In de Poolse hoofdstad Warschau hebben abortusactivisten een 'abortusautomaat' geopend. Een primeur voor Polen, een land met een van de strengste abortuswetten in Europa. In de automaat zitten pillen waarmee vrouwen hun zwangerschap zelf kunnen afbreken. De activisten willen zo de toegang voor vrouwen tot legale abortus in Polen makkelijker maken.
Abortusactivisten openen eerste 'abortusautomaat' in Polen (en de wereld)
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
De zogenoemde 'Abortomat' bevindt zich pal in het politieke hart van Warschau, vlak tegenover het Poolse parlement en de administratie van de president.
De automaat staat aan de ingang van Abotak, een soort abortuskliniek , waar vrouwen die hun zwangerschap willen beëindigen met abortuspillen, dat in een veilige omgeving kunnen doen.
Tot nu toe moesten vrouwen daarvoor zelf de medicatie meebrengen. Maar sinds kort kunnen ze dus ook de pillen eerst uit de 'abortusautomaat' halen.
Strenge abortuswet
Dokters mogen in Polen enkel een abortus uitvoeren als de zwangerschap tot stand is gekomen door verkrachting of incest, of als de gezondheid of het leven van de vrouw in gevaar is. De optie om een zwangerschap af te breken als de foetus afwijkingen vertoont, werd in 2020 door het Grondwettelijk Hof in Polen geschrapt.
Toch zeggen de activisten van Abotak dat de abortusautomaat wettig is. Het is in Polen namelijk wel toegestaan om zelf abortuspillen te kopen, en je zwangerschap eigenhandig te beëindigen.
De medicatie in de abortusautomaat in Warschau wordt voorzien door Women Help Women, een internationale organisatie die wereldwijd vrouwen helpt die ongewenst zwanger zijn. Vrouwen die de pillen besteld hebben, krijgen een e-mail met een code. Daarmee kunnen ze een locker in de automaat openen en zo de pillen ophalen.
Beloftes nog niet waargemaakt
De abortuswetgeving werd verstrengd tijdens de regeerperiode van de rechts-conservatieve partij PiS. Die was 8 jaar lang aan de macht, tot in 2023.
In dat jaar won Donald Tusk de verkiezingen en beloofde zijn regering om de abortuswet in Polen te versoepelen. Maar dat is nog altijd niet gebeurd.
Dat komt door onenigheid binnen de coalitie, maar ook door de president. Die komt uit de rechts-conservatieve oppositie, en heeft gezegd dat hij een veto zou stellen tegen een minder strenge abortuswet.
VRT NWS bij de activisten van Abotak in Warschau
Op papier is er onder de nieuwe regering dus nog niet veranderd. Maar in de praktijk hebben organisaties wel vastgesteld dat er meer abortussen zijn uitgevoerd in Poolse ziekenhuizen. In 2024 waren het er dubbel zo veel dan het jaar ervoor.
Dat zou onder meer te maken hebben met aanbevelingen van de regering om naast de fysieke ook de mentale gezondheid van een vrouw te zien als een reden om een zwangerschap te beëindigen.
