Adornesdomein in Brugge toont middeleeuwse kunstschatten en eeuwenoud familieverhaal in vernieuwd museum 

'Since 1429' lees je in het logo van het Adornesdomein in Brugge. Bijna 6 eeuwen geleden werd de Jeruzalemkapel ingewijd en al die tijd is het domein in handen van 1 familie gebleven. Nu is de 17e generatie aan de beurt. De adellijke familie de Limburg-Stirum doet dat onder het motto ‘delen om levend te maken, levend maken om te bewaren’.

In de nieuwe museumopstelling is de indrukwekkende Adornes-stamboom hedendaags vormgegeven door Isabelle Dubois, en wel in de vorm van een wandtapijt. Geen toeval, want Adornes was destijds een textielondernemer.

De voorbije jaren is het Adornesdomein stap voor stap gerestaureerd en opengesteld. Zo werd bijvoorbeeld de enorme graftombe van Anselm Adornes en zijn echtgenote in de Jeruzalemkapel gerestaureerd. Recent was er nog de onthulling van een met muurschilderingen versierde eenpersoonsbidkapel. 

Nu zijn de 6 godshuizen opgeknapt, die altijd al tot het domein behoorden. Tot in de jaren 50 van de vorige eeuw woonden er alleenstaande, vrome vrouwen. In die godshuizen is nu het vernieuwde museum ingericht, met een aantal zeer waardevolle objecten uit de familiecollectie en als rode draad het onwaarschijnlijke levensverhaal van Anselm Adornes. 

Anselm Adornes (1424–1483), een Bruggeling van Italiaanse afkomst, leidde een redelijk spectaculair leven. Hij was textielondernemer, vertrouweling van het Bourgondische hof, ridder, diplomaat én pelgrim die met open vizier naar Jeruzalem en het Midden-Oosten trok. Tot hij om politieke redenen vermoord werd in Schotland. 

Zijn kosmopolitische parcours illustreert ook de economische positie van Brugge in die tijd. In het museum zie je meekrap en aluin liggen: kleurstof en bindmiddel voor de textielververij, de business van textielmagnaat Adornes en de basis van zijn macht. Hij bewoog zich in de hoogste kringen. Om een idee te geven: in zijn testament vermeldt hij dat hij 2 kleine Franciscus-schilderijen van Jan van Eyck nalaat aan 2 van zijn dochters.

Zijn grootste en langste reis maakte Anselm naar het Heilig Land, naar Jeruzalem. Daarvan getuigen talrijke kostbare voorwerpen in het museum, vaak voor de eerste keer te zien. 

Er zijn munten uit de verschillende regio’s die Adornes doorkruiste, vrijgeleiden van bijvoorbeeld de Bourgondische hertog Karel de Stoute of kostbare zilveren objecten, zoals een fijn gesculpteerde verrijzenis van Christus, met relieken van het Heilig Graf in Jeruzalem.  

Nooit eerder aan het publiek getoond: een aantal 14e- en 15e-eeuwse sculpturen, waaronder een hoofd van Maria, een Christus met doornenkroon, een Sint-Jan de Doper of een Madonna met kind. Net als een rijke collectie kerkelijk zilver van de familie, bestemd voor de Jeruzalemkerk. Nu de godshuizen gerestaureerd en beveiligd zijn, kunnen al deze kunstvoorwerpen en documenten in ideale museumcondities worden getoond. 

“Het is voor mij belangrijk dat deze tentoonstelling aanvoelt als een intiem verhaal dat je met vrienden deelt”, zegt gravin Véronique de Limburg Stirum. Niet enkel over het leven en de wereld van de verre voorvader, maar ook over “de materiële en spirituele erfenis die hij heeft nagelaten”. Een man die blijft inspireren en “eerlijk gezegd, nog altijd verbazen”, zegt De Limburg Stirum.

Het Adornesdomein is een privémuseum. Voor de restauratie kan het wel een beroep doen op Vlaamse steun. “De voorbije jaren heeft  Vlaanderen ruim 650.000 euro geïnvesteerd in dit bijzondere domein,” zegt minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts, die het vernieuwde museum zaterdag opende.

Het Adornesdomein neemt ook deel aan de Erfgoedtombola  met een drieluik uit het begin van de 16e eeuw, besteld door Jan Adornes-de la Coste. Achter de gekruisigde Christus is de skyline van Brugge te herkennen, met de Jeruzalemkapel zelf. Links en rechts op het drieluik staan Jan met hun 7 zonen en zijn echtgenote Catharine met hun 4 dochters.  

5 eeuwen later zitten de schitterende kleuren en fijne details verstopt onder een vergeelde vernislaag. Een grondige restauratie is nodig om dit religieuze  familieverhaal te bewaren voor toekomstige generaties.