Heb je de voorbije dagen een bruingrijs insect op het raam of het plafond zien zitten? Dan is de kans groot dat het om een schildwants gaat, ook wel stinkwants genoemd. Nu de temperaturen dalen, zoeken de insecten beschutting op binnenshuis. Door de opmars van de bruingemarmerde schildwants, een invasieve exoot uit Oost-Azië, zien we ze steeds vaker.
Ook stinkwantsen in huis? "De soort is zo verspreid dat we er niet meer vanaf geraken"
Joris Truyts
Gepubliceerd:
"Er zijn tientallen soorten schildwantsen in Vlaanderen, maar slechts enkele overwinteren binnenshuis", vertelt Wim Veraghtert, wetenschappelijk medewerker bij Natuurpunt.
"De inheemse soort is de grauwe schildwants, maar die heeft sinds kort een exotische dubbelganger: de bruingemarmerde schildwants, die ook wel de Aziatische stinkwants wordt genoemd. De naam verklapt het al een beetje: het is een soort die uit Oost-Azië komt, hier per ongeluk is ingevoerd, momenteel sterk toeneemt en onder andere in gebouwen overwintert."
De soort werd rond 2014 voor het eerst in België waargenomen. De eerste jaren bleef het aantal meldingen beperkt, maar de voorbije 5 jaar is de bruingemarmerde schildwants sterk opgerukt.
Beide soorten zijn ongeveer even groot, zo'n 1,5 centimeter, en de verschillen zijn subtiel. "Je moet echt goed kijken", zegt Veraghtert. "De bruingemarmerde schildwants heeft enkele witte markeringen die de grauwe schildwants niet heeft, maar voor de meeste mensen zijn de soorten nauwelijks uit elkaar te houden."
Voor mensen vormen de insecten geen gevaar. Ze bijten of steken niet. Wel kunnen ze een stof afscheiden met een onaangename geur wanneer ze zich bedreigd voelen. Daarom worden ze ook 'stinkwantsen' genoemd.
"Dat is een verdedigingsmechanisme dat bij verschillende schildwantsen voorkomt", legt Veraghtert uit. "Wie ze met de hand vastneemt, kan een vieze geur aan de vingers overhouden."
Probleem voor fruitteelt
Vooral voor de landbouw zijn de diertjes een probleem. De bruingemarmerde schildwants voedt zich met onder meer peren, druiven en andere fruitsoorten. Omdat de soort weinig kieskeurig is, kan ze zich makkelijk aanpassen aan haar nieuwe leefomgeving.
"In onder meer Italië en de Verenigde Staten wordt jaarlijks voor miljoenen schade vastgesteld door deze soort", zegt Veraghtert. "Het is absoluut een plaagsoort."
Ook in ons land zien fruittelers het probleem toenemen. De snelle opmars is typisch voor invasieve exoten. Veel ingevoerde soorten overleven niet, maar enkele blijken bijzonder flexibel. Vaak hebben ze hier geen natuurlijke vijanden die hun aantallen onder controle houden.
Dat de wantsen binnen opduiken nu het kouder wordt, is een jaarlijks fenomeen. De insecten zoeken een warme en droge plek om te overwinteren. Zoals bijvoorbeeld ook lieveheersbeestjes dat doen.
De eenvoudigste oplossing als je ze binnen aantreft, is om de wants met een glas en een stukje karton te vangen en buiten vrij te laten, zegt Veraghtert. Ze komen naar binnen via kieren en spleten. Dus ramen en deuren hou je best zo goed mogelijk gesloten.
De komende jaren zal hun aantal wellicht enkel maar toenemen. "De soort is ondertussen zo verspreid in Vlaanderen dat we er niet meer vanaf geraken."
Wie wil weten welke soort insect precies in huis zit, kan een foto nemen en die laten herkennen via apps zoals ObsIdentify . Dat helpt tegelijkertijd om de verspreiding van de soort verder in kaart te brengen.
