Alle lichten staan op rood voor de Republikeinen

Donald Trump voert vandaag campagne in San Antonio. Het is de tweede keer in een week tijd dat hij naar Texas trekt in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen. De afgelopen week reisde hij ook al naar Oklahoma, Alabama, Ohio en Nebraska. Stuk voor stuk zijn dat staten die hij 2 jaar geleden bij de presidentsverkiezingen met meer dan 10 procentpunten voorsprong won. 

Trump beloofde eerder dat hij persoonlijk campagne zou gaan voeren op de 35 plekken waar Republikeinse kandidaten het moeilijk hebben. Dan denk je niet spontaan aan conservatieve bolwerken als Oklahoma, Alabama of Texas. Dus waarom stopt de president zijn kostbare tijd en energie in die plekken? 

In Oklahoma en Alabama lopen de Republikeinen inderdaad niet veel gevaar. Het doel daar is enthousiasme genereren bij de trouwste Trump-supporters. Een groot deel van de Trump-kiezers dreigt deze tussentijdse verkiezingen aan zich te laten voorbijgaan. De president hoopt hen met deze verschijningen toch naar de stembus te lokken.

In districten zoals rond Mobile in Alabama, waar hij vorige week was, kan dat het verschil maken. "Pretend I'm on the ballot", doe alsof mijn naam op het stembiljet staat, zegt Trump daarom vaak. 

Trump lijkt op het eerste gezicht dus bestemmingen uit te kiezen in de conservatieve achtertuin, waar hij kiezers op de been kan brengen. Ook al horen we de president nog steeds zelfverzekerd zeggen dat hij overvolle zalen trekt, hij zegt het wel in kleinere zalen dan vroeger, die niet meer helemaal gevuld zijn. 

De conservatieve achtertuin lijkt te krimpen. En er staat in die staten wel degelijk iets op het spel. Een van de opmerkelijkste voorbeelden is Kansas, normaal een erg conservatieve staat. Trump won er 2 jaar geleden met ruim 16 procentpunten verschil. Toch is op dit moment de Senaatsrace een echte wedstrijd.

De Republikeinse senator Roger Marshall heeft er een erg sterke tegenstander in Democraat Adam Hamilton, een gematigde predikant die bovendien de steun krijgt van 2 Republikeinse oud-gouverneurs van Kansas. De race gaat nek aan nek, en dat doet de alarmbel rinkelen bij de Republikeinen.

In zoverre dat Republikeinen vorige week 8,2 miljoen dollar (7,3 miljoen euro) campagnegeld bedoeld voor North Carolina, richting Kansas hebben verschoven. Wat tegelijk ook de indruk wekt dat ze de Senaatsrace in North Carolina als verloren lijken te beschouwen.

Republikeinen pompen overigens plots ook wat miljoenen in de Senaatsrace in South Carolina. Die staat zou wellicht zonder problemen in Republikeinse handen gebleven zijn, was senator Lindsey Graham niet plots overleden. Darline Graham is de Republikeinse kandidaat om de zetel van haar overleden broer in te nemen, met steun van Trump.

Haar voorsprong in de peilingen op de Democratische tegenkandidaat Annie Andrews is niet van die omvang dat Republikeinen er helemaal gerust in zijn. Een verzekeringspolis, noemen ze het. Dat in een staat die Trump met bijna 18 procentpunten verschil won plots 5 miljoen dollar extra nodig is, is op zijn minst opvallend.

Dat zelfs in die staten volop campagne moet worden gevoerd, is een teken aan de wand voor Republikeinen. De komst van de president kan helpen om Republikeinse kiezers maximaal naar de stembus te krijgen. Die strategie heeft beperkingen, want de goedkeuringscijfers voor president Trump staan historisch laag. 

In staten zoals Maine, Michigan of Iowa lijkt het een riskanter plan. In die staten heerst meer en meer ongenoegen over hoe de oorlog in Iran, het tarievenbeleid en het immigratiebeleid bijdragen tot steeds hogere kosten. In die staten willen Republikeinse kandidaten wellicht niet al te veel met de president of zijn beleid geassocieerd worden.

De Republikeinse senator Susan Collins uit Maine deed gisteren live op tv haar uiterste best om te tonen hoe weinig ze het beleid van Trump heeft gesteund. "Ik ben niet meteen zijn favoriete senator", zei Collins in een debat, waar het de bedoeling is om je troeven uit te spelen. 

Die evolutie is zelfs te merken in conservatievere staten. Neem Florida, de staat waar Trump 2 jaar geleden met 13 procentpunten voorsprong won van Kamala Harris. Op de campagnewebsite van de Republikeinse gouverneurskandidaat Byron Donalds werden recent heel wat verwijzingen naar de president verwijderd. Congreslid Maria Salazar leverde in een campagnevideo felle kritiek op het immigratiebeleid van de president.

En wat te denken van Texas, het conservatieve kroonjuweel? Ook daar veroorzaakt de Senaatsverkiezing onrust bij de Republikeinen. De Democratische kandidaat James Talarico staat in recente peilingen nek aan nek met, en regelmatig zelfs voor, de Republikein Ken Paxton. Trump steunt Paxton, hoewel hij tijdens de Republikeinse conventie in Dallas behoorlijk wat commentaar leverde op Paxtons kledij en voorkomen.

The New York Times publiceerde vorige week een gesprek waarin Paxton zei dat zijn cijfers gedaald zijn sinds de conventie, al deed de Paxton-campagne het artikel af als fake news. 

Zelfs in Texas staat de populariteit van de president op een dieptepunt, zeker bij latino's. Dat Trump hier verschijnt, is geen gegarandeerde boost voor de Republikeinse kandidaten. Risico of niet, vanavond staat Donald Trump naast Ken Paxton in San Antonio.

Opvallend is wie niet gepland staat om daar aanwezig te zijn: de Texaanse gouverneur Greg Abbott. Hij voelt op zijn beurt de hete adem van de Democratische uitdager Gina Hinojosa, maar laat de gelegenheid om met Trump op een podium te staan aan zich voorbijgaan. 

Met president Trump campagne voeren of niet, het toont het fundamentele dilemma voor de Republikeinse kandidaten momenteel. Trump is hun grootste mobilisator en hun grootste electorale risico.