Vlaanderen weigert vraag om vrijstelling voor bouw van 67 sociale woningen in Lievegem, gemeente overweegt juridische stappen

De Vlaamse regering wil dat 285 gemeenten in Vlaanderen tegen 2042 56.000 sociale huurwoningen bijbouwen, om het gebrek aan sociale woningen tegen te gaan. Vlaanderen voorziet daarvoor ruim 1 miljard euro. Als lokale besturen niet willen meewerken, dreigt een financiële sanctie die kan oplopen tot 4.000 euro per jaar per woning.

Volgens dat nieuwe Bindend Sociaal Objectief (BSO) moeten in Lievegem 242 sociale huurwoningen bijkomen tegen 2042. 67 daarvan moesten eigenlijk al in de vorige periode (2009-2025) gebouwd zijn.

Voor die inhaalbeweging van 67 woningen vroeg de gemeente vrijstelling aan de Vlaamse regering, met het argument dat de gemeente vandaag al meer dan 600 sociale huurwoningen telt. "Een pak meer dan andere gemeenten in onze regio", zegt schepen van Sociale Huisvesting Hilde De Graeve (CD&V Plus).

Als argument haalde Lievegem aan dat er in de gemeente slechts 0,3 hectare potentieel inzetbaar is voor sociaal wonen. Maar volgens Vlaams minister van Wonen Melissa Depraetere is onvoldoende aangetoond dat alle ontwikkelingsmogelijkheden zijn uitgeprobeerd. 

"Ook stelt het agentschap Wonen dat we de stedenbouwkundige verordening, het voorkooprecht en verhuur via de woonmaatschappij te weinig hebben onderzocht of benut", zegt schepen van Financiën Steven Lambert (CD&V Plus).

Ook het argument dat de Lievegemse deelgemeenten voor hun fusie veel hebben ingezet op sociale koopwoningen ving bot. "De Vlaamse overheid promootte die vorm zelf nog actief tot in 2016. Vanaf dat moment tellen ze niet meer mee in het BSO. Wij vonden het redelijk die historische inspanning mee te geven als context, maar het agentschap Wonen vond dat geen reden genoeg om ons vrij te stellen."

Het schepencollege neemt het besluit van Depraetere onder de loep met een juridisch adviseur. "We bekijken of de motivering van de weigering juridisch correct is en of een verdere stap is aangewezen. Wat niet wegneemt dat we uiteraard werk blijven maken van inspanningen voor sociale huisvesting."

Onlangs stapten al 24 andere gemeenten naar de Raad van State om de verdeelsleutel waarmee bepaald is hoeveel sociale woningen een gemeente moet bijbouwen, aan te vechten. Het gaat om 23 gemeenten uit de Vlaamse Rand, maar ook Berlare, die vindt dat de verdeelsleutel "niet eerlijk is" en ook "te weinig rekening houdt met de geleverde inspanningen in het verleden".

Hebben de 500 mensen op de wachtlijst voor een sociale woning in Lievegem wel boodschap aan zo’n juridische strijd? "Kijk, we delen de bezorgdheid van die mensen volledig", zegt Lambert. "Niemand betwist dat er nood is aan sociale huurwoningen. Maar de vraag die wij terecht stelden is of de opgelegde inhaalbeweging bovenop de reguliere inspanning rechtvaardig en haalbaar is.

"Dat juridische debat staat niet haaks op ons sociaal engagement, het is er net onderdeel van. Wij bouwen sociale woningen, en doen dat ook zonder vrijstelling. Maar een gemeente die kritisch kijkt naar haar wettelijke verplichtingen en de uitvoerbaarheid ervan, doet gewoon haar werk", klinkt het.

Waar de nieuwe sociale woningen zullen komen in Lievegem is nog niet duidelijk. De gemeente is in gesprek met sociale woonmaatschappij Dimensa om de nieuwe BSO-overeenkomst af te sluiten.