In Jemen is het geweld de voorbije dagen weer fel opgelaaid. De Houthi-rebellen beschuldigen Saudi-Arabië ervan honderden luchtaanvallen te hebben uitgevoerd. Volgens het persagentschap Reuters plant Saudi-Arabië ook een grondoffensief om te proberen de strategisch belangrijke zeestraat Bab-el-Mandeb te heroveren.
Geweld blijft fel oplaaien in Jemen: vrees voor grootschalige oorlog groeit
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
De vrees voor een grootschalige oorlog in het verscheurde Jemen neemt toe nu het geweld daar de voorbije weken fel is opgelaaid. Sinds 2022 heerste er een staakt-het-vuren tussen de door Iran gesteunde Houthi-rebellen en het door Saudi-Arabië gesteunde regeringsleger. Maar de oorlog tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds maakte ook een einde aan enkele jaren van relatieve rust in Jemen.
Afgelopen zomer lanceerden de Houthi's een nieuw offensief in Jemen. In enkele weken tijd slaagden ze erin de hele westkust, langs de Rode Zee, te veroveren. Zo kregen ze ook voet aan de grond in de omgeving van Bab-el-Mandeb. Die strategisch belangrijke zeestraat verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en de Indische Oceaan.
Net als de grotendeels door Iran geblokkeerde Straat van Hormuz, aan de andere kant van het Arabische schiereiland, is ook Bab el-Mandeb cruciaal voor de wereldhandel, onder meer voor de aanvoer van ruwe olie en vloeibaar aardgas.
Bereidt Saudi-Arabië militaire campagne voor?
Volgens het persagentschap Reuters, dat zich baseert op 6 bronnen, bereidt Saudi-Arabië een militaire campagne voor tegen de Houthi's om de controle over de scheepvaartroutes in de Rode Zee terug te winnen.
Bij dat grondoffensief zouden 100.000 Jemenitische militairen kunnen worden ingezet. Zij zouden geruggesteund worden door Saudische luchtaanvallen. De militairen van het regeringsleger werden de voorbije jaren getraind door Saudi-Arabië, dat vanaf 2015 een militaire coalitie leidde tegen de Houthi's.
Oorlog in Jemen
In 2014 veroverden de door Iran gesteunde Houthi-rebellen de hoofdstad Sana'a en verdreven ze de internationaal erkende regering. Saudi-Arabië vormde een jaar later een militaire coalitie van Arabische landen en leidde een interventie in Jemen om de Houthi's te verslaan en de regering te herstellen.
Het conflict escaleerde tot een hevige burgeroorlog. Er vielen 150.000 doden en veel inwoners van Jemen, het armste land in de Arabische wereld, leden honger. In 2022 kwam er onder bemiddeling van de VN een wapenstilstand, al blijft die fragiel. De Houthi's controleren Sana'a en het grootste deel van Noord-Jemen, de internationaal erkende regering delen van Zuid- en Oost-Jemen.
De voorbije weken is het geweld in Jemen fel opgelaaid, een gevolg van de oorlog van de VS en Israël tegen Iran.
Volgens de bronnen bij Reuters hebben de Saudi's momenteel 2 opties: ofwel een gerichte aanval op de regio rond Bab el-Mandeb, ofwel een breder offensief dat ook aanvallen omvat op verschillende fronten in heel Jemen.
De militaire operatie zou volgens de bronnen bij Reuters binnen enkele weken moeten beginnen. Wanneer precies, is niet duidelijk. De inschattingen van de bronnen variëren: tussen binnen de week tot ná de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van begin november.
Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios zouden de belangrijkste leden van de Amerikaanse regering gisteren zijn samengekomen om de oorlogen in Iran en Jemen te bespreken. De Saudische kroonprins Mohammed bin-Salman had eerder bij president Donald Trump aangeklopt op zoek naar steun bij de luchtaanvallen tegen de Houthi's, maar had bot gevangen.
De VS levert wel steun aan Saudi-Arabië in de vorm van inlichtingen. Turkije en Pakistan bezorgen samen militaire middelen aan Saudi-Arabië. Pakistan stuurt 30.000 tot 40.000 manschappen om de grenzen te helpen bewaken en drones en raketten te helpen onderscheppen.
Zijn bombardementen op Sana'a voorbode van grotere operatie?
Al wekenlang vinden luchtaanvallen over en weer plaats tussen de Houthi's en Saudi-Arabië.
Saudi-Arabië wordt door de Houthi's beschuldigd van honderden luchtaanvallen op Jemen. Vooral de omgeving van Taiz, de op 2 na grootste stad van Jemen, is de voorbije dagen gebombardeerd, maar ook de door de Houthi's gecontroleerde hoofdstad Sana'a. Daar zijn ook vandaag weer verschillende explosies gehoord. Het mediakanaal van de Houthi's zegt dat er vandaag 26 Saudische luchtaanvallen op Sana'a zijn geweest. Ook in de nacht van donderdag op vrijdag zou Sana'a al gebombardeerd zijn geweest, voor het eerst in jaren.
Ook op de grond wordt fel gevochten tussen de Houthi-rebellen en het regeringsleger, vooral bij Taiz, in de buurt van de havenstad Mokka. Door het escalerende geweld zijn opnieuw meer dan 150.000 mensen ontheemd. In de door de regering gecontroleerde delen van het land heeft drie vierde van de bevolking te weinig eten, zegt het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties.
Maar ook wereldwijd dreigt de voedselonzekerheid toe te nemen, net als de prijzen van voedsel en brandstof, door de gehinderde scheepvaart aan beide kanten van het Arabische schiereiland én op de Zwarte Zee (door die andere oorlog, in Oekraïne).
