door een neus-, keel- en oorarts uit Chicago.

Niet kunnen boeren is niet altijd een probleem. "Overal waar ik kom, is er wel iemand die geen boeren kan laten. Als je toevallig iemand bent die niet veel lucht inslikt of veel winderigheid heeft en daar niet veel last van heeft, dan hoeft dat geen probleem te zijn."

Toch is het voor sommige mensen wél problematisch, zegt Raymenants. "De lucht stapelt op en geeft een gespannen, zelfs pijnlijk gevoel in de buik, slokdarm en borstkas. Sommigen belanden zelfs op spoed omdat ze denken dat ze een hartinfarct hebben."

Gelukkig is er voor hen een oplossing aan de horizon: de Amerikaanse arts die het syndroom beschreef, vond dat botox een effectieve behandeling kan zijn voor zijn patiënten. Dat idee diepte Raymenants uit in haar doctoraat, waarmee ze in de finale staat van de PhD Cup 2026 .

Hoe werkt het? Het gaat specifiek om een inspuiting met botox in het bovenste spiertje van de slokdarm, dat verantwoordelijk is voor het opengaan van de slokdarm.

"Botox is een spierverslapper. Ook in het aangezicht wordt dat gebruikt om de spieren te verslappen zodat je geen rimpels trekt", zegt Raymenants. "In dit geval verlammen we het spiertje bovenaan, zodanig dat die altijd ontspannen is en de lucht altijd kan ontsnappen."

Zij testte het mechanisme als eerste in een klinische studie . "We hebben 25 mensen een inspuiting gegeven met botox en 25 mensen een inspuiting met zout water, een placebobehandeling. De mensen die botox hadden gekregen, konden na de procedure allemaal opnieuw boeren. Bij de mensen die het zoute water hadden gekregen, veranderde er niet veel."

Zo'n inspuiting duurt slechts enkele minuten. "De klassieke techniek wordt uitgevoerd door een NKO-arts. Hij brengt je in slaap, gaat met een buis in je keel en doet met een naaldje de inspuiting", zegt Raymenants. "Er zijn tegenwoordig ook andere technieken, waarbij er bijvoorbeeld onder lokale verdoving een injectie door de hals gebeurt."

"In principe werkt botox uit. In het aangezicht moet je om de zoveel tijd een nieuw spuitje laten zetten, maar in dit geval zien we dat mensen na de 4 tot 6 maanden waarin botox werkt, vaak wel gewoon blijvend kunnen boeren." Meer dan de helft van de patiënten in de klinische studie van Raymenants kon tot een jaar na de inspuiting met botox nog steeds boeren.

"De boerreflex is helemaal onbewust. Waarschijnlijk kan de reflex zich resetten in de periode dat ze wel een ontspannen spiertje hebben. Ze leren om nadien wél gewoon hun spiertje te ontspannen."