Erfgoedbibliotheken verliezen al hun subsidies, een lange reeks musea moet het met 30 procent minder doen en ook het sociaal-cultureel volwassenenwerk levert opnieuw in. Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) heeft details bekendgemaakt over de 47 miljoen euro die ze zal besparen op cultuur. Een overzicht.
Van het Jenevermuseum en Bozar tot sociaal-cultureel volwassenenwerk: hier bespaart Vlaams minister Gennez 47 miljoen euro
Pieter-Jan Lesage
Gepubliceerd:
De Vlaamse regering koos er bij de begrotingsopmaak naar eigen zeggen voor om de middelen te concentreren waar ze de grootste impact hebben. Er komen deze keer dus geen besparingen op de grote musea of op de grote fondsen als Literatuur Vlaanderen. De besparing wordt gezocht bij de eerder lokale of bovenlokale initiatieven.
Daaronder vallen bijvoorbeeld de bovenlokale musea die het met een derde minder geld moeten doen. Op die manier wordt in totaal 2,3 miljoen euro bespaard. Het gaat om onder meer het Abdijmuseum ten Duinen in Koksijde, het Huis van Alijn in Gent, het Jenevermuseum in Hasselt en het Speelgoedmuseum in Mechelen.
Dubbelwerk en versnippering kunnen we ons niet langer veroorloven.
Caroline Gennez
Directeur Davy Jacobs van het Jenevermuseum reageerde deze ochtend al vol ongeloof: “We hebben zonet overleg gehad met alle 30 musea. Er gaan stemmen op dat sommige musea met sluiting bedreigd worden."
Eenzelfde geluid klonk bij het kunstencentrum Bozar in Brussel, dat te horen kreeg dat alle Vlaamse subsidies worden geschrapt vanaf 2027. Het gaat om meer dan 700.000 euro per jaar. “Ik weet niet hoe we deze kwaliteit nog kunnen bieden", zei Bozar-directeur Christophe Slagmuylder.
Van sociaal-cultureel volwassenenwerk tot landelijke erfgoedbibliotheken
Bij het sociaal-cultureel volwassenenwerk wordt 6,1 miljoen euro gezocht, 7,3 procent van de subsidies. Via het volwassenenwerk worden organisaties als , Davidsfonds en Natuurpunt gesteund.
Ook op landelijke en bovenlokale archiefinstellingen wordt fors bespaard, zij verliezen 50 procent van hun subsidies, goed voor 6,5 miljoen euro. Het gaat daarbij onder meer om het Stadsarchief Ieper, het Stadsarchief Mechelen, het KADOC in Leuven, het Letterenhuis in Antwerpen en het Archief en Museum van het Vlaamse leven te Brussel (AMVB).
Landelijke erfgoedbibliotheken krijgen het nog harder te verduren, zij verliezen net als Bozar al hun subsidies, goed voor 1 miljoen euro. Het gaat daar om de Hendrik Consciencebibliotheek in Antwerpen, de Openbare Bibliotheek Brugge en de Universiteitsbibliotheek Gent.
Ook Provinciale archeologische musea verliezen al hun subsidies, goed voor 3,9 miljoen euro. Het gaat daarbij om het Archeocentrum Velzeke, de Provinciale Erfgoedsite Ename en het Provinciaal Molencentrum Mola in Wachtebeke.
Verder verliezen landelijke dienstverlenende organisaties binnen het cultureel-erfgoeddecreet 30 procent zoals het Centrum voor Agrarische Geschiedenis in Leuven of Archiefbank hun subsidies, goed voor 1,8 miljoen euro.
Betere samenwerkingen tussen organisaties
Gennez wil ten slotte ook de vele overlegstructuren, steunpunten en koepels hervormen. Daarnaast streeft ze naar een betere samenwerking tussen organisaties. "Dubbelwerk en versnippering kunnen we ons niet langer veroorloven. Losse subsidies op naam bouwen we verder af", vertelt Gennez.
Zo wordt bijvoorbeeld nog 5 miljoen euro bespaard op "rationalisatie en hervorming van tussenstructuren", 4,5 miljoen euro op infrastructuur en 5 miljoen euro op stimuleringsmiddelen. Samen komt die puzzel zo uit op 47 miljoen euro.
In het persbericht worden het "heel erg moeilijke keuzes" genoemd."Maar als we nu niet ingrijpen, dan verliezen we de controle en krijgen we volgend jaar, binnen 5 jaar en binnen 10 jaar een nog veel grotere rekening gepresenteerd. Een failliet land kan immers ook niet investeren in cultuur."
Minister Gennez reageert
“Besparen is natuurlijk nooit leuk”, zegt Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez in een reactie aan VRT NWS.
“De culturele sector is een ongelofelijk waardevolle sector. We hebben in budgettair moeilijke tijden keuzes moeten maken, maar we besparen niet op onze artiesten, schrijvers, filmmakers of op het Kunstendecreet. We zetten ook vol in op cultuur op school, zodat iedereen van jongs af aan met cultuur in aanraking kan komen.”
Over bovenlokale musea vindt Gennez dat de focus bij de lokale overheden ligt. “Wij deden daar als Vlaanderen iets extra. Met pijn in het hart moeten we daar nu op besparen. Ik heb heel veel begrip voor de ontgoocheling, maar het is mijn job om in budgettair moeilijke periodes keuzes te maken.”
Dat Vlaanderen door het terugtrekken van de subsidies voor Bozar niet meer betrokken is bij het kunstencentrum, noemt ze “heel spijtig”.
“Maar Bozar is een federale instelling die via de federale overheid tientallen miljoenen euro’s aan subsidies ontvangt”, gaat Gennez verder. “Vlaanderen investeerde daar bijkomend 700.000 euro in. Ik ben me ervan bewust dat het een welkome extra was, maar we hebben op dit moment niet de luxe om te investeren in zaken die tot de kernverantwoordelijkheid van andere overheden behoren.”
