Ellenlange wachtrijen, mayonaise op woninggevels, en ratten op straat: Amsterdammers klagen al jaren over overlast door de populaire 'TikTok-frituurketen' Fabel Friet. Zo’n 20 buurtbewoners zijn daarom in 2024 naar de rechter gestapt. De rechtszaak, waarin ze hun beklag doen over de vergunning die de gemeente aan Fabel Friet verleende, is vorige week van start gegaan. De uitbaters van de frituurketen houden vol dat ze er alles aan doen om de overlast te beperken.
TikTok-frituur Fabel Friet blijft gemoederen verhitten in Amsterdam: "Rattenplaag is het ergste"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Amsterdammers die in de buurt wonen van Fabel Friet klagen al jaren over overlast door lange wachtrijen, afval, meeuwen en ratten.
In 2024 spande een groep inwoners een rechtszaak aan tegen de gemeente, die vorige week van start ging.
De uitbaters van Fabel Friet zeggen al maatregelen te hebben genomen, zoals crowdmanagers en extra schoonmaakrondes.
Onderzoek van TU Delft toont aan dat woningen dicht bij de frituur tot 11,4 procent goedkoper zijn.
Een bakje versgebakken frietjes met een berg parmezaanse kaas en truffelsaus, of een cheddar-speciaal met zowel mayonaise, curry- als cheddarsaus. TikTok-gebruikers zijn fan, en lopen sinds 2022 de deur plat bij 'Fabel Friet', een frituur langs de Amsterdamse grachten.
De populariteit lijkt alleen maar toe te nemen, want intussen opende Fabel Friet al 4 nieuwe vestigingen in de stad.
Maar niet iedereen is even blij met die populariteit. Vooral Amsterdammers die wonen in de buurt van de vestiging in de Runstraat zijn misnoegd. De vestiging, die zich vlak bij de bekende Keizersgracht bevindt, zorgt volgens hen voor ellenlange wachtrijen.
Mensen, meeuwen en ratten
En dat zorgt voor overlast. "Vrijwel elke dag, vanaf 11 uur in de ochtend, staan er mensen met een bak patat. En dat tot 21 uur in de avond", getuigt een buurtbewoner bij AT5, de lokale omroep van Amsterdam.
Meeuwen zijn onze nieuwe buren, maar de rattenplaag is het ergste
Buurtbewoner Thomas
Ook de afvalberg op straat is een doorn in het oog: "Eten op straat is beschamend gedrag", zegt buurtbewoner Thomas bij de Britse krant The Guardian. "Er hangt mayonaise op de prachtige stenen en er komt smerig voedsel op onze gevel terecht. Meeuwen zijn onze nieuwe buren, maar de rattenplaag is het ergst."
Zo'n 20 buurtbewoners hebben daarom in 2024 gezamenlijk een klacht ingediend tegen de gemeente. Volgens hen had Amsterdam nooit een vergunning mogen verlenen aan de frietketen en wordt er te weinig gedaan om de overlast aan banden te leggen. "Ons woon- en leefklimaat is ernstig verstoord", klinkt het.
De rechtszaak ging afgelopen dinsdag van start. Een vertegenwoordiger van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema wees er in de rechtbank op dat de gemeente begrip heeft voor de klachten.
Ze spreekt over "een enorme druk op de buurt" door de frietketen. Om die reden zijn de voorwaarden voor de vergunning van Fabel Friet in het verleden reeds aangescherpt.
Toch laten de buurtbewoners het daar niet bij. In de rechtbank willen ze laten onderzoeken of er bij de vergunningverlening voldoende rekening is gehouden met hun belangen. Bovendien hopen ze dat hun zaak gevolgen kan hebben voor de manier waarop in de toekomst met dergelijke vergunningen wordt omgegaan.
'Crowdmanagers' en een valk
Fabel Friet is in handen van 2 twintigers genaamd Floris Feilzer en Abel Klatser. Hoewel ze blij zijn met het succes dat hun zaak nu al enkele jaren kent, houden ze ook rekening met de klachten uit de buurt.
Zo namen de uitbaters naar eigen zeggen verschillende maatregelen om de overlast te beperken, zo staat te lezen op hun website. Ze schakelden onder meer 'crowdmanagers' in om de wachtrij te monitoren en waar nodig bij te sturen.
"De crowdmanager zorgt ervoor dat mensen niet op de trapjes voor huizen gaan zitten om hun frieten op te eten. Het is voor ons heel belangrijk dat onze klanten niemand tot last zijn", verklaart Feilzer bij AT5.
Het is voor ons heel belangrijk dat de klanten niemand tot last zijn
Floris Feilzer, een van de uitbaters van Fabel Friet in Amsterdam
Verder maken ze de buurt rond de zaak 4 keer per dag schoon. De vuilnisbakken rond Fabel Friet worden 3 keer per dag geleegd.
En ook het meeuwenprobleem hebben ze al proberen op te lossen, bleek tijdens de hoorzitting. "Ze hebben zelfs een tijdlang 3 keer per week een valk ingezet om de meeuwen weg te jagen. Daar zijn ze inmiddels mee gestopt, omdat ze merkten dat buurtbewoners het gebruik van de roofvogel juist aanhaalden als argument tegen de zaak."
Huisprijzen dalen met 11,4 procent
Een ander argument van de buurtbewoners is het mogelijke waardeverlies van woningen in de buurt van Fabel Friet.
Onderzoeker Rosa van der Drift van de TU Delft onderzocht naar aanleiding van de heisa welke invloed de aanwezigheid van Fabel Friet heeft op de woningprijzen in de buurt.
Ze vergeleek verkoopprijzen van 6.233 woningen in Amsterdam. En wat blijkt: woningen die binnen 500 meter van Fabel Friet liggen, zijn gemiddeld 4,88 procent goedkoper dan vergelijkbare woningen op meer dan een kilometer afstand.
Hoe dichter bij de frietzaak, hoe groter het verschil. Binnen een straal van 70 meter liggen de woningprijzen volgens het onderzoek zelfs 11,4 procent lager.
De advocaat van de buurtbewoners schoof tijdens de hoorzitting enkele mogelijke oplossingen naar voren om de overlast in te dammen. Zoals een app met een digitale wachtrij of statiegeld op de frietbakjes om sluikstorten te beperken.
Volgens de advocaat van Fabel Friet hebben de uitbaters die opties al onderzocht, maar blijken ze in de praktijk niet haalbaar. Toch willen de ondernemers in gesprek blijven met de buurtbewoners.
De rechtbank doet op 10 november uitspraak in de zaak.
