Huishoudens, bedrijven én overheid: hier haalt regering-Diependaele haar miljarden euro's aan besparingen

De Vlaamse regering wil de begroting de komende 3 jaren in evenwicht houden. Om die zogenoemde 'zwarte nul' in de boekhouding te kunnen inschrijven, bespaart de Vlaamse regering 1,9 miljard euro in het begrotingsjaar 2027. 

De besparingsoefening loopt op tot 3,1 miljard euro in 2029, waarvan 1,2 miljard in de overheidswerking en subsidies, maakt minister-president Matthias Diependaele (N-VA) zich sterk. “Dat is voor een Vlaamse regering ongezien”, zo zei hij tijdens zijn Septemberverklaring in het Vlaams Parlement.

Waar gaat de ministersploeg van Diependaele die miljarden precies halen? Een overzicht van wat we nu al weten. Deze lijst wordt de komende tijd nog aangevuld.

Laat ons beginnen bij de maatregelen die de Vlaamse burgers zelf meteen zullen voelen, de besparingsmaatregelen bij de huishoudens.

• De prijs van dienstencheques stijgt vanaf 1 januari 2027 van 10 naar 12 euro. Wie meer dan 175 dienstencheques per jaar koopt, betaalt vanaf de 176e cheque 13 euro per stuk. Het maximumaantal dienstencheques dat je voortaan kan kopen, wordt vastgelegd op 300 per jaar, per adres. Dat komt neer op zo’n 6 uren huishoudhulp per week.

• De registratierechten bij de aankoop van een woning gaan opnieuw van 2 naar 3 procent. Dat geldt voor alle woningen, en niet alleen voor de woningen duurder dan 500.000 euro (zoals aanvankelijk het plan was).

• Het Groeipakket, het vroegere ‘kindergeld’, wordt beperkt tot de leeftijd van 23 jaar voor studenten die nog thuis wonen. Tot nu toe was dat 25 jaar.  Er wordt een uitzondering gemaakt voor door “behartigenswaardige” situaties verloren studiejaren, zoals bijvoorbeeld ziekte.

• De toeslagen in het Groeipakket worden beperkt. Kinderen die voor 2019 geboren zijn, krijgen nu nog een toeslag in het Groeipakket als ze in een hogere leeftijdscategorie belanden. Dat verandert: de toeslag die ze nu krijgen, wordt bevroren. Het stijgt dus niet meer. Voor kinderen die na 2019 geboren zijn, bestond dat systeem al niet meer.

• De geboortepremie van 1.310,75 euro die ouders krijgen bij de geboorte van hun kinderen zal enkel nog bij de geboorte van het eerste kind worden uitbetaald.

• De verlaging van de erfbelasting voor kleine en middelgrote erfenissen wordt uitgesteld tot 2029. Over hoe die verlaging er precies zal uitzien, zal de komende jaren nog gediscussieerd worden.

Ook in de steunmaatregelen aan bedrijven snoeit de Vlaamse regering de komende jaren.

• De steun voor raffinagebedrijven wordt stopgezet, “gezien de huidige geopolitieke context”. Tot nu toe kregen de grote petrochemische bedrijven energiesteun, maar gezien ze nu grote winsten maken door de hoge olieprijzen, is dat niet meer opportuun.

• De zogenoemde KMO-portefeuille wordt geschrapt. Daaronder vallen subsidies die bedrijven krijgen om personeel op te leiden binnen het bedrijf.

• Ook het Vlaams opleidingsverlof wordt hervormd. De opleidingscheques en het Vlaams Opleidingskrediet worden één systeem, het Vlaams Leerkrediet, met overgangsperiode voor wie nu al een opleiding volgt

• Op het overheidsapparaat wordt 750 miljoen euro bespaard. Zo'n 180 miljoen euro zou gaan over besparingen op het eigen personeel, onder meer door te sleutelen aan het ambtenarenstatuut.

• Een van de plannen is dat Vlaamse ambtenaren mogelijk 2 betaalde feestdagen verliezen: 2 november (Allerzielen) en 15 november (Koningsdag). Het gaat om betaalde feestdagen die niet of nauwelijks in andere sectoren voorkomen. Hierover moet nog onderhandeld worden met de vakbonden.

• Ook de steden en gemeenten zullen de besparingen voelen: de groei van het Gemeentefonds wordt getemperd, voor zowat 240 miljoen euro.

• Er wordt de komende jaren voor meer dan 500 miljoen euro aan subsidies geschrapt. Elke minister moet een inspanning leveren op haar of zijn bevoegdheden. Qua cultuursubsidies wordt onder meer bespaard bij de bovenlokale musea en archieven.

• Vervoersmaatschappij De Lijn krijgt minder geld dan eerder beloofd was: de beloofde 50 miljoen euro wordt gehalveerd naar 25 miljoen euro extra.

• VRT moet de komende jaren zo'n 10 miljoen euro extra besparen. De publieke omroep moet het volgend jaar met 3,4 miljoen euro minder dotatie doen. Tegen 2029 lopen de besparingen aan de Reyerslaan op tot 7 miljoen euro. Daarbovenop worden de werkingsmiddelen niet geïndexeerd.